| YouTube Channel

प्रह्व (prahva)

 
शब्दसागरः
English
प्रह्व
mfn.
(-ह्वः-ह्वा-ह्वं)
1. Bowed, bent, stooping.
2. Intent upon, engaged
in, engrossed by.
3. Sloping, slanting, inclining.
4. Submissive,
humble.
E.
प्र before, ह्वेञ् to call, Unādi
aff.
वन्, form
irr
.
Capeller Eng
English
प्रह्व
a.
bent forwards, stooping
humble.
Yates
English
प्रह्व (ह्वः-ह्वा-ह्वं)
a. Bowed, bent
intent on
engrossed by.
Spoken Sanskrit
English
प्रह्व prahva
adj.
humble
प्रह्व prahva
adj.
sloping
प्रह्व prahva
adj.
bowed
प्रह्व prahva
adj.
inclined forwards
प्रह्व prahva
adj.
stooping
प्रह्व prahva
adj.
bowing before
प्रह्व prahva
adj.
inclined towards i.e. intent upon
प्रह्व prahva
adj.
devoted to
प्रह्व prahva
adj.
modest
प्रह्व prahva
adj.
engaged in
प्रह्व prahva
adj.
slanting
प्रह्व prahva
adj.
bent
Wilson
English
प्रह्व
mfn.
(-ह्वः-ह्वा-ह्वं)
1 Bowed, bent, stooping.
2 Intent upon, engaged in, engrossed by.
E.
प्र before ह्वेञ् to call, Uṇādi
aff.
वन्, form
irr
.
Apte
English
प्रह्व [prahva],
a.
Sloping, slanting, inclined
प्रह्वानतीव क्वचिदु- द्धतिश्रितः
Śi.*
12.56.
Stooping, bent down
bowing humbly down
एष प्रह्वो$स्मि भगवन् एषा विज्ञापना नः
Mv.*
1. 47
6.37
तमाराध्य गुरुं भक्त्या प्रह्वप्रश्रयसेवनैः Vivekachūdāmaṇi.
Submissive, humble, modestly submitting
प्रह्वेष्वनिर्बन्धरुषो हि सन्तः
R.*
16.8
प्रह्वग्रीवः पुरोवर्ती Śiva B.24.6
शिवाय प्रेषयामास प्रह्वभावमुपाश्रयन् Śiva B.29.14.
Devoted or attached to, engaged in, engrossed by.Comp. -अञ्जलि
a.
bowing with the palms of the hand joined and put to the forehead as a mark of respect.
Apte 1890
English
प्रह्व a. 1 Sloping, slanting, inclined
Śi. 12. 56.
2 Stooping, bent down
bowing humbly down
एष प्रह्वोस्मि भगवन् एषा विज्ञापना नः Mv. 1. 47
6. 37.
3 Submissive, humble, modestly submitting
प्रह्वेष्वनिर्बंधरुषो हि संतः R. 16. 80.
4 Devoted or attached to, engaged in, engrossed by.
Comp.
अंजलि a. bowing with the palms of the hand joined and put to the forehead as a mark of respect.
Monier Williams Cologne
English
प्र-ह्व mf(आ)n. (√ ह्वृ) inclined forwards, sloping, slanting, bent,
GṛŚrS.
MBh.
&c.
(-त्व
n.
,
VP.
, Sch.)
bowed, stooping, bowing before (gen. ),
MBh.
(°वाञ्जलि
mfn.
bowing with hands joined in token of respect,
R.
)
humble, modest,
MBh.
Kāv.
&c.
inclined towards i.e. intent upon, devoted to, engaged in
L.
Monier Williams 1872
English
प्रह्व प्र-ह्व, अस्, आ, अम् (fr. rt. ह्वृ with
प्र), bent forwards, inclined, sloping, slanting
bent, bowed, stooping
bowing humbly, humble,
modest
inclined towards, intent upon, devoted to,
attached to, engrossed by, engaged in
(ई), f., N.
of a Śakti.
—प्रह्वाञ्जलि (°व-अञ्°), इस्, इस्, इ,
stooping or bowing with the palms of the hands
joined and put to the forehead in token of respect.
—प्रह्वी-कृत, अस्, आ, अम्, bent forwards, bowed,
bent
subjected, conquered, won.
Macdonell
English
प्रह्व pra-hva,
a.
inclined forward, sloping, 🞄slanting, bent
bowing before (g.)
humble
🞄-hvaṇa,
n.
obeisance
-hvaya, den. P. 🞄humble (ac.)
-hvī-bhū, humble oneself.
Benfey
English
प्रह्व प्रह्व, probably curtailed प्र-
ह्वर, i. e. प्र-ह्वृ + अ,
adj.
1. Bowed.
stooping, Arj. 1, 5.
2. Intent upon.
3.
Propitious, Kathās. 46, 127.
Apte Hindi
Hindi
प्रह्व
वि* - "प्र + ह्व + वन्, नि* साधुः"
"ढलुवाँ, तिरछा, झुका हुआ"
प्रह्व
वि* - "प्र + ह्व + वन्, नि* साधुः"
"झुकता हुआ, नीचे को झुका हुआ, विनम्र"
प्रह्व
वि* - "प्र + ह्व + वन्, नि* साधुः"
"दीन, विनीत, सुशील, विनयी"
प्रह्व
वि* - "प्र + ह्व + वन्, नि* साधुः"
"अनुरक्त, भक्त, व्यस्त, आसक्त"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रह्व
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಮ್ರ /ಬಗ್ಗಿರುವ /ವಿಧೇಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ
निष्पत्तिः - > प्र + ह्वेञ् (स्पर्धायां शब्दे च) - "वन्" (उ० २-१५१) निपा०
प्रयोगाः - > "भक्तिप्रह्वं कथमपि यवीयांसमुत्सृज्य चापारोपव्यग्राङ्गुलिकिसलयं मेघनादक्षयाय"
उल्लेखाः - > म० वी० ६-३७
प्रह्व
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಇಳಿಜಾರಾಗಿರುವ /ಕೆಳಗಡೆಗೆ ಓಟವಾಗಿರುವ
प्रयोगाः - > "प्रह्वानतीव क्वचिदुद्धतिश्रितः क्वचित्प्रकाशानथ गह्वरानपि"
उल्लेखाः - > माघ० १२-५६
प्रह्व
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಗ್ಗಿದ /ಮಣಿದ
प्रयोगाः - > "प्रह्वेष्वनिर्बन्धरुषो हि सन्तः"
उल्लेखाः - > रघु० १६-८०
L R Vaidya
English
prahva {% a. (f. ह्वा) %} 1. Sloping, slanting, inclining
2. bowing humbly, stooping, भक्तिप्रह्वविलोकनप्रणयिनी (नेत्रे तनुर्वा हरेः) K.Pr.ix.
3. devoted to, engaged in
4. submissive, humble, R.xvi.80.
Bopp
Latin
प्रह्व (e प्र et ह्व, quod corruptum esse videtur e ह्वर a r.
ह्वृ curvum esse
v. Benfey II. 320.) inclinatus. A. 2. 5.
(Pottius I. 265. confert lat. pravus.)
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
प्राध्व
क्ली
प्राध्व, बन्धन, प्रह्व
प्राध्वं बन्धनमित्युक्तं प्राध्वं प्रह्वं सूरिभिः
verse 2.1.1.43
page 0010
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
यद्भविष्यो दैवपरोऽथालस्यः शीतकोऽलसः ३८३
मन्दस्तुन्दपरिमृजोऽनुष्णो दक्षस्तु पेशलः
पटूष्णोष्णकसूत्थानचतुराश्चाथ तत्परः ३८४
आसक्तः प्रवणः प्रह्वः प्रसितश्च परायणः
-wordlist-
यद्भविष्य (पुं), दैवपर (पुं), आलस्य (पुं), शीतक (पुं), अलस (पुं), मन्द (पुं), तुन्दपरिमृज (पुं), अनुष्ण (पुं), दक्ष (पुं), पटु (पुं), उष्ण (पुं), उष्णक (पुं), सूत्थान (पुं), चतुर (पुं), तत्पर (पुं), आसक्त (पुं), प्रवण (पुं), प्रह्व (पुं), प्रसित (पुं), परायण (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्रवण
प्रवण, प्रह्व, तत्पर, परायण
उच्यते प्रवणः प्रह्वस्तत्परश्च परायणः
verse 2.1.1.352
page 0042
प्राध्व
प्राध्व, प्रह्व, बन्धन
प्रह्वबन्धनयोः प्राध्वं मोहः स्यान्मौढ्यमूर्छयोः
verse 5.1.1.839
page 0096
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रह्वः, त्रि, (प्रहूयते इति प्र + ह्वे + “सर्व्वनि-घृष्वरिष्वेति ।” उणा० १५३ इति वन् ।आलोपश्च ।) नम्रः इत्युणादिकोषः
(यथा, रघुः १६ ८० ।“विभूषणप्रत्युपहारहस्त-मुपस्थितं वीक्ष्य विशाम्पतिस्तम् ।सौपर्णमस्त्रं प्रतिसञ्जहारप्रह्वेष्वनिर्बन्धरुषो हि सन्तः
”)आसक्तिः इति हेमचन्द्रः ४९
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रह्व
त्रि०
प्र + हा त्यागे वन् नि० आलोपः नम्रे उजज्वल० आसक्ते हेमच०
Capeller
German
प्रह्व vorgebeugt, geneigt, demütig.
Burnouf
French
प्रह्व प्रह्व a. (ह्वृ) courbé
incliné
au fig.
appliqué, attentif.
Stchoupak
French
प्र-ह्व-
a. incliné en avant, incliné, oblique, courbé
qui
s'incline devant (gén. )
humble, modeste
-ण- nt. fait de s'incliner
en signe de respect.
प्रह्वाञ्जलि- a. qui s'incline en faisant l'añjali.