| YouTube Channel

प्रस्रवणं (prasravaNaM)

 
Apte 1890
English
प्रस्रवणं 1 Flowing or gushing forth, trickling, oozing, dripping.
2 Flow or discharge of milk from the breast or udder
(वृक्षकान्) घटस्तनप्रस्रवणैर्व्यवर्धयत् Ku. 5. 14.
3 A. fall of water, cascade, cataract.
4 A spring, fountain
समाचिता प्रस्रवणैः समंततः Rs. 2. 16
Ms. 8. 248
Y. 1. 159.
5 A spout.
6 A pool formed by the mountain streams.
7 Sweat, perspiration.
8 Voiding urine.
णः N. of a mountain
जनस्थानमध्यगो गिरिः प्रस्रवणो नाम U. 1.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रस्रवणं,
क्ली,
(प्रस्रवति जलमस्मादस्मिन्नितिवा ।प्र + स्रु + अपादाने अधिकरणे वा ल्युट् ।) यत्रस्थाने स्रुत्वा जलं गलति तत् इति भरतः
अविच्छेदेन स्रवज्जलं यत्र स्थाने पतति यत्रनिपत्य बहुलीभवति तत् इति स्वाम्या-दयः
गिरेरुपरि निर्झरादिप्रभवजलसंघातः ।इवि साञ्जः
(यथा, हरिवंशे ५४ ११ ।“पुण्यं तीर्थवरं दृष्ट्वा विस्मयं परमं गतः ।प्रभावञ्च सरस्वत्याः प्लक्षप्रस्रवणं बलः
”)अजस्रं मन्दवेगेन स्रवज्जलम् इति कोक्कटः
तत्पर्य्यायः उत्सः इत्यमरः
जलप्रस्रावः (यथा, मनुः २०३ ।“स्नानं समाचरेन्नित्यं गर्त्तप्रस्रवणेषु
”)अस्य गुणाः प्रस्रवणजलं स्वच्छं लघु मधुरंरोचनञ्च दीपनकृत्
इति राजनिर्घण्टः
(प्र + स्रु + भावे ल्युट् ।) प्रकर्षेण क्षरणम्