| YouTube Channel

प्राकार (prAkAra)

 
शब्दसागरः
English
प्राकार
m.
(-रः) An inclosure, a fence, a rampart, particularly a sur-
rounding wall, &c. elevated on a mound of earth.
E.
प्र and आङ्
implying initial, first, कृ to make,
aff.
घञ्
otherwise the prefix
is considered as प्र only, the vowel being made long by the affix
being घञ्
Capeller Eng
English
प्राकार
m.
encircling wall, rampart.
Yates
English
प्रा_कार (रः) 1.
m.
An inclosure, a fence.
Wilson
English
प्राकार
m.
(-रः) An inclosure, a fence, a rampart, particularly a
surrounding wall, &c. elevated on a mound of earth.
E.
प्र and आङ् implying initial, first, कृ to make,
aff.
घञ्
otherwise the prefix is considered as प्र only, the vowel being made long by
the affix being घञ्.
Apte
English
प्राकारः [prākārḥ], 1 A fence, a wall, an enclosure.
An encircling or surrounding wall, rampart
द्वितीयं हेमप्राकारं कुर्वद्भिरिव वानरैः
R.*
12.71
Pt.*
1.229.
Comp.
-धरणी the platform upon a wall. -स्थ
a.
One who is stationed on the rampart
एकः शतं योधयति प्राकारस्थो धनुर्धरः
Ms.*
7.74.
Apte 1890
English
प्राकारः 1 A fence, a wall, an enclosure.
2 An encircling or surrounding wall, rampart
द्वितीयं हेमप्राकारं कुर्वद्भिरिव वानरैः R. 12. 71
Pt. 1. 229.
Monier Williams Cologne
English
प्रा—कार a See
s.v.
प्रा-कार b
m.
(fr. प्रा for प्र and 1. कॄ
cf.
Pāṇ.
vi, 3, 122,
Vārtt.
1,
Pat.
) a wall, enclosure, fence, rampart (esp. a surrounding wall elevated on a mound of earth
ifc. f(आ). ),
ŚrS.
Mn.
MBh.
&c.
Monier Williams 1872
English
प्राकार प्रा-कार, अस्, m. (fr. rt. 1. कॄ and
प्रा for प्र), an encircling wall, enclosure, fence,
rampart (especially a surrounding wall elevated on
a mound of earth).
—प्राकार-कर्ण, अस्, m. ‘wall-
ear, N. of a minister of the owl-king Ari-mardana.
—प्राकार-भञ्जन, अस्, ई, अम्, breaking down
ramparts.
—प्राकारमर्दि, इस्, m. a patronymic
from Prākāra-mardin.
—प्राकार-मर्दिन्, ई, m.
‘rampart-crusher, N. of a man.
—प्राकार-स्थ, अस्,
आ, अम्, standing on a wall, stationed on a rampart.
Macdonell
English
प्राकार prā-kāra,
m.
[strewn along, mound], 🞄enclosing wall, rampart: -karṇa,
m.
Wall-ear, 🞄N. of a minister of the owl-king Arimardana, 🞄-śeṣa,
a.
having only his ramparts 🞄left.
Benfey
English
प्राकार प्राकार, i. e. प्र-कृ + + अ,
m.
An inclosure, a surrounding wall,
Pañc. iii. d. 48
Daśak. in Chr. 197,
17
Man. 9, 289.
Apte Hindi
Hindi
प्राकारः
पुं*
- -
"(१) चहारदीवारी, बाड़ा, बाड़ (२) चारों ओर घेरा डालने वाली दीवार, फसील-शतमेकोऽपि संघते प्राकारस्थो धनुर्धरः-पंच० १/२२९।"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्राकार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುತ್ತುಗೋಡೆ /ಮನೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹಾಕುವ ಗೋಡೆ
निष्पत्तिः - > प्र + डुकृञ् (करणे) - कर्म० "घञ्" (३-३-१९) दीर्घः (६-३-१२२)
व्युत्पत्तिः - > प्रक्रियते
प्रयोगाः - > "कुतूहलेनेव जवादुपेत्य प्राकारभित्त्या सहसा निषिद्धः"
उल्लेखाः - > माघ० ३-४१
प्राकार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೇಲಿ
L R Vaidya
English
prAkAra {% m. %} A wall, a rampart, R.xii.71, M.vii.74.
Bopp
Latin
प्राकार m. (a r. कृ nisi कॄ praef. प्र + आ) vallum. HIT. 52. 8.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
शाल
पु
शाल, प्राकार, वृक्ष
सरित्समुद्रयोः सिन्धुः शालः प्राकारवृक्षयोः
verse 3.1.1.4
page 0013
Sanskrit Tibetan
Tibetan
lcags ri
प्राकार / प्राचीर
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्राकारो वरणः साले चयो वप्रोऽस्य पीठभूः ९८०
-wordlist-
प्राकार (पुं), वरण (पुं), साल (पुं), चय (पुं), वप्र (पुंक्ली), प्राकारपीठभू (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वप्र
वप्र, शाल, प्राकार
वप्रं शालं प्राकारमाहुरररं कपाटं २८८
verse 2.1.1.288
page 0035
नाममाला
Sanskrit
प्राकार, परिधि, साल
प्राकारः परिधिः सालः प्रतोली गोपुराकृतिः १३४
verse 0.1.1.134
page 0067
Vedic Reference
English
Prā-kāra in the Śaṅkhāyana Śrauta Sūtra (xvi. 18, 14)
denotes a walled mound supporting a raised platform (prāsāda)
for spectators.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्राकारः,
पुं,
(प्रक्रियते इति प्र + कृ + घञ् ।उपसर्गस्य घञीति दीर्घः ।) वप्रोपरि अन्यत्रवा इष्टकादिरचितवेष्टनम् (यथा, महा-भारते २०८ २९ ।“प्राकारेण सम्पन्नं दिवमावृत्य तिष्ठता
”)तत्पर्य्यायः वरणः सालः इत्यमरः ।२
शालः इति भरतः
वप्रः ।यथा, --“प्राकाररोधसोर्व्वप्रः पितृकेदारयोरपि
”इति रत्नकोषः
तस्य परिमाणं यथा, --“ऊर्द्ध्वं षोडशहस्तेभ्यो नैव कुर्य्याद्गृहं गृही ।ऊर्द्ध्वं विंशतिहस्तेभ्यः प्राकारं शुभप्रदम्
”तस्य द्बारमानम् ।“प्रस्थे हस्तद्बयात् पूर्व्वं दीर्घे हस्तत्रयन्तथा ।गृहिणां शुभदं द्वारं प्राकारस्य गृहस्य
मध्यदेशे कर्त्तव्यं किञ्चिन्न्यूनाधिके शुभम्
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे १०३ अध्यायः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्राकार
पु०
प्रकीर्य्यते प्र + कॄ--आधारे घञ् दीर्घः इष्टकादि-रचिते वेष्टनाकारे प्राचीरादौ “ऊर्द्ध्वं विंशतिहस्तेभ्यःप्राकारं शुभावहम् प्रस्थे हस्तद्वयात् पूर्वं दीर्घेहस्तत्रयं तथा गृहिणां शुभद्रं द्वारं प्राकारस्यगृहस्य मध्यदेशे कर्त्तव्यं किञ्चिन्न्यूनाधिकेशुभम्” ब्रह्मवै०
पु०
११३ अ० तन्मानाद्युक्तम् अस्यक्लीवत्वमार्षम् भावे घञ् सर्वतो विस्तारे
पु०
Capeller
German
प्राकार
m.
Umfassungsmauer, Wall.
Burnouf
French
प्राकार प्राकार
m.
(आ
कृ) palissade, rempart.
Stchoupak
French
प्रा-कार-
m.
mur, enceinte de murailles, rempart.
°कर्ण-
m.
ministre du roi des hiboux Arimardana.
°खण्ड-
m.
fragments d'un mur.
°धरणी-
f.
plate-forme sur une muraille.
°भञ्जन- ag. qui abat des murs.
°मर्दिन्-
m.
n.
d'un homme.
°स्थ- ag. qui se tient sur un rempart.