| YouTube Channel

प्रस्तरः (prastaraH)

 
Apte
English
प्रस्तरः [prastarḥ], 1 A couch of leaves and flowers.
A couch or bed in general
इष्टकाप्रस्तरे चैव कण्टकप्रस्तरे तथा (शयनम्)
Mb.
 * 12.33.1.
A flat surface or top, level, plain.
A stone, rock
पर्वतप्रतिमं भाति पर्वतप्रस्तराश्रितम्
Mb.
 * 3.142.16.
A precious stone, gem.
A paragraph, section of a work.
A handful of darbha grass.
Comp.
 -प्रहरणन्यायः a rule of interpretation according to which the matter mentioned in the instrumental should be construed as being subsidiary to that which is mentioned in the accusative. This न्याय is mentioned by जैमिनि and शबर at MS.* 3.2.11-14.
Apte 1890
English
प्रस्तरः 1 A couch of leaves and flowers.
2 A couch or bed in general.
3 A flat surface or top, level plain.
4 A stone, rock.
5 A precious stone, gem.
6 A paragraph, section of a work.
7 A handful of darbha grass.
Apte Hindi
Hindi
प्रस्तरः
पुं*
 - प्र + स्तृ + अच्
"पर्णशय्या, पुष्पशय्या"
प्रस्तरः
पुं*
 - प्र + स्तृ + अच्
"पर्यंक, खटिया"
प्रस्तरः
पुं*
 - प्र + स्तृ + अच्
"समतल शिखर, हमवार, समतल"
प्रस्तरः
पुं*
 - प्र + स्तृ + अच्
"पत्थर, चट्टान"
प्रस्तरः
पुं*
 - प्र + स्तृ + अच्
"मूल्यवान् पत्थर, रत्न"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 शिलापट्टः, पाषाणः, प्रस्तरः
noun
भवनस्य निर्माणाय सामग्रीरूपेण उपयुज्यमानः नियतस्य आकारस्य अश्म यद् केनचित् विशिष्टेन उद्देशेन निर्मीयते।
"अस्य भवनस्य भित्तयः रुचिरप्रस्तरस्य शिलापट्टैः निर्मिताः।"
Synonyms:
 मणिः, मणी, रत्नम्, चारुशीला, प्रस्तरः
noun
अश्मजातिविशेषः, ओजयुक्तः अश्म।
हीरकमौत्तिकमरकतादयः मणयः सन्ति। "मणौ वज्रसमुत्कीर्णे सूत्रस्येवास्ति मे गतिः।(रघु 1.4)"
Synonyms:
 पर्य्यङ्कः, पल्यङ्कः, शय्या, शयनम्, तल्पः, खट्वा, संस्तरः, स्तरिमा, शयनीयम्, मञ्चः, मञ्चकः, प्रस्तरः, आस्तरणम्
noun
काष्ठादिरचितशय्याधारः।
"माता बालकं पर्यङ्के शाययति।"
Synonyms:
 प्रस्तरः
noun
एका जातिः ।
"प्रस्तरस्य उल्लेखः रामायणे वर्तते"
Tamil
Tamil
ப்ரஸ்தர: : ப்ரஸ்தார: = படுக்கை, கட்டில், சமபூமி, சமதளம், ரத்தினம்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रस्तरः,
पुं,
 (प्रस्तृणाति आच्छादयति यः । (प्र +स्तॄ + पचाद्यच् ।) शिला । पातर इति भाषा ।तत्पर्य्यायः । ग्रावा २ पाषाणः ३ उपलः ४अश्मा ५ दृशत् ६ दृषत् ७ पारारुकः ८पारटीटः ९ मृन्मरुः १० काचकः ११ शिला१२ ॥
पल्लवादिरचितशय्या । यथा, --“पल्लवाद्यैर्विरचिते शयनीये तु संस्तरः ।प्रस्तरः प्रस्तिरश्चेति प्रस्तारोऽपि च कुत्रचित् ॥
”इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, मनुः । २ । २०४ ।“गोऽश्वोष्ट्रयानप्रासादप्रस्तरेषु कटेषु च ।आसीत गुरुणा सार्द्धं शिलाफलकनौषु च ॥
”)मणिः । इति मेदिनी । रे, १८१ ॥