| YouTube Channel

प्राजक (prAjaka)

 
शब्दसागरः
English
प्राजक
m.
 (-कः) A coachman, a driver.
E.
 प्र before, अज् to go, causal
form,
aff.
 वुन् ।
Capeller Eng
English
प्राजक
m.
 driver.
Yates
English
प्रा_जक (कः) 1.
m.
 A driver.
Spoken Sanskrit
English
प्राजक { प्र- अज् } prAjaka { pra- aj }
m.
 coachman
प्राजक { प्र- अज् } prAjaka { pra- aj }
m.
 driver
प्राजक { प्र- अज् } prAjaka { pra- aj }
m.
 coachman
चाक्रिक cAkrika
m.
 coachman
रथकुटुम्ब rathakuTumba
m.
 coachman
रथकुटुम्बिक rathakuTumbika
m.
 coachman
रथकुटुम्बिन् rathakuTumbin
m.
 coachman
रथवाहक rathavAhaka
m.
 coachman
युग्यवाह yugyavAha
m.
 coachman
युञ्जान yuJjAna
m.
 coachman
सारथि sArathi
m.
 coachman
क्षत्तृ kSattR
m.
 coachman
रथगृत्स rathagRtsa
m.
 royal coachman
सारथ्य sArathya
n.
 office of a charioteer or coachman
Wilson
English
प्राजक
m.
 (-कः) A coachman, a driver.
E.
 प्र before अज to go, causal form,
aff.
 वुन्.
Apte
English
प्राजकः [prājakḥ], A charioteer, driver, coachman
यत्रापवर्तते युग्यं वैगुण्यात् प्राजकस्य तु । तत्र स्वामी भवेद्दण्ड्यो हिंसायां द्विशतं दमम् ॥
Ms.*
 8.293.
Apte 1890
English
प्राजकः A charioteer, driver, coachman
Ms. 8. 293.
Monier Williams Cologne
English
प्राजक
m.
 (fr. प्र-√ अज्) a driver, coachman,
Mn.
 viii, 293
&c.
Monier Williams 1872
English
प्राजक प्राजक, अस्, m. (fr. rt. अज् with प्र),
a driver, charioteer, coachman.
Macdonell
English
प्राजक pra‿ajaka,
m.
 driver (of a waggon)
🞄-ajana,
m.
n.
 goad, whip.
Benfey
English
प्राजक प्राजक, i. e. प्र-अज् + अक,
m.
A driver, Man. 8, 293
294.
Apte Hindi
Hindi
प्राजकः
पुं*
 - प्र + अज् + णिच् + ण्वुल्
"सारथि, चालक, रथवान्"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्राजक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾರಥಿ /ರಥವನ್ನು ನಡೆಸುವವನು
निष्पत्तिः - > प्र + अज (गतिक्षेपणयोः) - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > प्राजयति प्रकर्षेण गमयति अश्वादीन्
प्रयोगाः - > "यत्रापवर्तते युग्यं वैगुण्यात् प्राजकस्य च । तत्र स्वामी भवेद्दण्ड्यो हिंसायां द्विशतं दमम् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ८-२९३
L R Vaidya
English
prAjaka {% m. %} A charioteer, a coachman.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्राजकः,
पुं,
 (प्राजयति प्रकर्षेण गमयति घोट-कादीनिति । प्र + अज् + णिच् + ण्वुल् ।)सारथिः । यथा, मनुवचने । ८ । २९३ ।“यत्रापवर्त्तते युग्यं वैगुण्यात् प्राजकस्य च ।तत्र स्वामी भवेद्दण्ड्यो हिंसायां द्बिशतं दमम् ॥
”“यत्र सारथेरकौशल्याद्यानमन्यथा गच्छतितत्र हिंसायां अशिक्षितसारथिनियोगात्स्वामी द्विशतं दण्डं दण्ड्यः स्यादिति कुल्लूक-भट्टः ।” इति प्रायश्चित्ततत्त्वम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्राजक
पु०
 प्र + अज--ण्वुल् वीभावाभावः । सारथौ “यत्रापवर्त्तते युग्यं वैगुण्यात् प्राजकस्य च” मनुः ।
Burnouf
French
प्राजक प्राजक
m.
 berger, cocher.
Stchoupak
French
प्राजक-
m.
 cocher
प्राजितृ- ag. id.