प्रस्तावना (prastAvanA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रस्तावना f.
  (-ना)
	 1. Commencement,  introduction. 
	 2. A dramatic prelude, 
an introductory dialogue,  usually spoken by the manager and one
of the actors.
	 3. Praising,  praise.
 E.
  प्र before,  स्तु to praise,  aff.
  
ल्युट्
 the commencement of books,  &c. being usually the praise
of gods or princes. It is thus defined by Bharata:--“नटी विदूषको
वापि पारिपार्श्विक एव वा । सूत्रधारेण सहिताः संलापं यत्र कुर्वते । आमुखं नाम
तज्ज्ञेयं सैव प्रस्तावना मता ।”

Capeller Eng

English

 प्रस्तावना f.
  announcing,  proclaiming
 introduction, 
prologue (cf.   prec.
 ).

Yates

English

 प्र-स्तावना (ना) 1.
f.
  Commencement, 
introduction,  dramatic prelude.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रस्तावना 	-	 prastAvanA 	-	 f.
  	-	 introduction
परिचय 	-	 paricaya 	-	 m.
  	-	 introduction
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	 introduction
पूर्वपीठिका 	-	  pUrvapIThikA 	-	 f.
  	-	 introduction
भूमिका 	-	  bhUmikA 	-	 f.
  	-	 introduction
उपोद्घात 	-	  upodghAta 	-	 m.
  	-	 introduction
आभाष 	-	  AbhASa 	-	 m.
  	-	 introduction
पस्पश 	-	  paspaza 	-	 m.
  	-	 introduction
उपनय 	-	  upanaya 	-	 m.
  	-	 introduction
उपनयन 	-	  upanayana 	-	 n.
  	-	 introduction  [ into any science ]
पुरस्ताद्वदन 	-	  purastAdvadana 	-	 n.
  	-	 introduction
प्रसञ्जन 	-	  prasaJjana 	-	 n.
  	-	 introduction
प्रवेशन 	-	  pravezana 	-	 n.
  	-	 introduction
मुख 	-	  mukha 	-	 n.
  	-	 introduction
मुखबन्धन 	-	  mukhabandhana 	-	 n.
  	-	 introduction
प्रस्तावक्रमेण 	-	  prastAvakrameNa 	-	 ind.
  	-	  by way of introduction
कथामुख 	-	  kathAmukha 	-	 n.
  	-	 introduction to a tale
अर्थान्तरन्यास 	-	  arthAntaranyAsa 	-	 m.
  	-	 introduction of some other matter
प्रस्ताव 	-	  prastAva 	-	 m.
  	-	 introduction or prelude of a sAman
धर्मालोकमुख 	-	  dharmAlokamukha 	-	 n.
  	-	 introduction to the light of the law
वेदवदन 	-	  vedavadana 	-	 n.
  	-	 introduction to the veda i.e. grammar
कथोदय 	-	  kathodaya 	-	 m.
  	-	  beginning of or introduction to a tale
पूर्वसञ्जल्प 	-	  pUrvasaJjalpa 	-	 m.
  	-	 introduction in the form of a dialogue
यज्ञमुख 	-	  yajJamukha 	-	 n.
  	-	  mouth i.e. commencement of or introduction to a sacrifice

प्रस्तावना 	-	 prastAvanA 	-	 f.
  	-	 introduction
प्रस्तावना 	-	 prastAvanA 	-	 f.
  	-	  blazing abroad
प्रस्तावना 	-	 prastAvanA 	-	 f.
  	-	  preface
प्रस्तावना 	-	 prastAvanA 	-	 f.
  	-	  commencement
प्रस्तावना 	-	 prastAvanA 	-	 f.
  	-	  sounding forth
प्रस्तावना 	-	 prastAvanA 	-	 f.
  	-	  dramatic prologue
प्रस्तावना 	-	 prastAvanA 	-	 f.
  	-	  exordium
प्रस्तावना 	-	 prastAvanA 	-	 f.
  	-	  beginning
प्रस्तावना 	-	 prastAvanA 	-	 f.
  	-	  introductory dialogue spoken by the manager and one of the actors

 
   प्रस्तावना  prastAvanA f.
   exordium   
   वचनोपक्रम  vacanopakrama m.
   exordium    
   वाङ्मुख  vAGmukha n.
   exordium      
            

 
   प्रस्तावना  prastAvanA f.
   preface   
   भूमिका  bhUmikA f.
   preface    
   आभाष  AbhASa m.
   preface   
   उपोद्घात  upodghAta m.
   preface    
   पस्पश  paspaza m.
   preface   
   मुखबन्ध  mukhabandha m.
   preface    
   पुरस्ताद्वदन  purastAdvadana n.
   preface   
   मुखबन्धन  mukhabandhana n.
   preface      
            

Wilson

English

 प्रस्तावना
f.
  (-ना)
1 Commencement,  introduction. 
2 A dramatic prelude,  an introductory dialogue,  usually spoken by the manager
and one of the actors.
E.
  प्र before स्तु to praise,  aff.
   ल्युट्
 the commencement of books, 
&c. being usually the praise of gods or princes.

Apte

English

प्रस्तावना [prastāvanā],  1 Causing to be praised or mentioned,  praising,  praise.

Beginning,  commencement
 आर्य बालचरितप्रस्तावनाडिण्डिमः Mv.*
  1.54.

An introduction,  preface,  exordium (in general)
 प्रस्तावना इयं कपटनाटकस्य Māl.
 2.

Sounding forth.

An introductory dialogue (the prologue) at the beginning of a drama between the manager and one of the actors,  which,  after giving an account of the author and his qualifications &c.
 ,  introduces the audience to the incidents of the drama
 (for definition,  see आमुख).

Apte 1890

English

 प्रस्तावना 1 Causing to be praised or mentioned,  praising,  praise. 
2 Beginning,  commencement
 आर्य बालचरितप्रस्तावनाडिंडमः Mv. 1. 54. 
3 An introduction,  preface,  exordium (in general)
 प्रस्तावना इयं कपटनाटकस्य Māl. 2. 
4 Sounding forth. 
5 An introductory dialogue (the prologue) at the beginning of a drama between the manager and one of the actors,  which,  after giving an account of the author and his qualifications &c.,  introduces the audience to the incidents of the drama
 (for definition,  see आमुख). 

Monier Williams Cologne

English

 प्र-°स्तावना f.
  sounding forth,  blazing abroad,  Daś.
 

 introduction,  commencement,  beginning,  preface,  exordium,  MBh.
  
 Mālav.
 
 Mcar.

 a dramatic prologue,  an introductory dialogue spoken by the manager and one of the actors (of which several varieties are enumerated,  viz. the Udghāṭyaka,  Kaṭhodghāṭa,  Prayogātiśaya,  Pravartaka,  and Avalagita),  Kālid.
  Ratnāv.
 
 Sāh.
 
 Pratāp.
   &c.
  

Monier Williams 1872

English

 प्र-स्तावना,  f. causing to be praised
 causing to
mention or to speak of
 sounding forth
 introduc-
tion,  commencement,  preface,  exordium
 a dramatic
prologue,  an introductory dialogue usually spoken by
the manager and one of the actors,  the scene be-
tween the prayer and the beginning of the first act
(of which several varieties are enumerated,  viz. the
Udghāṭyaka,  Kathodghāṭa,  Prayogātiśaya,  Pra-var-
taka,  and Ava-lagita).

Benfey

English

 प्रस्तावना प्रस्तावना,  i. e. प्र-स्तु, 
Caus.,  + अन,  f.
 
 1. Causing to be
praised,  Daśak. in Chr. 180,  14.
 2. A
dramatic prelude,  prologue,  Vikr. 4,  8.
 3. Commencement.

Hindi

(स्त्री) प्राक्कथन

Apte Hindi

Hindi

प्रस्तावना
स्त्री*
  - प्र +  स्तु +  णिच् +  युच् +  टाप्
"प्रशंसित या उल्लिखित होने का कारण बनना,  प्रशंसा,  सराहना"

प्रस्तावना
स्त्री*
  - प्र +  स्तु +  णिच् +  युच् +  टाप्
"शुरू,  आरंभ"

प्रस्तावना
स्त्री*
  - प्र +  स्तु +  णिच् +  युच् +  टाप्
"परिचय,  भूमिका,  आमुख"

प्रस्तावना
स्त्री*
  - प्र +  स्तु +  णिच् +  युच् +  टाप्
नाटक के आरंभ में सूत्रधार तथा किसी एक पात्र के बीच में हुआ परिचयात्मक वार्तालाप

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रस्तावना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾರಂಭ /ಉಪಕ್ರಮ
निष्पत्तिः - > प्र + ष्टुञ् (स्तुतौ) + णिच् - "युच्" (३-३-१०७)
व्युत्पत्तिः - > प्रस्तावयति कार्यादिकम्
प्रयोगाः - > "टङ्कारध्वनिरार्यबालचरितप्रस्तावनाडिण्डिमः"
उल्लेखाः - > म० वी० १-५४
प्रस्तावना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೀಠಿಕೆ /ಉಪೋದ್ಘಾತ
प्रयोगाः - > "प्रस्तावना खल्वेषा कपटनाटकस्य"
उल्लेखाः - > मालती० २
प्रस्तावना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಮುಖ /ನಾಟಕಗಳ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನಟಿ ವಿದೂಷಕ ಅಥವಾ ಪಾರಿಪಾರ್ಶ್ವಕನು ಸೂತ್ರಧಾರನೊಡನೆ ಕಲೆತು ಮಾತನಾಡುವುದು /ನಟಿ ಸೂತ್ರಧಾರರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ನಾಟಕದ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪಾತ್ರಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು
विस्तारः - > "नटी विदूषको वापि पारिपार्श्वक एव वा । सूत्रधारेण सहिताः संलापं यत्र कुर्वते ॥ चित्रैर्वाक्यैः स्वकार्योत्थैः प्रस्तुताक्षेपिभिर्मिथः । आमुखं तत्तु विज्ञेयं नाम्ना प्रस्तावनापि सा ॥" - सा० द० ६-३१,  ३२

L R Vaidya

English

 prastAvanA {% f. %} 1. Praising,  praise
 2. beginning,  commencement,  आर्यबालचरितप्रस्तावनाडिंडिमः Mv.i.
 3. an introductory dialogue at the beginning of a play between the manager and one of the actors
 (it is thus defined by Bharata- नटी विदूषको वापि पारिपार्श्विक एव वा । सूत्रधारेण सहिताः संलापं यत्र कुर्वते । आमुखं नाम तज्ज्ञेयं सैव प्रस्तावना मता)
 4. an introduction in general.

Bopp

Latin

 प्रस्तावना f. (r. स्तु praef. प्र s. अन in fem.) prologus fa-
bulae scenicae. UR. 1. 1.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  आमुखम्,  भूमिका,  प्रस्तावना,  मुखबन्धम्,  प्राक्कथनम्,  उपोद्घातम्,  उपक्रमः,  अवतरणिका,  अवतरणी,  प्रास्ताविकम्
noun
 
ग्रन्थारम्भे वर्तमानः सः भागः यस्मिन् ग्रन्थस्य विषयादि विज्ञाप्यते।
 "अस्य ग्रन्थस्य आमुखं सविमर्शं लिखितम्।"

Tamil

ப்ரஸ்தாவனா : புகழ்தல்,  ஆரம்பம்,  முகவுரை,  முன்னுரை.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रस्तावना,  स्त्री,
   (प्रस्तावयति विज्ञापयति कार्य्या-दिकमिति । प्र + स्तु + णिच् + युच् । टाप् ।)आरम्भः । इति जटाधरः ॥
 सूत्रधारेण सहनटीविदूषकादीनां परस्परविचित्रभाषणम्तस्या लक्षणम् । यथा,  --“नटी विदूषको वापि पारिपार्श्विक एव वा ।सूत्रधारेण सहिताः संलापं यत्र कुर्व्वते ॥
चित्रैर्व्वाक्यैः स्वकार्य्योत्थैः प्रस्तुताक्षेपिभिर्म्मिथः ।आमुखं तत्तु विज्ञेयं नाम्ना प्रस्तावनापि सा ॥
”इति साहित्यदर्पणम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रस्तावना स्त्री प्र + स्तु--णिच्--ल्युट् । १ आरम्भे जटा०“आर्य्यवालचरितप्रस्तावनाडिण्डिमः” वीरच० । प्रस्ताव-वयति प्र + स्तु--णिच्--ल्यु । नाटकाङ्गे आरम्भार्थकेआमुखे स्त्री तल्लक्षणभेदादिकं सा० द० उक्तं तच्च आमुखशब्दे ७६६ पृष्ठादौ दृश्यम् ।

Capeller

German

 प्रस्तावना f.
  Einleitung
 auch = vor. (d.).

Stchoupak

French

 प्रस्तावना-
 f.
  acte de faire proclamer 
 commencement,  introduction, 
préface 
 prologue dramatique 
 parade.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.