| YouTube Channel

प्राणन (prANana)

 
शब्दसागरः
English
प्राणन
n.
 (-नं)
1. Life, living.
2. The throat.
E.
 प्र before, अन् to live or
breathe,
aff.
 ल्युट् ।
Capeller Eng
English
प्रा॑णन
a.
 &
n.
 vivifying
n.
 also breathing.
Yates
English
प्रा_णन (नं) 1
n.
 Life, living
the throat.
Spoken Sanskrit
English
प्राणन prANana
adj.
 vivifying
प्राणन prANana
adj.
 animating
प्राणन prANana
m.
 throat
प्राणन prANana
n.
 breathing
प्राणन prANana
n.
 respiration
प्राणन prANana
n.
 act of vivifying or animating
Wilson
English
प्राणन
n.
 (-नं)
1 Life, living.
2 The throat.
E.
 प्र before अन to live or breathe,
aff.
 ल्युट्.
Apte
English
प्राणनः [prāṇanḥ], 1 The throat.
Water.
नम् Respiration, breathing.
Life, living.
Producing.
Apte 1890
English
प्राणनः 1 The throat.
2 Water
नं 1 Respiration, breathing.
2 Life, living.
3 Producing life.
Monier Williams Cologne
English
प्रा॑णन
mfn.
 vivifying, animating,
BhP.
प्रा॑णन
m.
 the throat,
L.
प्रा॑णन
n.
 breathing, respiration,
RV.
MBh.
Śaṃk.
the act of vivifying or animating,
BhP.
Monier Williams 1872
English
प्राणन, अस्, m. the throat
(अम्), n. the act of
breathing, respiration
living, life
producing life,
calling into life
(अस्, आ, अम्), giving life to, pro-
ducing life.
—प्राणनान्त (°न-अन्°), अस्, m. the
end of life.
Macdonell
English
प्राणन prá‿aṇana,
a.
 [√ an] animating, quickening
🞄n. respiration
animating.
Benfey
English
प्राणन प्राणन, i. e. प्र-अन् + अन,
I.
n.
 Breathing, Chr. 288, 10 = Rigv. i.
48, 10.
II.
m.
 The throat.
Apte Hindi
Hindi
प्राणनः
पुं*
 - प्र + अन् + ल्युट्
गला
प्राणनम्
नपुं*
 - प्र + अन् + ल्युट्
"श्वासप्रश्वास, सांस लेना"
प्राणनम्
नपुं*
 - प्र + अन् + ल्युट्
"जीवन, जीवित रहना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्राणन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಠ ಕುತ್ತಿಗೆ
निष्पत्तिः - > प्र + अन (प्राणने) - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > प्राणित्यनेन
प्राणन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಲ /ನೀರು
प्राणन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬದುಕುವುದು ಜೀವಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > प्र + अन (प्राणने) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्राणन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬದುಕಿಸುವುದು ರಕ್ಷಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > प्र + अन (प्राणने) +‍ णिच् - "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "प्रह्लादाह्लादानि प्रणतसुरगणप्राणनप्रीणनानि"
कन्नडार्थः - > ಪತಿ /ಗಂಡ
व्युत्पत्तिः - > प्राणानां नाथः
प्रयोगाः - > "चाटुकारमपि प्राणनाथं रोषादपास्य या । पश्चात्तापमवाप्नोति कलहान्तरिता तु सा ॥"
उल्लेखाः - > सा० द० ३
कन्नडार्थः - > ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಒಡೆಯನಾದ ಯಮ
प्रयोगाः - > "विष्णोर्विश्वात्मनस्तां विपुलगुणमयीं प्राणनाथां प्रणौमि"
L R Vaidya
English
prARana {% (I) m. %} The throat.
prARana {% (II) n. %} 1. Breathing
2. life, living.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्राणनं,
क्ली,
 (प्र + अन प्राणने + ल्युट् ।) जीव-नम् । इति जटाधरः ॥
(यथा, भागवते । ३ ।२६ । ४१ ।“क्लेदनं पिण्डनं तृप्तिः प्राणनाप्यायनोन्दनम् ।तापापनोदो भूयस्त्वमम्भसो वृत्तयस्त्विमाः ॥
”चेष्टनम् । यथा, ऋग्वेदे । १ । ४८ । १० ।“विश्वस्य हि प्राणनं जीवनं त्वे वियदुच्छसिसूनरि ॥
”“हे सूनरि उषोदेवि विश्वस्य सर्व्वस्य प्राणि-जातस्य प्राणनं चेष्टनं जीवनं प्राणधारणञ्च ।”इति तद्भाष्ये सायनः ॥
प्राणित्यनेनेति । करणेल्युट् ।) गले, पुं । इति शब्दचन्द्रिका ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्राणन
न०
 प्र + अन--भावे ल्युट् । १ जीवने जटा० । करणे ल्युट् । २ जले
पु०
 शब्दच० ।
Capeller
German
प्रा॑णन belebend
n.
 das Atmen.
Grassman
German
prā́ṇana, n. [von an mit pra], das Athmen.
-am {48, 10} neben jī́vanam.
Stchoupak
French
प्राणन-
ag. qui anime, vivifiant
nt. respiration
fait d'animer,
de vivifier.
प्राणनान्त-
m.
 mort.