| YouTube Channel

प्राचीनावीत (prAcInAvIta)

 
Capeller Eng
English
प्राचीनावीत॑
n.
 & °ति॑न्
a.
 wearing the sacred cord
over the right shoulder.
Yates
English
प्राचीना_वीत (तं) 1.
n.
 The sacrificial
thread worn by
brāhmans.
Wilson
English
प्राचीनावीत
n.
 (-तं) The sacrificial thread, worn over the right arm,
and passing under the left, as at Śrāddhas.
E.
 प्राचीन east, and आवीत hung.
Monier Williams Cologne
English
प्राचीनावीत॑
mfn.
=
 °नावीति॑न्,
Gal.
प्राचीनावीत॑
n.
 the wearing of the sacred cord over the right shoulder (as at a Śrāddha),
TS.
Lāṭy.
ŚāṅkhGṛ.
Apte Hindi
Hindi
प्राचीनावीतम्
नपुं*
 प्राचीन-आवीतम् -
"यज्ञोपवीत, जनेऊ"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्राचीनावीत
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಡತೋಳಿನ ಕೆಳಗಡೆ ಬರುವಂತೆ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ
निष्पत्तिः - > आ + अज (गतिक्षेपणयोः) - "वी"आदेशः (२-४-५६) । "क्तः" (३-२-१०२)
व्युत्पत्तिः - > प्राचीनम् आनीयते
विस्तारः - > ಪಿತೃಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೀಗೆ ಧರಿಸಬೇಕು. "सव्यं बाहुं समुद्धृत्य दक्षिणे तु धृतं द्विजाः । प्राचीनावीतमित्युक्तं पित्र्ये कर्मणि योजयेत् ॥" - कूर्मपु०
L R Vaidya
English
prAcIna-AvIta {% n. %} the sacred cord worn over the right shoulder and under the left arm.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्राचीनावीतमन्यस्मिन्निवीतं कण्ठलम्बितम् ॥ ८४५ ॥
-wordlist-
प्राचीनावीत (क्ली), निवीत (क्ली), कण्ठलम्बित (क्ली)
पुराणम्
English
प्राचीनावीत / PRĀCĪNĀVĪTA. Wearing of an upper apparel or sacred thread by brahmins on the left shoulder and through the right arm-pit is called upavīta and vice versa is called prācīnāvīta. If it is worn as a necklace it is called nivīta. (Chapter 2, Śloka 63, manusmṛti).
Vedic Reference
English
Prācīnāvīta^1 denotes the wearing of the sacred thread of the
Āryan over the right shoulder and under the left arm, Prācīnā-
vītin^2 being the name for the man so wearing the thread.
Tilak, ^3 however, thinks that these terms do not imply the
wearing of a thread, but of a garment.
1) Taittirīya Saṃhitā, ii. 5, 11, 1.
2) Taittirīya Brāhmaṇa, i. 4, 6, 6
Śatapatha Brāhmaṇa, ii. 4, 2, 2.
9
6, 1, 8
xii. 5, 1, 6
prācīnopavīta
has the same sense in Av. ix. 1,
24.
3) Orion, 146, citing Taittirīya Āraṇ-
yaka, ii. 1.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्राचीनावीतं,
क्ली,
 (प्राचीनं प्रदक्षिणं आवीयतेस्मेति । आ + वी गत्यादौ + क्तः । यद्बा, प्राचीनं आवेतीति । “गत्यर्थेति ।” क्तः ।)श्राद्धादौ वामकरे बहिष्कृते सति दक्षिणस्कन्धा-र्पितयज्ञसूत्रम् । इत्यमरभरतौ । २ । ७ । ५० ॥
तथाहि कौर्म्मे उपविभागे १० अध्याये ।“सव्यं बाहुं समुद्धृत्य दक्षिणे तु धृतं द्बिजाः ।प्राचीनावीतमित्युक्तं पित्रे कर्म्मणि योजयेत् ॥
”
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्राचीनावीत
न०
 “सव्यं बाहुं समुद्धृत्य दक्षिणे तु द्वि-जातयः! । प्राचीनावीतमित्युक्तं पौत्र्ये कमणि योज-येत्” इत्युक्ते श्राद्धादौ कर्त्तव्ये वामकरे बहिष्कृते सतिदक्षिणस्कन्धार्पिते यज्ञसूत्रादौ ।