| YouTube Channel

प्राचेतस (prAcetasa)

 
शब्दसागरः
English
प्राचेतस
m.
 (-सः) VĀLMĪKI, the author of the Rāmāyana.
m.
 Plu. (-साः)
The ten sons of Prachinavarhi.
E.
 प्रचेतस् the father of the poet,
and अण्
aff.
it also occurs प्राचेतस्
m.
 (-ताः) ।
Capeller Eng
English
प्राचेतस
m.
 patron. from प्र॑चेतस्.
Yates
English
प्राचेतस (सः) 1.
m.
 Vālmīki. plu. The
ten sons of
Prachīnavahi.
Wilson
English
प्राचेतस
m.
 (-सः) VĀLMĪKI, the author of the Rāmāyaṇa.
m.
plu. (-साः) The ten sons of Prācīnavarhis.
E.
 प्रचेतस, the father of the poet, and अण्
aff.
it also occurs
प्राचेतस् (-ताः.)
Apte
English
प्राचेतसः [prācētasḥ], A patronymic of Manu.
Of Dakṣa.
Of Vālmīki.
Apte 1890
English
प्राचेतसः 1 A patronymic of Manu.
2 Of Dakṣa.
3 Of Vālmīki.
Monier Williams Cologne
English
प्रा—चेतस
mfn.
 relating to Varuṇa (= प्र-चेतस्
with आशा
f.
 the west),
Hcar.
descended from Pracetas (m. patr. of Manu, Dakṣa, and Vālmīki),
MBh.
Hariv.
Pur.
pl.
=
 -चेतस्
pl.
L.
Monier Williams 1872
English
प्राचेतस, अस्, m. a patronymic from Pra-cetas
a patronymic of Manu
of Dakṣa
of Vālmīki.
Macdonell
English
प्राचेतस prācetas-a,
a.
 relating to Varuṇa 🞄(w. āśā,
f.
 west)
descended from Pracetas
🞄m. pat. of Manu, Dakṣa, and Vālmīki.
Benfey
English
प्राचेतस प्राचेतस, i. e. प्रचेतस्
+ अ, patronym. A descendant of Pra-
cetas, i. e.
1. Vālmīki, Utt. Rāmac.
34, 10.
2. The ten sons of Prācīna-
varhis
Apte Hindi
Hindi
प्राचेतसः
पुं*
 - प्रचेतसः अपत्यम्- प्रचेतस् + अण्
मनु का पैतृक नाम
प्राचेतसः
पुं*
 - प्रचेतसः अपत्यम्- प्रचेतस् + अण्
दक्ष का कुलसूचक नाम
प्राचेतसः
पुं*
 - प्रचेतसः अपत्यम्- प्रचेतस् + अण्
वाल्मीकि का गोत्रीय नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्राचेतस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿ
प्राचेतस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರುಣನ ಪುತ್ರ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-१-९२)
व्युत्पत्तिः - > प्रचेतसोऽपत्यं
प्रयोगाः - > "वाचं निशम्य भगवान् स तु नारदस्य प्राचेतसः प्रवचसां प्रथमः कवीनाम्"
उल्लेखाः - > च० रा०
प्राचेतस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಚೀನ ಬರ್ಹಿಸ್ಸೆಂಬ ರಾಜನ ಮಕ್ಕಳು
विस्तारः - > ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾಂತ ಬಹುವಚನದ ರೂಪ.
L R Vaidya
English
prAcetasa {% m. %} 1. A patronymic of Manu
2. of Daksha
3. of Vālmīki.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्राचेतसस्तु वाल्मीकिर्वल्मीककुशिनौ कविः ।
मैत्त्रावरुणवाल्मीकौ वेदव्यासस्तु माठरः ॥ ८४६ ॥
द्वैपायनः पाराशर्यः कानीनो बादरायणः ।
व्यासोऽस्याम्बा सत्यवती वासवी गन्धकालिका ॥ ८४७ ॥
योजनगन्धा दाशेयी शालङ्कायनजा च सा ।
-wordlist-
प्राचेतस (पुं), वाल्मीकि (पुं), वल्मीक (पुं), कुशिन् (पुं), कवि (पुं), मैत्रावरुण (पुं), वाल्मीक (पुं), वेदव्यास (पुं), माठर (पुं), द्वैपायन (पुं), पाराशर्य (पुं), कानीन (पुं), बादरायण (पुं), व्यास (पुं), सत्यवती (स्त्री), वासवी (स्त्री), गन्धकालिका (स्त्री), योजनगन्धा (स्त्री), दाशेयी (स्त्री), शालङ्कायनजा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्राचेतस
प्राचेतस, वाल्मीकि, मैत्रावरुण
प्राचेतसस्तु वाल्मीकिर्मैत्रावरुण उच्यते ॥ ४१२ ॥
verse 2.1.1.412
page 0048
Mahabharata
English
Prācetasa^1 (“son of the ten Pracetasaḥ”) = Daksha: I, 33 (Dº), 3130 (Dº), 3131 (Dº)
XII, 666 (Dº), 695 (Dº), 6136 (Dº), 10272 (Dº)
XIII, 2484 (?ºsya vacanaṃ), 6830 (C. has by error Praº).
Prācetasa^2 (do.) = Manu^3: XII, 2089 (Mº), 2093 (Mº).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्राचेतसः,
पुं,
 (प्रत्तेतसोऽपत्यमिति । प्रचेतस् +अण् ।) वाल्मीकिमुनिः । इति हेमचन्द्रः ।३ । ५१० ॥
(यथा, रघुः । १५ । ६३ ।“अथ प्राचेतसोपज्ञं रामायणमितस्ततः ।मैथिलेयौ कुशलवौ जगतुर्गुरुचोदितौ ॥
”प्रचेतसोऽपत्यमात्रम् । विष्णुः । यथा, हरिवंशे ।२०३ । १४ ।“प्रज्ञया तेजसा योगात्तस्मात् प्राचेतसः प्रभुः ।विष्णुरेव महायोगी कर्म्मणामन्तरङ्गतः ॥
”दक्षः । यथा, महाभारते । १ । ७५ । ५ ।“वीरिण्या सह सङ्गम्य दक्षः प्राचेतसो मुनिः ।आत्मतुल्यानजनयत् सहस्रं संशितव्रतान् ॥
”)
प्राचेतसः, [स्]
पुं,
 प्राचीनवर्हीराजपुत्त्राः ।सान्तनित्यबहुवचनान्तोऽयम् । यथा, --“एवमुक्तास्तु ते पुत्त्रास्ततः प्राचेतसो दश ।पयोधिसलिले मग्नास्तपस्तेपे सुदारुणम् ॥
पतत्रिराजमारूढं नीलोत्पलदलच्छविम् ।दृष्ट्वा प्राचेतसः सर्व्वे शिरोभिरवनीं गताः ॥
”इति वह्निपुराणम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्राचेतस
पु०
 प्रचेतस् + अपत्यादौ अण् । १ बाल्मीकिमुनौ२ प्राचीनबर्हिषो नृपस्य पुत्रे ३ वसणस्य पुत्रे च ।
Capeller
German
प्राचेतस
m.
 Patron. von प्रचेतस्.
Burnouf
French
प्राचेतस प्राचेतस
m.
 Vālmīki, fils de
प्रचेतस्।
Stchoupak
French
प्रा-चेतस-
a. relatif à Varuṇa
descendant de Pracetas
m.
Vālmīki.