प्राज्य (prAjya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishप्राज्य - prAjya - - large
प्राज्य - prAjya - - copious
प्राज्य - prAjya - - lasting
प्राज्य - prAjya - - great
प्राज्य - prAjya - - lofty
प्राज्य - prAjya - - high
प्राज्य - prAjya - - long
प्राज्य - prAjya - - important
प्राज्य - prAjya - - abundant
Apte
Englishप्राज्य [prājya],
Abundant, copious, plentiful, much, many
तव भवतु बिडौजाः प्राज्यवृष्टिः प्रजासु 7.34
13. 62
14.25.
Great, large, important
प्राज्यविक्रमाः 2.18
अपि प्राज्यं राज्यं तृणमिव परित्यज्य सहसा G. L.* 5.
Loft y.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishप्राज्य प्राज्य, अस्, आ, अम् (fr. प्र with rt. अज्
or fr. प्र + आज्य, clarified butter used for obla-
tions?), abundant, plentiful, much, many, great, im-
portant
lofty.
—प्राज्य-भट्ट, अस्, m., N. of the
author of the Rājāvali-patākā.
—प्राज्य-विक्रम,
अस्, आ, अम्, possessing great power.
—प्राज्य-वृष्टि,
इस्, इस्, इ, sending rain in abundance (said of Indra).
Macdonell
EnglishShabdartha Kaustubha
Kannadaप्राज्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಚುರರವಾದ /ಹೇರಳವಾದ /ಸಮೃದ್ಧವಾದ
निष्पत्तिः - > प्र + अज (गतौ) - "ण्यत्" (३-१-१२४) वीभावो न ।
व्युत्पत्तिः - > प्रवीयते
प्रयोगाः - > "विजित्य यः प्राज्यमयच्छदुत्तरान् कुरूनकुप्यं वसु वासवोपमः"
उल्लेखाः - > किरा० १-३५
प्राज्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೇರಳವಾದ ತುಪ್ಪವುಳ್ಳ
व्युत्पत्तिः - > प्रभूतमाज्यं घृतं यस्य
प्राज्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೇರಳವಾದ ತುಪ್ಪ
व्युत्पत्तिः - > प्रभूतमाज्यम्
L R Vaidya
EnglishKridanta Forms
Sanskritअञ्ज् (अ꣡ञ्जूँ꣡ व्यक्तिम्रक्षणकान्तिगतिषु व्यक्तिमर्षणकान्तिगतिषु - रुधादिः - वेट्)
ल्युट् = अञ्जनम्
अनीयर् = अञ्जनीयः - अञ्जनीया
ण्वुल् = अञ्जकः - अञ्जिका
तुमुँन् = अञ्जितुम् / अङ्क्तुम्
तव्य = अञ्जितव्यः / अङ्क्तव्यः - अञ्जितव्या / अङ्क्तव्या
तृच् = अञ्जिता / अङ्क्ता - अञ्जित्री / अङ्क्त्री
क्त्वा = अञ्जित्वा / अङ्क्त्वा / अक्त्वा
ल्यप् = प्राज्य
क्तवतुँ = अक्तवान् - अक्तवती
क्त = अक्तः - अक्ता
शतृँ = अञ्जन् - अञ्जती
Sanskrit Tibetan
Tibetanche
१) २) उदार ३) उद्दाम ४) उरु ५) ° तर ६) तीव्र ७) पृथु ८) प्राज्य ९) महत् १०) महा ° ११) विशाल १२) शाला १३) श्रेष्ठ १४) स्थूल १५)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritपरःशताद्यास्ते येषां परा संख्या शतादिकात् ।
प्राज्यं प्रभूतं प्रचुरं बहुलं बहु पुष्कले ॥ १४२५ ॥
भूयिष्ठं पुरुहं भूयो भूर्यदभ्रं पुरु स्फिरम् ।
परःशताः (पुंब), परःसहस्राः (पुंब), परोलक्षाः (पुंब), प्राज्य (क्ली), प्रभूत (क्ली), प्रचुर (क्ली), बहुल (क्ली), बहु (क्ली), पुष्कल (क्ली), भूयिष्ठ (क्ली), पुरुह (क्ली), भूयस् (क्ली), भूरि (क्ली), अदभ्र (क्ली), पुरु (क्ली), स्फिर (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritप्राज्य
प्राज्य, भूरि, प्रभूत, प्रचुर, बहुल, बहु, पुरुज, पुष्कल, पुष्ट, अदभ्र
प्राज्यं भूरि प्रभूतं च प्रचुरं बहुलं बहु ।
पुरुजं पुष्कलं पुष्टमदभ्रमभिधीयते ॥ ७०१ ॥
verse 4.1.1.701
page 0081
नाममाला
Sanskritअदभ्र, भूरि, भूयिष्ठ, बंहिष्ठ, बहुल, बहु, प्रचुर, नैक, आनन्त्य, प्राज्य, प्राभूत, पुष्कल
अदभ्रं भूरि भूयिष्ठं बंहिष्ठं बहुलं बहु ।
प्रचुरं नैकमानन्त्यं प्राज्यं प्राभूतपुष्कलम् ॥ १९१ ॥
verse 0.1.1.191
page 0090
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritप्राज्यं, त्रि, (प्रवीयते इति । प्र + अज् + ण्यत् ।वीभावाभावः ।) प्रचुरम् । इत्यमरः । ३ । १ । ६३ ॥
(यथा, कुमारे । २ । १८ ।“स्वागतं स्वानधीकारान् प्रभावैरवलम्ब्य वः ।युगपद्युगबाहुभ्यः प्राप्तेभ्यः प्राज्यविक्रमाः ॥
”प्रभूतं आज्यं घृतं यस्येति विग्रहे प्रचुरघृत-सम्पन्नः । प्रकृष्टमाज्यमिति विग्रहे प्रकृष्ट-घृते, क्ली ॥
)
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“अज गतिक्षेपणयोः”@} 2 क्षेपणम् = प्रेरणम्।
3 वायकः-यिका, वायकः-यिका विवीषकः- 4 अजिजिषकः-षिका,
वेवीयक
5 वेता-त्री, 6 अजिता-त्री, वाययिता-त्री, विवीषिता-त्री, अजिजिषिता, वेवीयिता-त्री
अजन् 7 -न्ती, वाययन्-न्ती, विवीषन्-न्ती, अजिजिषन्-न्ती
वेष्यन्-न्ती-ती, अजिष्यन्-ती-न्ती, बाययिष्यन्-ती-न्ती, विवीषिष्यन्-ती-न्ती, अजिजिषिष्यन्-ती-न्ती
वाययमानः, वाययिष्यमाणः, वेवीयमानः, वेवीयिष्यमाणः
परिवीः-परिव्यौ-परिव्यः, समक्-समजौ-समजः
वीतः, अजितः-वायितम्-तः, विवीषितः, अजिजिषितः, वेवीयितः-तम्-तवान्, अजः, 8 अजा, 9 आजिः, 10 पदाजिः, 11 विवीषुः, विवाययिषुः, अजिजिषुः, आजिजयिषुः, वेबीय
12 वेतव्यम्-अजितव्यम्, वाययितव्यम्, विवीषितव्यम्, अजिजिषितव्यम्, वेवीयितव्यम्
वयनीयम्, वायनीयम्, विवीषणीयम्, अजिजिषणीयम्, वेवीयनीयम्
वेयम्, वाय्यम्, विवीष्यम्, अजिजिष्यम्, वेवीय्यम्
ईषद्वयः, दुर्वयः, सुवयः
वीयमानः, वाय्यमानः, विवीष्यमाणः, अजिजिष्यमाणः
वेवीय्यमानः
13 समजः, 14 समाजः 15, उदाजः, -वायः, वात 16 मजा 17 ः 18, व्यजः 19, व्याजः 20
वेतुम्, अजितुम्, वाययितुम्, विवीषितुम्, अजिजिषितुम्, वेवीयितुम्
वीतिः, अक्तिः, 21 समज्या, वायना, विवीषा, विवाययिषा, अजिजिषा, आजिजयिषा, वेवीया
प्रवयणम् 22 -प्राजनम्, वायनम्, विवीषणम्, अजिजिषणम्, वेवीयनम्
वीत्वा, अजित्वा, वाययित्वा, विवीषित्वा, अजिजिषित्वा, वेवीयित्वा
प्रवीय, प्राज्य, प्रवाय्य, प्रविवीष्य, प्राजिजिष्य, प्रवेवीय्य
वायम् २, वीत्वा २, अजित्वा २, वायम् २ वाययित्वा २, विवीषम् २, विवीषित्वा २, अजिजिषम् २, अजिजिषित्वा २, वेवीयम् २, वेवीयित्वा २
औणादिके = अजिनम् 23 -अजिरम् 24
25
01 (९)
02 (भ्वादिः-१-२३०-सक। सेट्-पर-)
03 [[१। ‘अजेर्व्यघञपोः’ (२-४-५६) इति वीभावः।]]
04 [[२। ‘वलादावार्धधातुके वेष्यते’ (२-४-५६ वा) इति वा वीभावः।]]
05 [[१। आ। आर्धधातुकविवक्षायां वीभावात् हलादित्वात् यङ्।]]
06 [[२। ‘वलादावार्धधातुके वेष्यते’ (२-४-५६ वा) इति वा वीभावः।]]
07 [[आ। ‘अकर्जितोऽसौ हरिखर्जनोत्कधीः अजत्पशुब्रातमजेन तेजितम्’ धा-का-१-३१।]]
08 [[आ। ‘अकर्जितोऽसौ हरिखर्जनोत्कधीः अजत्पशुब्रातमजेन तेजितम्’ धा-का-१-३१।]]
09 [[३। ‘अजाद्यतष्टाप्’ (४-१-४) इति टाप्]]
10 [[४। ‘अज्यतिभ्याम्--पादे च’ (४-१३१) इत्यौणादिकः इण् प्रत्ययः।]]
11 [[४। ‘अज्यतिभ्याम्--पादे च’ (४-१३१) इत्यौणादिकः इण् प्रत्ययः।]]
12 [पृष्ठम्०००९+ ३९]
13 [[१। ‘समुदोरजः पशुषु’ (३-३-६९) इत्यपू।]]
14 [[१आ ‘अजिव्रज्योश्च’ (७-३-६०) इति कुत्वं न भवति। ‘पशूनां समजो ऽन्येषां समाजोऽथ सधर्मिणाम्’ इति अमरकोशः।]]
15 [[B। ‘गुहाद्वारेण निर्यातः समजेन पशूनिव’ भट्टिकाव्ये-७-५९।]]
16 [[C। ‘मेघात्ययोपात्तवनोपशोभं कदम्बकं वातमजं मृगाणाम्’ भ-का-२-१७।]]
17 [[२। ‘वातशुनीतिलशर्घेषु अजधेट्जहातीनां’ (वा। ३-२-२८) इति खश्। मुम्। सार्वधातुकत्वान्न वीभावः।]]
18 (मृगाः)
19 [[३। ‘गोचरसंचरवहव्रजव्यज-’ (३-३-११९) इति घान्तो निपातितः।]]
20 [[ड्। ‘निर्व्याजमिज्या ववृते वचश्च भूयो बभाषे मुनिना कुमारः’ भ-का-२-३७।]]
21 [[४। ‘संज्ञायां समज-’ (३-३-९९) इति स्त्रियां क्यप्। निपातनात् वीभावो न।]]
22 [[५। ‘वा यौ’ (२-४-५७) इति वीभावो वा।]]
23 [[६। अजिनम् = चर्म। अजति-वीयते वा तत्-कर्म, कर्ता वा। इन प्रत्ययः।]]
24 [[७। अजिरम् = वेश्म। अजन्त्यस्मिन् इत्यधिकरणे किर प्रत्ययः।]]
25 [पृष्ठम्००१०+ २७]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.