| YouTube Channel

प्रसूतिः (prasUtiH)

 
Apte
English
प्रसूतिः [prasūtiḥ],
f.
Procreation, begetting, generation.
Bringing forth, bearing, delivering, giving birth to
ऊर्ध्वं प्रसूतेश्चरितुं यतिष्ये
R.*
 14.66.
Calving.
Laying eggs
नवप्रसूतिर्वरटा तपस्विनी
N.*
 1.135.
Birth, production, generation
प्रसूतिं चकमे तस्मिंस्त्रैलोक्यप्रभवो$पि यत्
R.*
 1. 53.
Appearance, coming forth, growth (of flowers
&c.
 )
आरण्यकोपात्तफलप्रसूतिः
R.*
 5.15.
A product, production.
Offspring, progeny, issue
R.*
 1.25, 77
2.4
5.7
प्रसूतिभाजः सर्गस्य तावेव पितरौ स्मृतौ
Ku.*
 2.7
नूनं प्रसूतिविकलेन मया प्रसिक्तं धौताश्रुशेषमुदकं पितरः पिबन्ति
Ś.*
 6. 24.
A producer, generator, procreator
न केवलानां पयसां प्रसूतिम्
R.*
 2.63.
A mother.
A cause (कारण)
जगत्प्रसूतिः
Ki.*
 4.32.
Comp.
 -जम् pain resulting as a necessary consequence of birth. -वायुः wind produced in the womb during the pangs of travail.
Apte 1890
English
प्रसूतिः f. 1 Procreation, begetting, generation.
2 Bringing forth, bearing, delivering, giving birth to
R. 14. 66.
3 Calving.
4 Laying eggs
N. 1. 135.
5 Birth, production, generation
R. 10. 53.
6 Appearance, coming forth, growth (of flowers &c.)
R. 5. 15
Ku. 1. 42.
7 A product, production.
8 Offspring, progeny, issue
R. 1. 25, 77
2. 4
5. 7
Ku. 2. 7, Ś. 6. 24.
9 A producer, generator, procreator
R. 2. 63.
10 A mother.
Comp.
जं pain resulting as a necessary consequence of birth.
वायुः wind produced in the womb during the pangs of travail.
Apte Hindi
Hindi
प्रसूतिः
स्त्री*
 - प्र + सू + क्तिन्
"प्रसर्जन, जनन, प्रसव"
प्रसूतिः
स्त्री*
 - प्र + सू + क्तिन्
"जन्म देना, पैदा करना, गर्भमोचन, बच्चे को जन्म देना"
प्रसूतिः
स्त्री*
 - प्र + सू + क्तिन्
बछड़े को जन्म देना
प्रसूतिः
स्त्री*
 - प्र + सू + क्तिन्
अंडे देना
प्रसूतिः
स्त्री*
 - प्र + सू + क्तिन्
"जन्म, उत्पादन, जनन"
प्रसूतिः
स्त्री*
 - प्र + सू + क्तिन्
"दर्शन, प्रकट होना, विकसन"
प्रसूतिः
स्त्री*
 - प्र + सू + क्तिन्
"फल, पैदावार"
प्रसूतिः
स्त्री*
 - प्र + सू + क्तिन्
"संतति, प्रजा, अपत्य"
प्रसूतिः
स्त्री*
 - प्र + सू + क्तिन्
"उत्पादक, जनक, प्रस्रष्टा"
प्रसूतिः
स्त्री*
 - प्र + सू + क्तिन्
माता
प्रसूतिः
स्त्री*
 - प्र+सू+क्तिन्
"उद्भव, उत्पत्ति, कारण"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अपत्यम्, संततिः, प्रजा, प्रसूतिः, सन्तानः, सन्तनः, तोकः, वंशः, तुक्, सूनुः, गयः
noun
कस्यापि मनुष्यस्य पशुपक्षिणां वा शरीरात् प्रसूतः पुत्रः कन्या वा।
"पशूनाम् अपेक्षया मनुष्यस्य अपत्यं स्वस्य पितरौ दीर्घकालं यावत् आश्रयते।"
Synonyms:
 प्रसवः, प्रसूतिः, सूतिः, सूः, सूत्या, जननम्
noun
गर्भमोचनस्य क्रिया।
"प्रसवाद् अनन्तरं प्रसूता मृता।"
Synonyms:
 वंशजः, सन्तानः, सन्तानम्, सन्ततिः, अपत्यम्, प्रवरम्, प्रजा, सूनुः, प्रसवः, प्रसूतिः, तन्तुः
noun
वंशे जातः।
"वयं मनोः वंशजाः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रसूतिः,
स्त्री,
 (प्रसूयते इति । प्र + सू + क्तिन् ।)प्रसवः । इत्यमरः । ३ । २ । १० ॥
(यथा, --“कृष्णा वचा चापि जलेन पिष्टासैरण्डतैला खलु नाभिलेपात् ।सुखं प्रसूतिं कुरुतेऽङ्गनानांनिपीडितानां बहुभिः प्रमादैः ॥
”इति भावप्रकाशस्य मध्यखण्ड चतुर्थे भागे ॥
प्र + सू + भावे क्तिन् ।) उद्भवः । (यथा, शकुन्तलायाम् ४ अङ्के ।“आद्ये वः कुसुमप्रसूतिसमये यस्या भवत्युत्सवःसेयं याति शकुन्तला पतिगृहं सर्व्वैरनु-ज्ञायताम् ॥
”)तनयः । दुहिता । इति मेदिनी । ते, १२९ ॥
(सन्ततिः । यथा, रघुः । ५ । ७ ।“कच्चिन्मृगीणामनघा प्रसूतिः ॥
”कारणम् । यथा, रघुः । २ । ६३ ।“न केवलानां पयसां प्रसूति-मवेहि मां कामदुषां प्रसन्नाम् ॥
”उत्पत्तिस्थानम् । यथा, महाभारते । १ ।२३३ । १४ ।“त्वं सर्व्वस्य भुवनस्य प्रसूति-स्त्वमेवाग्ने ! भवसि प्रतिष्ठा ॥
”दक्षपत्नी । सा तु सतीजननी । यथा, ब्रह्म-वैवर्त्ते । २ । १ । १२८ ।“देवहूतिः कर्द्दमस्य प्रसूतिदक्षकामिनी ॥
”)