प्रस्ताव (prastAva)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रस्ताव m.
  (-वः)
	 1. Opportunity,  occasion,  season. 
	 2. Occasional or intro-
ductory eulogium. 
	 3. Subject matter of a composition. 
	 4. A chap-
ter,  a section. 
	 5. Beginning,  commencement.
	 6. Mention,  allusion. 
E.
  प्र before,  स्तु to praise,  aff.
   घञ् ।

Capeller Eng

English

 प्रस्ताव m.
  mentioning,  subject or opportunity of
conversation,  opportunity i.g.
  ,  occasion of (—°)
 introduction ((r. ))
prologue (d. ). — Instr.  occasionally,  by the bye.

Yates

English

 प्र-स्ताव (वः) 1.
m.
  Opportunity
 in-
troduction
 subject
 section. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	 mention
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	 offer
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	 proposal
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	 commencement
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	 resolution
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	 introduction
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  season
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  convenience
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  occasion or subject of a conversation
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  reference
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  sport
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  ease
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  opportunity
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  topic
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  time
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  introducing a topic
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  preliminary mention
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  occasion
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  turn
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  introduction or prelude of a sAman
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  prologue of a drama
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  beginning
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  the occasion or subject of a conversation
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  introductory eulogy
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	  allusion

प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	 offer
अर्पणं करोति  { कृ } 	-	 arpaNaMkaroti{kR} 	-	 verb 	-	 offer
{ होमं कृ } 	-	 {homaMkR} 	-	 verb 	-	 offertothefire-god
प्रत्यादेश 	-	  pratyAdeza 	-	 m.
  	-	 offer
उपायन 	-	  upAyana 	-	 n.
  	-	 offer
अनुप्रभूषति  { अनुप्रभूष् } 	-	  anuprabhUSati  { anuprabhUS } 	-	 verb 	-	 offer
प्रभूषति  { प्रभूष् } 	-	  prabhUSati  { prabhUS } 	-	 verb 	-	 offer
अनुप्रयच्छति  { अनुप्रयम् } 	-	  anuprayacchati  { anuprayam } 	-	 verb 	-	 offer
प्रयच्छति / -ते  { प्रयम् } 	-	  prayacchati / -te  { prayam } 	-	 verb 	-	 offer
प्रहरति / -ते  { प्रहृ } 	-	  praharati / -te  { prahR } 	-	 verb 	-	 offer
अभ्युपाहरति  { अभ्युपाहृ } 	-	  abhyupAharati  { abhyupAhR } 	-	 verb 	-	 offer
अभिहरति  { अभिहृ } 	-	  abhiharati  { abhihR } 	-	 verb 	-	 offer
आवपति  { आवप् } 	-	  Avapati  { Avap } 	-	 verb 	-	 offer
आवेदति  { आविद् } 	-	  Avedati  { Avid } 	-	 verb 	-	 offer
आवेशयति  { आविश् } 	-	  Avezayati  { Aviz } 	-	 verb 	-	 offer
आहरणीकरोति  { आहरणीकृ } 	-	  AharaNIkaroti  { AharaNIkR } 	-	 verb 	-	 offer
उद्धरते  { उद्धृ } 	-	  uddharate  { uddhR } 	-	 verb 	-	 offer
उद्धरति  { उद्धृ } 	-	  uddharati  { uddhR } 	-	 verb 	-	 offer
उद्यच्छते  { उद्यम् } 	-	  udyacchate  { udyam } 	-	 verb 	-	 offer
उद्यच्छति  { उद्यम् } 	-	  udyacchati  { udyam } 	-	 verb 	-	 offer

प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	 proposal
उपन्यास 	-	  upanyAsa 	-	 m.
  	-	 proposal
प्रबोध 	-	  prabodha 	-	 m.
  	-	 proposal
विवाहार्थं प्रार्थयते  { प्र- अर्थ् } 	-	  vivAhArthaM prArthayate  { pra- arth } 	-	 verb 1 	-	  make a marriage proposal

Wilson

English

 प्रस्ताव
m.
  (-वः)
1 Opportunity,  occasion,  season. 
2 Occasional or introductory eulogium. 
3 Subject matter of a composition. 
4 A chapter,  a section. 
E.
  प्र before स्तु to praise,  aff.
   घञ्.

Apte

English

प्रस्तावः [prastāvḥ],  1 Beginning,  commencement.

An introduction. 

Mention,  allusion,  reference
 नाममात्रप्रस्तावः Ś.*
  7.

An occasion,  opportunity,  time,  season
 fit or proper time
 त्वराप्रस्तावोयं न खलु परिहासस्य विषयः Māl.
 9. 45
 शिष्याय बृहतां पत्युः प्रस्तावमदिशद् दृशा Śi.*
  2.68.

The occasion of a discourse,  subject,  topic.

The prologue of a drama
 see प्रस्तावना below.

The prelude or introductory words of a Sāman
 लोकेषु पञ्चविधं सामोपासीत पृथिवी हिंकारो$ग्निः प्रस्तावः˚ Ch. Up.*
   2.2.1.

An introductory praise. (प्रस्तावे ind.
  on a suitable occasion,  seasonably.

प्रस्तावेन incidentally,  occasionally.

suitably). Comp.
   -यज्ञः a conversation in which each interlocutor takes a part. -सदृश a.
  suited to the occasion,  appropriate.

Apte 1890

English

 प्रस्तावः 1 Beginning,  commencement. 
2 An introduction. 
3 Mention,  allusion,  reference
 नाममात्रप्रस्तावः Ś. 7. 
4 An occasion,  opportunity,  time,  season
 fit or proper time
 त्वराप्रस्तावोयं न ख परिहासस्य समयः Māl. 9. 44
 शिष्याय बृहतां पत्युः प्रस्तावमदिशद् दृशा Śi. 2. 68. 
5 The occasion of a discourse,  subject,  topic. 
6 The prologue of a drama
 see प्रस्तावना below. 
7 The prelude or introductory words of a Sāman. 
8 An introductory praise. (प्रस्तावे ind. on a suitable occasion,  seasonably. प्रस्तावेन {1} incidentally,  occasionally. {2} suitably). 
Comp. 
यज्ञः a conversation in which each interlocutor takes a part 

Monier Williams Cologne

English

 प्र-स्ताव m.
  introductory eulogy,  the introduction or prelude of a Sāman (sung by the Pra-stotṛ),  Br.
 
 Lāṭy.
 
 ChUp.

 the prologue of a drama (=  प्रस्तावना),  Hariv.
 

 introducing a topic,  preliminary mention,  allusion,  reference,  Kāv.
 
 Pañcat.

 the occasion or subject of a conversation,  topic,  ib.

 occasion,  opportunity,  time,  season,  turn,  convenience,  ib.
 Kathās.
 
 Hit.
  (ए or एषु,  on a suitable occasion,  opportunity
 एन,  incidentally,  occasionally,  suitably
 with तव,  at your convenience)

 beginning,  commencement,  Pañcat.
 
 Hit.

 sport,  ease (=  हेला),  L.
 

 N.
  of a prince (son of Udgītha),  BhP.
  

Monier Williams 1872

English

 प्र-स्ताव,  अस्,  m. an introductory eulogy,  intro-
duction
 the prelude or introductory words of a
Sāman (sung by the Pra-stotṛ,  Ved.)
 the prologue
of a drama (= प्र-स्तावना)
 beginning,  commenc-
ing,  commencement
 introducing a topic,  mention-
ing,  mention
 the occasion of a conversation,  a
subject,  topic
 occasion,  opportunity,  time,  season
convenience,  (तव प्रस्तावेन,  at your conveni-
ence)
 N. of a prince (a son of Ud-gītha)
 =
हेला,  q. v.
 (ए),  ind. on a suitable occasion,  oppor-
tunely
 (एन),  ind. on the occasion of,  occasionally, 
opportunely
 suitably.
—प्रस्ताव-चिन्तामणि,  इस्, 
m.,  N. of a work.
—प्रस्ताव-तस्,  ind. on the
occasion of
 कथा-प्°,  in course of conversation.
—प्रस्ताव-यज्ञ,  अस्,  m. ‘the sacrifice to a topic
of discussion, ’ a conversation to which each inter-
locutor contributes his share (and therefore compared
with a sacrifice at which each person present offers a
contribution).
—प्रस्ताव-रत्नाकर,  अस्,  m.,  N. of
a work.
—प्रस्ताव-सदृश,  अस्,  ई,  अम्,  suited to
the occasion,  appropriate,  seasonable.

Benfey

English

 प्रस्ताव प्रस्ताव,  i. e. प्र-स्तु + अ,  m.
 
 1. An introductory eulogium,  introduc-
tion,  Hit. 13,  4,  M.M.
 2. Beginning, 
Śāk. 101,  9.
 3. Opportunity,  Hit. 52, 
16
 Pañc. 158,  19 (loc. opportunely).
 4. Turn,  Pañc. 55,  16.
 5. Treating a
subject,  Pañc. ii. d. 176.
 6. A chapter.
 7. Report. Hit. 120,  11.

Apte Hindi

Hindi

प्रस्तावः
पुं*
  - प्र +  स्तु + घञ्
"आरंभ,  शुरू"

प्रस्तावः
पुं*
  - प्र +  स्तु + घञ्
आमुख

प्रस्तावः
पुं*
  - प्र +  स्तु + घञ्
"उल्लेख,  संकेत,  संदर्भ"

प्रस्तावः
पुं*
  - प्र +  स्तु + घञ्
"अवसर,  मौका,  समय,  ऋतु,  उपयुक्तकाल"

प्रस्तावः
पुं*
  - प्र +  स्तु + घञ्
"प्रवचन का प्रयोजन,  विषय,  शीर्षक"

प्रस्तावः
पुं*
  - प्र +  स्तु + घञ्
नाटक की प्रस्तावना

प्रस्तावः
पुं*
  - प्र+स्तु+घञ्
"व्याख्यान का विषय,  शीर्षक"

प्रस्तावः
पुं*
  - प्र+स्तु+घञ्
नाटक की प्रस्तावना

प्रस्तावः
पुं*
  - प्र+स्तु+घञ्
साम की परिचायक शब्द

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रस्ताव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೀಠಿಕೆ /ಒಂದು ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಚಯ
प्रस्ताव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅವಕಾಶ /ಅವಸರ /ಸರಿಯಾದ ಕಾಲ /ಸಂದರ್ಭ
निष्पत्तिः - > प्र + ष्टुञ् (स्तुतौ) - "घञ्" (३-३-२७)
प्रयोगाः - > "शिष्याय बृह्तां पत्युः प्रस्तावमदिशद्दृशा"
उल्लेखाः - > माघ० २-६८
प्रस्ताव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಲ್ಲೇಖ /ಸೂಚನೆ /ನಿರ್ದೇಶ
प्रयोगाः - > "अपि नाम मृगतृष्णिकेव नाममात्रप्रस्तावो मे विषादाय कल्पते"
उल्लेखाः - > शाकु० ७
प्रस्ताव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕರಣ /ಸಂದರ್ಭ /ಸನ್ನಿವೇಶ
प्रयोगाः - > "प्रस्तावदेशकालादेर्वैशिष्ट्यात् प्रतिभाजुषाम्"
उल्लेखाः - > काव्यप्र०
प्रस्ताव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾರಂಭ /ಉಪಕ್ರಮ

L R Vaidya

English

 prastAva {% m. %} 1. Beginning,  commencement
the occasion of a conversation,  a subject,  a topic,  प्रस्तावदेशकालादेर्वैशिष्ट्यात् K.Pr.iii.
occasion,  opportunity,  त्वराप्रस्तावोऽयं न खलु परिहासस्य विषयः M.M.ix.
mention,  allusion
an introduction
the prologue of a drama,  (See प्रस्तावना below).

Bopp

Latin

 प्रस्ताव m. (r. स्तु praef. प्र s. अ) occasio,  opportunitas, 
tempus idoneum. HIT. 52. 16. 17. 54. 8.

Lanman

English

 prastāva,  m. beginning,  introduction.
[√stu + pra,  1148. 2.]

Abhyankara Grammar

English

प्रस्ताव  context,  topic,  the same as प्रकरण which see above
 cf,  प्रस्तावः प्रकरणम् । यथा भोजनप्रकरणे सैन्धवमानयेति लवणे प्रतीतिर्गमनप्रकरणे त्वश्वे,  Kaiy. on M. Bh. I. 1.23 Vart. 4.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skabs
१) अधिकार २) अन्तर ३) अवकाश ४) अवतार ५) अवसर ६) आकाश ७) करण ८) काण्ड ९) क्षण १०) दशा ११) परिच्छेद १२) प्रकरण १३) प्रकृत १४) प्रक्रन्त १५) प्रसर १६) प्रस्ताव १७) वार १८) वितानाय १९)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
प्रस्तावस्तु प्रकरणं निरुक्तं पदभञ्जनम् ॥ २५४ ॥
-wordlist-
 
प्रस्ताव (पुं),  प्रकरण (क्ली),  निरुक्त (क्ली),  पदभञ्जन (क्ली)

--source--
 
विघ्नेऽन्तरायप्रत्यूहव्यवायाः समये क्षणः ।
वेला वाराववसरः प्रस्तावः प्रक्रमान्तरम् ॥ १५०९ ॥
-wordlist-
 
विघ्न (पुं),  अन्तराय (पुं),  प्रत्यूह (पुं),  व्यवाय (पुं),  समय (पुं),  क्षण (पुं),  वेला (स्त्री),  वार (पुंक्ली),  अवसर (पुं),  प्रस्ताव (पुं),  प्रक्रम (पुं),  अन्तर (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

उद्घात
उद्घात,  प्रस्ताव
उद्घात उक्तः प्रस्तावो वारश्चावसरः क्षणः ।
verse 4.1.1.750
page 0086

हेला
हेला,  प्रस्ताव
हेला प्रस्तावेऽपि प्रग्रह आबन्धनेऽप्युक्तः ॥ ८०५ ॥
verse 5.1.1.805
page 0093

अर्थ
अर्थ,  अभिधेय,  अभिप्राय,  प्रयोजन,  द्रव्यवाचक,  प्रस्ताव
अभिधेयाभिप्रायप्रयोजनद्रव्यवाचकेष्वर्थः ।
verse 5.1.1.867
page 0099

काण्ड
काण्ड,  प्रस्ताव,  संघात,  कुत्सा,  आयुध,  जल
प्रस्तावे संघाते कुत्सायामायुधे जले काण्डम् ॥ ८६७ ॥
verse 5.1.1.867
page 0099

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रस्तावः,  पुं,
   (प्र + स्तु + “प्रे द्रुस्तुस्रुवः ।” ३ । ३ ।२७ । इति घञ् ।) अवसरः । इत्यमरः । ३ ।२ । २४ ॥
 प्रसङ्गस्तुतिः । इति भरतः ॥
 प्रसङ्गः ।इति भानुदीक्षितः ॥
 (यथा,  मृच्छकटिके ।९ अङ्के । “प्रस्तावेनाधिकरणिकस्त्वां द्रष्टुमिच्छ-तीति ॥
”) प्रकरणम् । यथा,  --“प्रस्तावदेशकालादेर्वैशिष्टात् प्रतिभाजुषाम् ॥
”इत्यस्यार्थे काव्यप्रकाशः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रस्ताव पु०
  प्र + स्त--“प्रे द्रुस्तुस्मुवः” पा० भावकरणादौघञ् । १ प्रकरषेण स्तवे २ अवसरे अमरः । ३ प्रकरणे भानु-दीक्षित ४ प्रकरणे काव्यप्र० । ५ सामावयवभेदे स चपस्तोतृनामकेन ऋत्विजा गेयः साम्नः प्रथमो भागः ।प्रस्तोतर्य्या देवता प्रस्तावमन्यायत्ता” छा० उ० । तस्य देवताच ब्रह्मरूपः प्राणस्तत्रैबोक्तः ।

Capeller

German

 प्रस्ताव m.
  Erwähnung,  das zur Sprache
bringen,  Gelegenheit
 Prolog (d.).

Burnouf

French

 प्रस्ताव प्रस्ताव m.
  (स्तु) éloge [au commencement d'un
drame,  etc.]
		 prélude d'un éloge.
		 Occasion,  opportunité.
प्रस्तावयामि (c. de स्तु) commencer,  préluder:
कठाम् à un récit.
प्रस्तावना f.
  prologue d'un drame.
		 Introduction, 
exposition,  commencement,  en gén. 

Stchoupak

French

 प्र-स्ताव-
 m.
  prélude d'un Sāman (chanté par le Prastotṛ) 
 mention
(préliminaire),  allusion,  citation 
 commencement 
 sujet de conversation 
occasion,  opportunité 
 -ए -एषु dans une occasion convenable 
 -तस्
ifc. à l'occasion de,  au cours de 
 -एन incidemment.
°भाजिन्- a. qui participe au Prastāva.
°सदृश- -ई- a. approprié à l'occasion,  opportun. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.