| YouTube Channel

प्राणिन् (prANin)

 
शब्दसागरः
English
प्राणिन्
mfn.
(-णी-णिनी-णि) Living, breathing.
m.
(-णी) An animal, a
sentient or living being.
E.
प्राण vital air, and इनि
aff.
Capeller Eng
English
प्राणि॑न्
a.
having breath or life
m.
living creature, man
or animal.
Yates
English
प्राणिन् (णी) 5.
m.
Sentinet being, an
animal.
a. Breathing, living.
Spoken Sanskrit
English
प्राणिन् - prANin -
adj.
- breathing
प्राणिन् - prANin -
adj.
- living
प्राणिन् - prANin -
adj.
- alive
प्राणिन् - prANin -
m.
- animal or man
प्राणिन् - prANin -
m.
- animal
प्राणिन् - prANin -
m.
- zoon (creature) [ Greek ]
प्राणिन् - prANin -
m.
- living or sentient being
प्राणिन् - prANin -
m.
- living creature
बिलकारिन् प्राणिन् - bilakArin prANin -
m.
- burrowing animal
प्राणिन् prANin
adj.
breathing
प्राणिन् prANin
adj.
living
प्राणिन् prANin
adj.
alive
प्राणिन् prANin
m.
animal or man
प्राणिन् prANin
m.
animal
प्राणिन् prANin
m.
zoon (creature) [ Greek ]
प्राणिन् prANin
m.
living or sentient being
प्राणिन् prANin
m.
living creature
बिलकारिन् प्राणिन् bilakArin prANin
m.
burrowing animal
प्राणिन् prANin
m.
zoon (creature) [ Greek ]
सत्त्व sattva
n.
zoon (creature) [ Greek ]
Wilson
English
प्राणिन्
mfn.
(-णी-णिनी-णि) Living, breathing.
m.
(-णी) An animal, a
sentient or living being.
E.
प्राण vital air, and इनि
aff.
Apte
English
प्राणिन् [prāṇin],
n.
Breathing, living, alive.
m.
A living or sentient being, a living creature
यया प्राणिनः प्राणवन्तः
Ś.*
1.1
Me.*
5.
A man, power, vigour
देवस्त्रियो रसां नातीः प्राणिभिः पुनराहरत्
Bhāg.*
9.2.31.
Comp.
-अङ्गम् a limb of an animal. -जातम् a whole class of animals.-द्यूतम् gambling with fighting-animals, (cock-fighting, ram-fighting
&c.
). -पीडा cruelty to animals. -हिंसा injury to life, doing harm to living creatures. -हिता a shoe, boot.
Apte 1890
English
प्राणिन् a. Breathing, living, alive.
m. 1 A living or sentient being, a living creature
यया प्राणिनः प्राणवंतः Ś. 1. 1
Me. 5.
2 A man.
Comp.
अंगं a limb of an animal.
जातं a whole class of animals.
द्यूतं gambling with fighting animals, (cock-fighting, ram-fighting &c.).
पीडा cruelty to animals.
हिंसा injury to life, doing harm to living creatures.
हिता a shoe, boot.
Monier Williams Cologne
English
प्राणि॑न्
mfn.
breathing, living, alive
प्राणि॑न्
m.
a living or sentient being, living creature, animal or man,
ŚBr.
&c.
,
&c.
(also
n.
,
ĀpŚr.
)
Monier Williams 1872
English
प्राणिन्, ई, इनी, इ, breathing, living, alive
(ई), m.
a living or sentient being, living creature, animal
a man.
—प्राणि-घातिन्, ई, इनी, इ, killing living
beings.
—प्राणि-जात, अम्, n. a class or species of
animals.
—प्राणि-त्व, अम्, n. the state of a living
being, sentient existence, life.
—प्राणि-द्यूत, अम्,
n. gambling with fighting animals, setting animals
to fight for wagers, a fight of animals exhibited for
sport, cock-fighting, ram-fighting, &c.
—प्राणि-पीडा,
f. giving pain to sentient beings, cruelty to animals.
—प्राणि-मत्, आन्, अती, अत्, possessed of or peopled
with living beings.
—प्राणि-मातृ, ता, f. the mother
of a living being
a kind of shrub (= गर्भ-दात्री)।
—प्राणि-योधन, अम्, n. setting animals to fight
(= प्राणि-द्यूत above).
—प्राणि-हिंसा, f. doing
harm to any living creature, injuring or killing an
animal.
—प्राणि-हित, अस्, आ, अम्, favourable or good
for living beings
(आ), f. a shoe, a boot, (in this
sense probably for प्राणहिता, q. v.)
—प्राण्य्-अङ्ग,
अम्, n. a part or limb of an animal or man, any
animal product (as flesh, bone, milk, ghee, &c.).
Macdonell
English
प्राणिन् prāṇ-ín,
a.
breathing, living
m.
🞄living creature
animal
human being.
Benfey
English
प्राणिन् प्राणिन्, i. e. प्राण + इन्,
adj.
sbst.,
f.
नी, Living, a living being,
Man. 4, 117, Pañc. iii. d. 140.
--
Comp.
अ-,
adj.
inanimate, Man. 4, 117.
Apte Hindi
Hindi
प्राणिन्
वि* - प्राण + इनि
"साँस लेने वाला, जीने वाला, जीवित"
प्राणिन्
पुं*
- प्राण + इनि
"जीवित या जीवधारी प्राणी, जीवित जंतु"
प्राणिन्
पुं*
- प्राण + इनि
मनुष्य
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्राणिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೀವ /ಚೇತನ /ಪ್ರಾಣಸಹಿತವಾದ ಮತ್ತು ಉತ್ಪತ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮನುಷ್ಯ ಪಶು ಪಕ್ಷಿ ಮೊದಲಾದುವು
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > प्राणोऽस्यास्ति
प्रयोगाः - > "यामाहुः सर्वबीजप्रकृतिरिति यया प्राणिनः प्राणवन्तः"
उल्लेखाः - > शाकु० १-१
प्राणिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಣಸಹಿತವಾದ /ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ
L R Vaidya
English
prARin {% m. %} 1. A living being, a living creature, Megh.i.5, Bg.xv.14
2. a man.
Bopp
Latin
प्राणिन् (a प्राण s. इन्) qui vitam habet, animans. BH. 15.
14.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
भूत
पुक्ली
भूत, अपत्य, पृथिव्यादि, काल, सित, राक्षस, प्राप्त, प्राणिन्, कीनाश
अपत्ये पृथिव्यादौ काले सिते राक्षसे
प्राप्ते प्राणिनि कीनाशे भूतशब्दं प्रचक्षते ९७
verse 1.1.1.97
page 0007
Lanman
English
prāṇín, a. having life
as m. living being.
[prāṇa, 1230.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
प्राणिन् n. Tier, Āpast. Śr. 9, 13, 1
16, 8.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
srog chags
प्राणिन्
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
जीवोऽपि चेतने जन्तौ प्राणी जन्मोऽपि जन्मनि १२३
-wordlist-
जीव (पुं), प्राणिन् (पुं), जन्म (पुं)
अमरकोशः
Sanskrit
Word: प्राणी
Root: प्राणिन्
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
alive
animal
living
breathing
animal or man
living creature
zoon (creature) [Greek]
living or sentient being
Shloka(s):
1|4|30|2 प्राणी तु चेतनो जन्मी जन्तुजन्युशरीरिणः॥ (कालवर्गः)
3|3|78|1 युक्ते क्ष्मादावृते भूतं प्राण्यतीते समे त्रिषु। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
1|4|30|2 प्राणी (प्राणिन्) (पुं) alive, animal, living, breathing, animal or man, living creature, zoon (creature) [Greek], living or sentient being
1|4|30|2 चेतनः (चेतन) (पुं) man, mind, soul, alive, visible, sentient, excellent, conscious, percipient, conspicuous, intelligent, distinguished, intelligent being
1|4|30|2 जन्मी (जन्मिन्) (पुं)
1|4|30|2 जन्तुः (जन्तु) (पुं) man, tree, being, beast, child, worms, person, kinsman, insects, servant, creature, offspring, living being, any animal of the lowest organisation
1|4|30|2 जन्युः (जन्यु) (पुं)
1|4|30|2 शरीरी (शरीरिन्) (पुं) man, soul, living, creature, embodied, incarnate, corporeal, human being, having a body, embodied being, embodied spirit, covered with bodies, having anything as a body, exercising one's own bodies
3|3|78|1 भूतम् (भूत) (नपुं) imp, fit, been, past, true, gone, real, demon, being, world, spirit, become, goblin, proper, person, welfare, present, element, creature, obtained, purified, existing, prosperity, well-being, created being, consisting of, actually happened, mixed or joined with, one of the 5 elements, that which is or exists, ghost of a deceased person, being or being like anything, any living being [divine , human , animal , vegetable]
Related word(s):
जातिः जन्तुः
गुण-गुणी-भावः जननम्
परा_अपरासंबन्धः मनुष्यः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्राणिन् नित्यम्
त्रि०
प्राणोऽस्त्यस्य इनि जीवे चेतने जनुमात्रे
Capeller
German
प्राणि॑न् atmend, lebendig
m.
Lebewesen,
Tier, Mensch.
Stchoupak
French
प्राणिन्-
a. pourvu de souffle, respirant, vivant
m.
être vivant,
créature vivante, homme, animal.
प्राणि-घातिन्- ag. qui tue des êtres vivants.