| YouTube Channel

प्राणिणिष्य (prANiNiSya)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“अण प्राणने”@} 2 3 ‘अणेरणति शब्दार्थे प्राणते त्वण्यते श्यनि’ 4 इति देवः।
आ 5 णकः-णिका, आणकः-णिका, अणिणिषकः-षिका
अणिता-त्री, आणयिता-त्री, अणिणिषिता-त्री
आणयन्-न्ती, आणयिष्यन्-न्ती-ती
अण्य 6 मानः, आणयमानः, अणिणिषमाणः
अणिष्यमाणः आणयिष्यमाणः, अणिणिषिष्यमाणः
7 प्राण्-प्राणौ-प्राणः
अणितः-तम् तवान्, आणितः, अणिणिषितम्-तः-तवान्
अणः, आणः, अणिणिषुः, आणिणयिषुः
8 अणितव्यम्, आणयितव्यम्, अणिणिषितव्यम्
अणनीयम्, आणनीयम्, अणिणिषणीयम्
आण्यम्, आण्यम्, अणिणिष्यम्
ईषदणः, दुरणः, स्वणः
ईषदाणः, दुराणः, स्वाणः
अण्यमाणः, आण्यमानः, अणिणिष्यमाणः
आणः, आणः, अणिणिषः
अणितुम्, आणयितुम्, अणिणिषितुम्
आ 9 ण्टिः, आणना, अणिणिषा, आणिणयिषा
अणनम् 10, आणनम्, अणिणिषणम्
अणित्वा, आणयित्वा, अणिणिषित्वा
प्राण्य, प्राण्य, प्राणिणिष्य
आणम् २, अणित्वा २, आणम् २, आणयित्वा २, अणिणिषम् २
अणिणिषित्वा २
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१८)
02
=>
 (४ दिवादिः-११७५ अक। से। आ।)
03
=>
 [[आ। ‘अन’ इति नकारान्तः, तवर्गीयान्तेषु पाठात्--इति शाकटायनः]]
04
=>
 (श्लो ९२)
05
=>
 [[२। ‘अत उपधायाः’ (७-२-११६) इति वृद्धिः।]]
06
=>
 [[३। दिवादित्वात् श्यन्।]]
07
=>
 [[४। ‘अनुनासिकस्य--’ (६-४-१५) इति उपधायाः दीर्घः।]]
08
=>
 [पृष्ठम्००१७+ २७]
09
=>
 [[१। ‘अनुनासिकस्य--’ (६-४-१५) इति उपधादीर्घः। ष्टुत्वम्।]]
10
=>
 [[आ। ‘कंसानुरोध्यणनहृन्मतिमद्युगर्च्यः शेषं व्यसृज्यत पटौघमलिश्यमानम्’ (धा। का। २-६२)]]
1 {@“अन प्राणने”@} 2 प्रपूर्वकोऽयं प्रायेण।
आनकः-निका, आनकः-निका, अनिनिषकः-षिका
अनिता-त्री, आनयिता-त्री, अनिनिषिता-त्री
अनन्-ती, 3 प्राणन् 4, आनयन्-न्ती, प्राणयन् 5 अनिनिषन्-न्ती
प्राणिष्यन्-ती-न्ती, प्राणयिष्यन्-ती-न्ती, 6 प्राणिणिषिष्यन्-न्ती-ती
प्राणयमानः, प्राणयिष्यमाणः
हे 7 प्राण्
प्रा- 8 प्राणौ-प्राणः
प्राणितम्-तः-तवान्
आनितम्-तः, अनिनिषितम्-तः-तवान्
9 प्राणः, प्राणः, अनिनिषुः, 10 प्राणिणिषुः, आनिनयिषुः
प्राणितव्यम्, प्राणयितव्यम्, प्राणिणिषितव्यम्
प्राणनीयम्, आननीयम्, अनिनिषणीयम्
प्राण्यम्, प्राण्यम्, प्राणिणिष्यम्
ईषदनः-दुरनः-स्वनः
अन्यमानः, आन्यमानः, अनिनिष्यमाणः
प्राणः 11, अपानः, व्यानः, उदानः, समानः, प्राणः, अनिनिषः
अनितुम्, आनयितुम्, अनिनिषितुम्
आन्तिः 12, प्राणना, अनिनिषा, आनिनयिषा
अननम्, प्राणनम्, आननम्, अनिनिषणम्
अनित्वा, आनयित्वा, अनिनिषित्वा
प्राण्य, प्राण्य, प्राणिणिष्य
प्राणम् २, अनित्वा २, प्राणम् २, आनयित्वा २, अनिनिषम् २, अनिनिषित्वा २
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (२३)
02
=>
 (२-अदादिः-१०७०-अक। से। पर।)
03
=>
 [[३। ‘अनितेः’ (८-४-१९) इति णत्वम्।]]
04
=>
 [[आ। ‘न जिजीवासुखी तातः प्राणता रहितस्त्वया’ भ। का। १४-५८।]]
05
=>
 [[B। ‘प्राणयन्तमरिं प्रोचे राक्षसेन्द्रो विभीषणम्’ भ। का। ९-१०१।]]
06
=>
 [[४। ‘उभौ साभ्यासस्य’ (८-४-२१) इति णत्वम्।]]
07
=>
 [[५। ‘पदान्तस्य’ (८-४-३७) इति निषेधं बाधित्वा ‘अन्तः’ (८-४-२०) इति णत्वम्।]]
08
=>
 [[६। क्विपि, ‘अनुनासिकस्य क्वि--’ (६-४-१५) इति दीर्घः। ‘नलो- पः प्रातिपदिकान्तस्य’ (८-२-७) इति नकारलोपः।]]
09
=>
 [पृष्ठम्००२२+ २८]
10
=>
 [[C। ‘प्राणिणिषुर्न पापोऽयं योऽभाङ्क्षीत् प्रमदावनम्।’ भ। का। ९-१०१।]]
11
=>
 [[ड्। ‘उदश्वसन् प्राणमिवाप्य काश्चित् दृष्ट्वा सलीलं मृदु जक्षतं तम्’ धा। का। २-५१।]]
12
=>
 [[१। ‘अनुनासिकस्य क्वि--’ (६-४-१५) इति दीर्घः।]]