प्रहेलिका (prahelikA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रहेलिका f.
  (-का) An enigma,  a riddle,  a puzzling or enigmatical ques-
tion. 
 E.
  प्र before,  हिल् to play and इन्-संज्ञायां कन् aff.
  
It is thus defined in Vāchaspatya.
“व्यक्तीकृत्य कप्यर्थं स्वरूपार्थस्य गोपनात् ।
यत्र बाह्यान्तरावर्थौ कथ्यते सा प्रहेलिका ॥”

Yates

English

 प्र-हेलिका (का) 1.
f.
  An enigma,  a
riddle,  a puzzling question. 

Spoken Sanskrit

English

प्रहेलिका 	-	 prahelikA 	-	 f.
  	-	 riddle
चालन 	-	 cAlana 	-	 n.
  	-	 riding
त्यज्यते  { त्यज् } 	-	 tyajyate{tyaj} 	-	 verb pass. 	-	 getridof
वहते  { वह् } 	-	  vahate  { vah } 	-	 verb 	-	 ride
वहति  { वह् } 	-	  vahati  { vah } 	-	 verb 	-	 ride
अश्वारोहः सादिन् 	-	  azvArohaH sAdin 	-	 rider
रोहक 	-	  rohaka 	-	 adj.
  	-	 rider
आरोहिन् 	-	  Arohin 	-	 adj.
  	-	 rides
आरोह 	-	  Aroha 	-	 m.
  	-	 rider
आरोहक 	-	  Arohaka 	-	 m.
  	-	 rider
हयारूढ 	-	  hayArUDha 	-	 m.
  	-	 rider
हयिन् 	-	  hayin 	-	 m.
  	-	 rider
सानु 	-	  sAnu 	-	 m.
  	-	 ridge
भ्रष्ट 	-	  bhraSTa 	-	 adj.
  	-	 rid of
व्यावृत्त 	-	  vyAvRtta 	-	 adj.
  	-	 rid of
समुज्झित 	-	  samujjhita 	-	 adj.
  	-	 rid of
विरूध 	-	  virUdha 	-	 adj.
  	-	 ridden
ययिन् 	-	  yayin 	-	 adj.
  	-	 riding
अधिरोह 	-	  adhiroha 	-	 adj.
  	-	 riding
पृष्ठवह् 	-	  pRSThavah 	-	 adj.
  	-	 riding

 
   प्रहेलिका  prahelikA  f.
    riddle    
   प्रहेलि  praheli f.
   riddle    
   प्रवह्लि  pravahli f.
   riddle   
   प्रवह्लिका  pravahlikA f.
   riddle    
   प्रश्नदूती  praznadUtI f.
   riddle   
   विपादिका  vipAdikA f.
   riddle    
   प्रवल्ह  pravalha m.
   riddle   
   गह्वर  gahvara n.
   riddle    
   चित्र  citra n.
   riddle   
   दृष्टकूट  dRSTakUTa n.
   riddle    
   वाचनक  vAcanaka n.
   riddle   
   एकच्छन्ना  ekacchannA f.
   kind of riddle    
   निभृता  nibhRtA f.
   kind of riddle   
   परिहारिका  parihArikA f.
   kind of riddle    
   पारिहारिकी  pArihArikI f.
   kind of riddle   
   परुषा  paruSA f.
   kind of riddle    
   प्रकल्पिता  prakalpitA f.
   kind of riddle   
   प्रमुषिता  pramuSitA f.
   kind of riddle    
   सङ्कीर्णा  saGkIrNA f.
   kind of riddle   
   व्युत्क्रान्ता  vyutkrAntA f.
   kind of riddle    
   समानशब्दा  samAnazabdA f.
   kind of riddle   
   मोक्षयति  { मोक्षय् }  mokSayati  { mokSay } verb denom  solve a riddle    
   क्षिप्ति  kSipti f.
   solving a riddle   
   वञ्चिता  vaJcitA f.
   kind of riddle or enigma   
   समागता  samAgatA f.
   kind of riddle or enigma  
   सम्मूढा  sammUDhA f.
   kind of riddle or enigma   
   वर्धमान  vardhamAna m.
   kind of riddle or charade  
   सर्वतोभद्र  sarvatobhadra m.
   kind of riddle or charade   
   ब्रह्मोद्या  brahmodyA f.
   story or riddle from the veda  
   सङ्ख्याता  saGkhyAtA f.
   kind of riddle based on counting   
   प्रवल्हते  { प्रवल्ह् }  pravalhate  { pravalh } verb  test with a question or a riddle   
   प्रहेलीज्ञान  prahelIjJAna n.
   art or science of proposing riddles   
   गूढचतुर्थपादप्रहेलिका  gUDhacaturthapAdaprahelikA f.
   riddle in which the fourth pAda is hidden  
   समानरूपा  samAnarUpA f.
   kind of riddle in which the same words are to be understood in a literal and figurative sense     
            

 
   प्रहेलिका   prahelikA   f.
   puzzle   
   प्रहेलिका   prahelikA   f.
   riddle    
   प्रहेलिका  prahelikA  f.
   puzzling question  
   प्रहेलिका  prahelikA  f.
   mind twister   
   प्रहेलिका  prahelikA  f.
   twister  
   प्रहेलिका  prahelikA  f.
   enigma     
            

 
   प्रहेलिका  prahelikA  f.
    puzzle    
   समस्या  samasyA  f.
    puzzle  to be solved    
   प्रवल्हते  { प्रवल्ह् }  pravalhate  { pravalh } verb  puzzle   
   व्याकुल  vyAkula adj.
   puzzled   
   अबोध  abodha adj.
   puzzled  
   भ्रान्तबुद्धि  bhrAntabuddhi adj.
   puzzled   
   भ्रान्तचित्त  bhrAntacitta adj.
   puzzled  
   सम्भ्रमति  { सम्भ्रम् }  sambhramati  { sambhram } verb  be perplexed or puzzled   
   सम्भ्राम्यति  { सम्भ्रम् }  sambhrAmyati  { sambhram } verb  be perplexed or puzzled  
   पृष्टभिधायिन्  pRSTabhidhAyin adj.
   answering when asked i.e. not puzzled how to answer an inquiry     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 प्रहेलिका
f.
  (-का) An enigma,  a riddle,  a puzzling or enigmatical
question. 
E.
  प्र before हिल to play,  and ण्वुल् aff.
  

Monier Williams Cologne

English

 प्र-°हेलिका (Kāvyād.,  6 kinds) f.
  an enigma,  riddle,  puzzling question. 

Apte Hindi

Hindi

प्रहेलिका
स्त्री*
  - प्रहेलि+ कन् +टाप्
"पहेली,  बुझौवल,  कूट प्रश्न"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रहेलिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮಸ್ಯೆ /ಒಗಟು /ಗೂಢಾರ್ಥವುಳ್ಳ ಮಾತು
निष्पत्तिः - > प्र + हिल (भावकरणे) + णिच् - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > प्रहेलयति अभिप्रायं सूचयति
विस्तारः - > "व्यक्तीकृत्य कमप्यर्थं स्वरूपार्थस्य गोपनात् । यत्र बाह्यान्तरावर्ती कथ्यते सा प्रहेलिका ॥"

L R Vaidya

English

 prahelikA {% f. %} A poetic riddle,  thus defined by Dharmadāsa- व्यक्तीकृत्य कमप्यर्थं स्वरूपार्थस्य गोपनात् । यत्र बाह्यांतरावर्थौ कथ्येते सा प्रहेलिका. [The following is an instance- तरुण्यालिंगितः कंठे नितंबस्थलमाश्रितः । गुरूणां संनिधानेऽपि कः कूजति मुहुर्मुहुः,  the intended answer being ईषदूनजलपूर्णकुंभ.] Danḍin mentions sixteen kinds of Prahelikā. See K.D.iii.96-124.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  प्रहेलिका,  प्रवल्हिका,  प्रवह्लिका,  प्रवल्हिः,  प्रवह्ली,  प्रहेलिः,  प्रश्नदूती,  प्रवह्लीका
noun
 
स्वरूपार्थस्य गोपनं यत्र अपि च तम् अर्थं ज्ञातुं बुद्धेः आयासः भवति।
 "सः प्रहेलिकां उत्तरयति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

ku ku
प्रहेलिका

sku sku
प्रहेलिका

ku ku
प्रहेलिका

gab tshig
१) प्रहेलिका २) मन्त्र

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
इतिहासः पुरावृत्तं प्रवह्लिका प्रहेलिका ।
-wordlist-
 
इतिहास (पुं),  पुरावृत्त (क्ली),  प्रवह्लिका (स्त्री),  प्रहेलिका (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

प्रह्वलीका
प्रह्वलीका,  प्रहेलिका
आख्यायिका कथाख्यानं प्रह्वलीका प्रहेलिका ॥ १५२ ॥
verse 1.1.1.152
page 0018

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: प्रहेलिका
Root: प्रहेलिका
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ दुर्विज्ञानार्थः_प्रश्नः
Meaning(s):
⇒ Riddle
Shloka(s):
2|4|39|2 ► प्रवल्हिका प्रहेलिका प्रजल्पनं बहूदितम्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|39|2 ⇢ प्रवल्हिका (प्रवल्हिका) (स्त्री) ⇒ Riddle ⇒ 
➠ 2|4|39|2 ⇢ प्रहेलिका (प्रहेलिका) (स्त्री) ⇒ Riddle ⇒ दुर्विज्ञानार्थः_प्रश्नः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ प्रश्नः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रहेलिका,  स्त्री,
   (प्रहिलति अभिप्रायं सूचय-तीति । प्र + हिल अभिप्रायसूचने + क्वुन् ।टापि अत इत्वम् ।) दुर्विज्ञानार्थप्रश्नः । कूटार्थ-भाषिता कथा । हेयालि इति भाषा । तत्-पर्य्यायः । प्रवल्हिका २ । इत्यमरः । १ । ६ । ६ ॥
प्रवह्लिका ३ प्रवह्लिः ४ प्रवह्ली ५ प्रहेलिः ६ ।इति भरतः ॥
 प्रश्नदूती ७ प्रवह्लीका ८ । इतिशब्दरत्नावली ॥
 तस्य लक्षणम् ।“व्यक्तीकृत्य कमप्यर्थं स्वरूपार्थस्य गोपनात् ।यत्र बाह्यान्तरावर्थौ कथ्येते सा प्रहेलिका ॥
सा द्विधार्थी च शाब्दी च विख्याता प्रश्नशासने ।आर्थी स्यादर्थविज्ञानात् शाब्दी शब्दस्यभङ्गतः ॥
”आर्थी । यथा,  --“तरुण्यालिङ्गितः कण्ठे नितम्बस्थलमाश्रितः ।गुरूणां सन्निधानेऽपि कः कूजति मुहुर्मुहुः ॥
”पानीयकुम्भ इति ॥
 शाब्दी यथा,  --“सदारिमध्यापि न वैरियुक्तानितान्तरक्ताप्यसितैव नित्यम् ।यथोक्तवादिन्यपि नैव दूतीका नाम कान्तेति निवेदयन्ति ॥
”सारिका । इति विदग्धमुखमण्डनम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रहेलिका स्त्री प्र + हेल--इन् संज्ञायां कन् । दुर्विज्ञानार्थप्रश्ने(हेँयालि) अमरः । तद्भेदलक्षणादि विदग्धमु० उक्तं यथा“व्यक्तीकृत्य कमप्यर्थं स्वरूपार्थस्य गोपनात् । यत्र बाह्या-न्तरावर्थौ कथ्येते सा प्रहेलिका । सा द्विधार्थी च शा-व्दी च विख्याता प्रश्नशासने । आथीं स्यादर्थविज्ञानात्शाब्दी शब्दस्य भङ्गतः” आर्थी यथा “तरुण्यालिङ्गितःकण्ठे नितम्बस्थलमाश्रितः । गुरूणां सन्निधानेऽपि कःकूजति सुहुर्मुहुः” (ईषदूनजलपूर्णकुम्भः उत्तरम्) शाब्दीयथा “सदारिमध्यापि न वैरियुक्ता नितान्तरक्ताप्यसितैवनित्यम् । यथोक्तवादिग्यपि नैव द्वती का नाम कान्तेतिनिवेदयन्ती” (सारिका उत्तरम्) काव्यादर्शे तु “प्रहेलिकाप्रकाराणां पुनरुद्दिश्यते गतिः । क्रीडागोष्ठीविनोदेषुतज्ज्ञैराकीर्णमन्त्रणे । परव्यामोहने चापि सोपयोगाःप्रहेलिकाः । आहुः समासतां १ नाम गूढार्थां पदस-न्धिना । वञ्चिता २ ऽन्यत्र रूढेन यत्र शब्देन वञ्चना ।व्युत्क्रान्ता ३ ऽतिव्यवहितप्रयोगान्मोहकारिणी । सा स्यात्प्रमुषिता ४ यस्यां दुर्बोधार्था पदावली । समानरूपा ५गौणार्थारोपितैर्ग्रथिता पदैः । परुषा ६ लक्षणास्तित्वमा-त्रव्युत्पादितश्रुतिः । संख्याता ७ नाम संख्यानं यत्रव्यामोहकारणम् । अन्यथा भासते यत्र वाक्यार्थः साप्रकल्पिता ८ । वा नामान्तरिता ९ नाम यस्यं नानार्थ-कल्पना । निभृता १० निभृतान्यार्था तुल्यधर्मस्पृशागिरा । समानशब्दो ११ पन्यस्तशब्दपर्य्यायसाधिता । संमू-ढा १२ नाम या साक्षान्निर्दिष्टार्थापि मूढये । योगमाला-त्मिका नाम या स्यात् सा परिहारिका १३ । एक-च्छन्ना १४ ऽऽश्रितं व्यक्तं यस्यामाश्रयगोपनम् । सा भवे-दुभयच्छन्ना १५ यस्यामुभयगोपनम् । सङ्कीर्णा १६ नामसा यस्यां नानालक्षणसङ्करः । एताः षोडश नि-र्दुष्टाः पूर्वाचार्य्यैः प्रहेलिकाः । दुष्टप्रहेलिकाश्चान्या-स्तैरधीताश्चतुर्दश” । एताः समागताप्रभृतयः षोडशप्रहेलिकाः पूर्वाचार्य्यैः निर्दुष्टाः अदुष्टत्वेन कथिताःइत्यर्थः,  तैः पूर्वाचार्य्यैरेव अन्याः चतुर्दश दुष्टाः प्रहे-लिकाः च्युताक्षरादिकाः अधीता पठिताः सदोषत्वेनकीर्त्तिता इत्यर्थः” । एतासामुदाहरणानि तत्र दृश्यानि ।ताश्चतुर्दश सरस्वतीकण्ठा० दृश्याः । “काम्यान्तर्गडु-भूतत्वात् नालङ्कारः प्रहेलिका” सा० द० ।

Burnouf

French

 प्रहेलिका प्रहेलिका f.
  (हिल्) énigme,  charade, 
question énigmatique.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.