| YouTube Channel

प्रागल्भ्य (prAgalbhya)

 
शब्दसागरः
English
प्रागल्भ्य
n.
(-ल्भ्यं)
1. Confidence, boldness, determination.
2. Arrogance,
effrontery.
3. Importance, rank.
E.
प्रगल्भ confident, ष्यञ्
aff.
Yates
English
प्रागल्भ्य (ल्भ्यं) 1.
n.
Confidence, bold-
ness
importance, rank.
Spoken Sanskrit
English
प्रागल्भ्य - prAgalbhya -
n.
- proficiency
प्रागल्भ्य - prAgalbhya -
n.
- importance
प्रागल्भ्य - prAgalbhya -
n.
- rank
प्रागल्भ्य - prAgalbhya -
n.
- manifestation
प्रागल्भ्य - prAgalbhya -
n.
- appearance
प्रागल्भ्य - prAgalbhya -
n.
- self confidence
Wilson
English
प्रागल्भ्य
n.
(-ल्भ्यं)
1 Confidence, boldness, determination.
2 Arrogance, effrontery.
3 Importance, rank.
E.
प्रगल्भ confident, यञ्
aff.
Apte
English
प्रागल्भ्यम् [prāgalbhyam], 1 Boldness, confidence
निःसाध्वसत्वं प्रागल्भ्यम् S. D.
Pride, arrogance.
Proficiency, skill.
Development, greatness, maturity
बुद्धिप्रागल्भ्य, तमः- प्रागल्भ्य
&c.
Manifestation, appearance
अवाप्तः प्रागल्भ्यं परिणतरुचः शैलतनये K.
P.*
1. 'which has appeared'.
Eloquence
प्रागल्भ्यहीनस्य नरस्य विद्या शस्त्रं यथा कापुरुषस्य हस्ते (where प्रा˚ may mean 'boldness' also)
प्रागल्भ्य- मधिकमाप्तुं वाणी बाणो बभूवेति Subhaṣ.
प्रागल्भ्यमभ्यस्तगुणा वाणी
Māl.
3.11.
Pomp, rank.
Resoluteness, determination.
Impudence.
Comp.
-बुद्धिः boldness of judgment.
Apte 1890
English
प्रागल्भ्यं 1 Boldness, confidence
निःसाध्वसत्वं प्रागल्भ्यं S. D.
2 Pride, arrogance.
3 Proficiency, skill.
4 Development, greatness, maturity
बुद्धिप्रागल्भ्य, तमःप्रागल्भ्य &c.
5 Manifestation, appearance
अवाप्तः प्रागल्म्यं परिणतरुचः शैलतनये K. P. 10 ‘which has appeared’.
6 Eloquence, प्रागल्भ्यहीनस्य नरस्य विद्या शस्त्रं यथा कापुरुषस्य हस्ते (where प्रा° may mean ‘boldness’ also)
Māl. 3. 11.
7 Pomp, rank.
8 Resoluteness, determination.
9 Impudence.
Monier Williams Cologne
English
प्रा—गल्भ्य
n.
id.,
MBh.
Kāv.
&c.
importance, rank,
W.
manifestation, appearance,
Kpr.
proficiency,
MW.
Monier Williams 1872
English
प्रागल्भ्य प्रागल्भ्य, अम्, n. (fr. प्र-गल्-
भ), boldness, confidence
resoluteness, determina-
tion
pride, arrogance, effrontery
pomp, parade,
rank
proficiency.
—प्रागल्भ्य-वत्, आन्, अती, अत्,
possessed of confidence, bold
vain, proud.
Benfey
English
प्रागल्भ्य प्रागल्भ्य, i. e. प्रगल्भ
+ य,
n.
1. Confidence, boldness.
2.
Arrogance.
3. Pride, Lass. 67, 17.
4.
Rank, proficiency, Pañc. 31, 5
112, 19.
Hindi
Hindi
विकास, परिपक्वता, गहराई,
Apte Hindi
Hindi
प्रागल्भ्यम्
नपुं*
- प्रगल्भ + ष्यञ्
"साहस, भरोसा"
प्रागल्भ्यम्
नपुं*
- प्रगल्भ + ष्यञ्
"घमंड, अहंकार"
प्रागल्भ्यम्
नपुं*
- प्रगल्भ + ष्यञ्
"प्रवीणता, कुशलता"
प्रागल्भ्यम्
नपुं*
- प्रगल्भ + ष्यञ्
"विकास, बड़प्पन, परिपक्वता"
प्रागल्भ्यम्
नपुं*
- प्रगल्भ + ष्यञ्
"प्रकटीकरण, प्रतीति"
प्रागल्भ्यम्
नपुं*
- प्रगल्भ + ष्यञ्
वाक्पटुता
प्रागल्भ्यम्
नपुं*
- प्रगल्भ + ष्यञ्
"धूमधाम, मर्यादा"
प्रागल्भ्यम्
नपुं*
- प्रगल्भ + ष्यञ्
"धृष्ठता, ढिठाई"
प्रागल्भ्यम्
नपुं*
- प्रगल्भ+ष्यञ्
"प्रगल्भता, वीरता, चतुरता"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रागल्भ्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಿಟ್ಟತನ /ಧೈರ್ಯ
निष्पत्तिः - > "ष्यञ्" (५-१-१२४)
व्युत्पत्तिः - > प्रगल्भस्य भावः
प्रयोगाः - > १) "निःसाध्वसत्त्वं प्रागल्भ्यम्" २) "सामाश्लिष्टाः समाश्लेषैः चुम्बिताश्चुम्बनैरपि दष्टाश्च दंशनैः कान्तं दासीकुर्वन्ति योषितः ॥"
उल्लेखाः - > सा० द०, सा० द०
प्रागल्भ्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾವೀಣ್ಯ /ಕೌಶಲ /ನಿಪುಣತೆ /ಜಾಣತನ
प्रागल्भ्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಕ್ ಸಂಪತ್ತು /ವಾಗ್ಮಿತ್ವ /ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಪಟುವಾಗಿರುವಿಕೆ /ಮಾತಿನ ವೈಖರಿ
प्रयोगाः - > १) "प्रागल्भ्यहीनस्य नरस्य शस्त्रं यथा कापुरुषस्य हस्ते। तृप्तिमुत्पादयते शरीरे वृद्धस्य दारा इव दर्शनीयाः ॥" २) "शास्त्रे प्रतिष्ठा सहजश्च बोधः प्रागल्भ्यमभ्यस्तगुणा वाणी"
उल्लेखाः - > २) मालती० ३-११
प्रागल्भ्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮರ್ಯಾದೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ /ಉದ್ಧಟತನ
L R Vaidya
English
prAgalBya {% n. %} 1. Confidence, boldness, जाता शिखंडिनी प्राग् यथा शिखंडी तथैव गच्छामि प्रागल्भ्यामधिकमाप्तुं वाणी बाणो बभूवेति Govardhana
2. pride, arrogance
3. proficiency, skill
4. pomp, rank
5. development, greatness
6. eloquence, प्रागल्भ्यमभ्यस्तगुणा वाणी M.M.iii.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रागल्भ्यौदार्यमाधुर्यशोभाधीरत्वकान्तयः
दीप्तिश्चायत्नजा भावहावहेलास्त्रयोऽङ्गजाः ५०९
-wordlist-
अयत्नजालङ्कार (पुं), प्रागल्भ्य (क्ली), औदार्य (क्ली), माधुर्य (क्ली), शोभा (स्त्री), धीरत्व (क्ली), कान्ति (स्त्री), दीप्ति (स्त्री), अङ्गजालङ्कार (पुं), भाव (पुं), हाव (पुं), हेला (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रागल्भ्यं,
क्ली,
(प्रगल्भस्य भावः प्रगल्म +ष्यञ् ।) प्रगल्भता यथा, --“प्रागल्भ्यहीनस्य नरस्य विद्याशस्त्रं यथा कापुरुषस्य हस्ते ।न तृप्तिमुत्पादयते शरीरेवृद्धस्य दारा इव दर्शनीयाः
”इति ज्योतिस्तत्त्वम्
स्त्रीणामयत्नजभावविशेषः यथा, --“प्रागल्भ्यौदार्य्यमाधुर्य्यशोभाधीरत्वकान्तयः ।दीप्तिश्चायत्नजा भावहावहेलास्त्रयोऽङ्गजाः
”इति हेमचन्द्रः १७३
(यथा साहित्यदर्पणे १०२ ।“निःसाध्वसत्वं प्रागल्भ्यम्
यथा, --“समाश्लिष्टाः समाश्लेषैश्चुम्बिताश्चुम्बनैरपि ।दष्टाश्च दंशनैः कान्तं दासीकुर्व्वन्ति योषितः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रागल्भ्य
न०
प्रगल्भस्य भावः ष्यञ् प्रगल्भतायां “प्रा-गल्भ्यहीनस्य नरस्य विद्या शस्त्रं यथा कापुरुषस्य हस्ते”ज्यो० त० “निःसाध्वसत्वं प्रागलभ्यम्” सा० उक्ते३ भयशून्यत्वरूपे स्त्रीणां सात्त्विकभावभेदे
Burnouf
French
प्रागल्भ्य प्रागल्भ्य
n.
(प्रगल्भ्य) rang, dignité
confiance en soi, arrogance.
Stchoupak
French
प्रा-गल्भ्य-
nt. audace, confiance, décision
-वन्त्- a. confiant,
hardi
ifc. qui a confiance en.
°बुद्धि-
f.
audace de jugement.