प्रसूति (prasUti)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रसूति f.
  (-तिः)
	 1. Bringing forth,  (as young.)
	 2. Birth,  production. 
	 3.
Offspring,  children,  a son or daughter.
	 4. A mother.
	 5. A producer, 
a procreator.
	 6. Calving or laying eggs.
 E.
  प्र before,  सू to bear, 
aff.
   क्तिन् or क्तिच् ।

Capeller Eng

English

 प्र॑सूति f.
  bringing forth,  bearing,  birth,  production, 
coming forth,  growth
 f.
  father or mother,  child,  offspring,  grown
fruit
 urging,  impelling,  bidding,  permission. 

Yates

English

 प्र-सूति (तिः) 2.
f.
  Bringing forth
birth
 offspring
 production. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रसूति 	-	  prasUti 	-	 f.
  	-	 laying  [ eggs ]
आक्षेप 	-	  AkSepa 	-	 m.
  	-	 laying
समाधान 	-	  samAdhAna 	-	 n.
  	-	 laying
अभ्याधान 	-	  abhyAdhAna 	-	 n.
  	-	 laying on
चर्चन 	-	  carcana 	-	 n.
  	-	 laying on
प्रणिधान 	-	  praNidhAna 	-	 n.
  	-	 laying on
पातन 	-	  pAtana 	-	 adj.
  	-	 laying low
समालम्बिन् 	-	  samAlambin 	-	 adj.
  	-	 laying hold
स्थिति 	-	  sthiti 	-	 f.
  	-	 laying down
संन्यासिन् 	-	  saMnyAsin 	-	 adj.
  	-	 laying aside
हानि 	-	  hAni 	-	 f.
  	-	 laying aside
उत्सर्ग 	-	  utsarga 	-	 m.
  	-	 laying aside
न्यास 	-	  nyAsa 	-	 m.
  	-	 laying aside
संनिधिकार 	-	  saMnidhikAra 	-	 m.
  	-	 laying aside
संन्यास 	-	  saMnyAsa 	-	 m.
  	-	 laying aside
समुत्कर्ष 	-	  samutkarSa 	-	 m.
  	-	 laying aside
विमर्द 	-	  vimarda 	-	 m.
  	-	 laying waste
निधान 	-	  nidhAna 	-	 n.
  	-	 laying aside
संन्यसन 	-	  saMnyasana 	-	 n.
  	-	 laying aside
पाशिन् 	-	  pAzin 	-	 adj.
  	-	 laying snares

प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  procreator
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  production
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  procreation
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  instigation
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  birth
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  product  [ of plants or animals ]
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  generation
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  offspring
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  coming forth
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  bringing forth  [ children or young ]
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  order
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  appearance
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  progeny
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  child
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  laying  [ eggs ]
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  permission
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  growth  [ of plants or animals ]
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  issue
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  father or mother
प्रसूति 	-	 prasUti 	-	 f.
  	-	  parturition
प्रसूति- ज्वर 	-	 prasUti- jvara 	-	 m.
  	-	  childbed fever

प्रसूति 	-	  prasUti 	-	 f.
  	-	 procreation
प्रजा 	-	  prajA 	-	 f.
  	-	 procreation
सृष्टि 	-	  sRSTi 	-	 f.
  	-	 procreation
सर्ग 	-	  sarga 	-	 m.
  	-	 procreation
विवाहार्थ 	-	  vivAhArtha 	-	 m.
  	-	 procreation  [ purpose-of-marriage ]
प्रसव 	-	  prasava 	-	 m.
  	-	 procreation
उपजनन 	-	  upajanana 	-	 n.
  	-	 procreation
प्रजनन 	-	  prajanana 	-	 n.
  	-	 procreation
सृष्टिदा 	-	  sRSTidA 	-	 f.
  	-	  causing procreation
सृष्टिप्रदा 	-	  sRSTipradA 	-	 f.
  	-	  promoting procreation
प्रजादान 	-	  prajAdAna 	-	 n.
  	-	 procreation of children
प्रजनार्थम् 	-	  prajanArtham 	-	 ind.
  	-	  for the sake of procreation
बीजार्थ 	-	  bIjArtha 	-	 adj.
  	-	  desirous of seed i.e. of procreation
प्रजापतियज्ञ 	-	  prajApatiyajJa 	-	 m.
  	-	 procreation of children enjoined by law
पुत्रकृथ 	-	  putrakRtha 	-	 n.
  	-	  the bringing forth or procreation of children
ऋत्विया 	-	  RtviyA 	-	 f.
  	-	  woman during the time favourable for procreation
अधिप्रजम् 	-	  adhiprajam 	-	 ind.
  	-	  on procreation as a means of preserving the world
ऋतुजुष् 	-	  RtujuS 	-	 f.
  	-	  woman enjoying intercourse at the time fit for procreation
बीजमत्र 	-	  bIjamatra 	-	 n.
  	-	  only as much as is required for seed i.e. for the procreation of offspring or for the preservation of a family

 
   प्रसूति  prasUti f.
   parturition   
   सुत्या  sutyA f.
   parturition    
   सूति  sUti f.
   parturition   
   षु  Su m.
   parturition    
   प्रसव  prasava m.
   parturition   
   सून  sUna n.
   parturition    
   सुप्रसव  suprasava m.
   easy parturition   
   मृत्युसूति  mRtyusUti f.
   dying in parturition    
   सुखप्रसवन  sukhaprasavana n.
   easy birth or parturition   
   प्राप्तप्रसवा  prAptaprasavA f.
   woman who is near parturition    
   आसन्नप्रसवा  AsannaprasavA f.
   female whose parturition is near or who is about to bring forth     
            

 
   प्रसूति  prasUti f.
   procreator   
   वपिल  vapila m.
   procreator    
   वप्तृ  vaptR m.
   procreator      
            

Wilson

English

 प्रसूति
f.
  (-तिः)
1 Bringing forth,  (as young.)
2 Birth,  production. 
3 Offspring,  children,  a son or daughter.
E.
  प्र before षू to bear,  aff.
   क्तिन्.

Apte

English

प्रसूतिः [prasūtiḥ],  f.
 

Procreation,  begetting,  generation. 

Bringing forth,  bearing,  delivering,  giving birth to
 ऊर्ध्वं प्रसूतेश्चरितुं यतिष्ये R.*
  14.66.

Calving.

Laying eggs
 नवप्रसूतिर्वरटा तपस्विनी N.*
  1.135.

Birth,  production,  generation
 प्रसूतिं चकमे तस्मिंस्त्रैलोक्यप्रभवो$पि यत् R.*
  1. 53.

Appearance,  coming forth,  growth (of flowers &c.
 )
 आरण्यकोपात्तफलप्रसूतिः R.*
  5.15.

A product,  production. 

Offspring,  progeny,  issue
 R.*
  1.25, 77
 2.4
5.7
 प्रसूतिभाजः सर्गस्य तावेव पितरौ स्मृतौ Ku.*
  2.7
 नूनं प्रसूतिविकलेन मया प्रसिक्तं धौताश्रुशेषमुदकं पितरः पिबन्ति Ś.*
  6. 24.

A producer,  generator,  procreator
 न केवलानां पयसां प्रसूतिम् R.*
  2.63.

A mother.

A cause (कारण)
 जगत्प्रसूतिः Ki.*
  4.32. Comp.
   -जम् pain resulting as a necessary consequence of birth. -वायुः wind produced in the womb during the pangs of travail.

Apte 1890

English

 प्रसूतिः f. 1 Procreation,  begetting,  generation. 
2 Bringing forth,  bearing,  delivering,  giving birth to
 R. 14. 66. 
3 Calving. 
4 Laying eggs
 N. 1. 135. 
5 Birth,  production,  generation
 R. 10. 53. 
6 Appearance,  coming forth,  growth (of flowers &c.)
 R. 5. 15
 Ku. 1. 42. 
7 A product,  production. 
8 Offspring,  progeny,  issue
 R. 1. 25,  77
 2. 4
 5. 7
 Ku. 2. 7,  Ś. 6. 24. 
9 A producer,  generator,  procreator
 R. 2. 63. 
10 A mother. 
Comp. 
जं pain resulting as a necessary consequence of birth. 
वायुः wind produced in the womb during the pangs of travail. 

Monier Williams Cologne

English

 1. प्र॑-°सूति (प्र॑-),  f.
  (for 2. See below) instigation,  order,  permission,  TS.
 
 TBr.
  
 Kāṭh.

 2. प्र-°सूति f.
  (for 1. See प्र- √ 1. सु) procreation,  generation,  bringing forth (children or young),  laying (eggs),  parturition,  birth,  Mn.
   iv,  84 (-तस्),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 coming forth,  appearance,  growth (of fruit,  flowers &c.
  ),  Kālid.
 
 Prab.
 

 a production,  product (of plants or animals),  MBh.
  

 a procreator,  father or mother,  Hariv.
 
 Var.
 
 Ragh.

 a child,  offspring,  progeny,  Mn.
  
 MBh.
   and e.

 N.
  of a daughter of Manu and wife of Dakṣa,  Pur.
 

Monier Williams 1872

English

 1. प्र-सूति,  इस्,  f. procreating,  procreation,  beget-
ting,  generating
 bringing forth,  bearing
 calving
laying eggs
 birth,  production,  generation
 coming
forth,  growth (of fruits,  flowers,  leaves
 cf. फल-
प्°)
 a production,  product
 a procreator,  begetter
one who brings forth,  a mother
 offspring,  children, 
progeny
 N. of a daughter of Maru and wife of
Dakṣa.
—प्रसूति-ज,  अम्,  n. ‘birth-produced, ’ pain
or affliction (mental or corporeal) resulting as a ne-
cessary consequence of birth.
—प्रसूति-वायु,  उस्, 
m. air generated in the womb during the pangs of
travail.

 2. प्र-सूति,  इस्,  f. (for 1. see under 2. प्र-सु), 
urging forwards,  impelling,  commanding
 permission.

Benfey

English

 प्रसूति प्र-सू + ति,  f.
 
 1. Bringing
forth (as young).
 2. Birth,  Man.  4, 
84 (अ-राजन्य-प्रसूति + तस्,  from one
who is not born in the Kṣatriya caste)
springing up,  Daśak. in Chr. 182,  4.
 3.
Offspring,  Man.  9. 6
 Vikr. 78,  21
Pañc. 74,  25.

Hindi

जन्म के रूप में वितरण

Apte Hindi

Hindi

प्रसूतिः
स्त्री*
  - प्र +  सू +  क्तिन्
"प्रसर्जन,  जनन,  प्रसव"

प्रसूतिः
स्त्री*
  - प्र +  सू +  क्तिन्
"जन्म देना,  पैदा करना,  गर्भमोचन,  बच्चे को जन्म देना"

प्रसूतिः
स्त्री*
  - प्र +  सू +  क्तिन्
बछड़े को जन्म देना

प्रसूतिः
स्त्री*
  - प्र +  सू +  क्तिन्
अंडे देना

प्रसूतिः
स्त्री*
  - प्र +  सू +  क्तिन्
"जन्म,  उत्पादन,  जनन"

प्रसूतिः
स्त्री*
  - प्र +  सू +  क्तिन्
"दर्शन,  प्रकट होना,  विकसन"

प्रसूतिः
स्त्री*
  - प्र +  सू +  क्तिन्
"फल,  पैदावार"

प्रसूतिः
स्त्री*
  - प्र +  सू +  क्तिन्
"संतति,  प्रजा,  अपत्य"

प्रसूतिः
स्त्री*
  - प्र +  सू +  क्तिन्
"उत्पादक,  जनक,  प्रस्रष्टा"

प्रसूतिः
स्त्री*
  - प्र +  सू +  क्तिन्
माता

प्रसूतिः
स्त्री*
  - प्र+सू+क्तिन्
"उद्भव,  उत्पत्ति,  कारण"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रसूति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜನನ /ಹುಟ್ಟುವುದು
निष्पत्तिः - > प्र + षूङ् (प्राणिगर्भविमोचने) - "क्तिन्" (३-३-९४)
प्रयोगाः - > "प्रसूतिभाजं सर्गस्य तावेव पितरौ स्मृतौ"
उल्लेखाः - > कुमा० २-७
प्रसूति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಸವ /ಹೆರುವುದು
निष्पत्तिः - > प्र + षूङ् (प्राणिप्रसवे) - "क्तिन्" (३-३-९४)
प्रयोगाः - > "कृष्णा वचा चापि जलेन पिष्टा सैरण्डतैला खलु नाभिलेपात् । सुखं प्रसूतिं कुरुतेऽङ्गनानां निपीडितानां बहुभिः प्रमादैः" - भावप्र०
प्रसूति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವುದು
प्रयोगाः - > "मदेकपुत्रा जननी जरातुरा नवप्रसूतिर्वरटा तपस्विनी"
उल्लेखाः - > नैष० १-१३५
प्रसूति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಪತ್ತಿ /(ಪುಷ್ಪವು ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ) ಬೆಳೆಯುವುದು
प्रयोगाः - > "आद्ये वं कुसुमप्रसूतिसमये यस्या भवत्युत्सवः"
उल्लेखाः - > शाकु० ४-८
प्रसूति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂತಾನ /ಸಂತತಿ /ಪ್ರಜೆ /ಮಕ್ಕಳು
प्रयोगाः - > "स्थित्यै दण्डयतो दण्ड्यान् परिणेतुः प्रसूतये"
उल्लेखाः - > रघु० १-२५
प्रसूति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನ
प्रयोगाः - > "त्वं सर्गस्य भुवनस्य प्रसूतिः त्वमेवाग्रे भवसि प्रतिष्ठा"
उल्लेखाः - > भा० आदि०
प्रसूति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣ
प्रयोगाः - > "न केवलानां पयसां प्रसूतिमवेहि मां कामदुघां प्रसन्नाम्"
उल्लेखाः - > रघु० २-६३
प्रसूति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಕ್ಷನ ಪತ್ನಿ /ಸತೀದೇವಿಯ ತಾಯಿ
प्रसूति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರೇರಣೆ
निष्पत्तिः - > प्र + षू (प्रेरणे) - "अप्" (३-३-५७)

L R Vaidya

English

 prasUti {% f. %} 1. Procreation,  generation
bringing forth,  bearing,  delivering,  R.xiv.66
calving or laying eggs,  नवप्रसूतिर्वरटा तपस्विनी Na.i.135
a product,  production
a mother
offspring,  progeny
a producer,  a procreator,  R.ii.63
birth,  generation,  R.x.53.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 प्रसूति Haravijaya 10,  13 fehlerhaft für प्रसिद्धि.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
दोहदं दौर्हृदं श्रद्धा लालसा सूतिमासि तु ।
वैजननो विजननं प्रसवो नन्दनः पुनः ॥ ५४१ ॥
उद्वहोऽङ्गात्मजः सूनुस्तनयो दारकः सुतः ।
पुत्रे दुहितरि स्त्रीत्वे तोकापत्यप्रसूतयः ॥ ५४२ ॥
तुक्प्रजोभयोर्भ्रात्रीयो भ्रातृव्यो भ्रातुरात्मजे ।
-wordlist-
 
दोहद (क्ली),  दौर्हृद (क्ली),  श्रद्धा (स्त्री),  लालसा (स्त्री),  सूतिमास् (पुं),  वैजनन (पुं),  विजनन (क्ली),  प्रसव (पुं),  नन्दन (पुं),  उद्वह (पुं),  अङ्गज (पुं),  आत्मज (पुं),  सूनु (पुं),  तनय (पुं),  दारक (पुं),  सुत (पुं),  पुत्र (पुं),  नन्दना (स्त्री),  उद्वहा (स्त्री),  अङ्गजा (स्त्री),  आत्मजा (स्त्री),  सूनु (स्त्री),  तनया (स्त्री),  दारिका (स्त्री),  सुता (स्त्री),  पुत्री (स्त्री),  तोक (क्ली),  अपत्य (क्ली),  प्रसूति (स्त्री),  तुक् (पुं),  प्रजा (स्त्री),  भ्रात्रीय (पुं),  भ्रातृव्य (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

सूनु
सूनु,  सन्तति,  आत्मज,  तनुज,  पुत्र,  प्रसूति,  सुत,  तुक्,  तोक,  तनय,  नन्दन,  अपत्य
सूनुः सन्ततिरात्मजश्च तनुजः पुत्रः प्रसूतिः सुतः, 
तुक् तोकं तनयश्च नन्दन इति प्राज्ञैरपत्यं स्मृतम् ॥ ४९७ ॥
verse 2.1.1.497
page 0057

पुराणम्

English

प्रसूति / PRASŪTI. A daughter of svāyambhuva manu. Svayaṁbhuva manu had two sons named priyavrata and  uttānapāda and three daughters named ākūti,  Devahūti and prasūti. ākūti was married to Ruciprajāpati,  Devahūti to Kardamaprajāpati and prasūti to Dakṣaprajāpati. yajña is the son of ākūti. kapila is the son of Devahūti. prasūti got only a number of daughters. (8th skandha,  devī bhāgavata).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रसूतिः,  स्त्री,
   (प्रसूयते इति । प्र + सू + क्तिन् ।)प्रसवः । इत्यमरः । ३ । २ । १० ॥
 (यथा,  --“कृष्णा वचा चापि जलेन पिष्टासैरण्डतैला खलु नाभिलेपात् ।सुखं प्रसूतिं कुरुतेऽङ्गनानांनिपीडितानां बहुभिः प्रमादैः ॥
”इति भावप्रकाशस्य मध्यखण्ड चतुर्थे भागे ॥
प्र + सू + भावे क्तिन् ।) उद्भवः । (यथा, शकुन्तलायाम् ४ अङ्के ।“आद्ये वः कुसुमप्रसूतिसमये यस्या भवत्युत्सवःसेयं याति शकुन्तला पतिगृहं सर्व्वैरनु-ज्ञायताम् ॥
”)तनयः । दुहिता । इति मेदिनी । ते,  १२९ ॥
(सन्ततिः । यथा,  रघुः । ५ । ७ ।“कच्चिन्मृगीणामनघा प्रसूतिः ॥
”कारणम् । यथा,  रघुः । २ । ६३ ।“न केवलानां पयसां प्रसूति-मवेहि मां कामदुषां प्रसन्नाम् ॥
”उत्पत्तिस्थानम् । यथा,  महाभारते । १ ।२३३ । १४ ।“त्वं सर्व्वस्य भुवनस्य प्रसूति-स्त्वमेवाग्ने ! भवसि प्रतिष्ठा ॥
”दक्षपत्नी । सा तु सतीजननी । यथा,  ब्रह्म-वैवर्त्ते । २ । १ । १२८ ।“देवहूतिः कर्द्दमस्य प्रसूतिदक्षकामिनी ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रसूति स्त्री + सू--क्तिन् क्तिच् वा । १ प्रसवे अमरः २ उद्भवे३ तनये ४ दुहितरि च मेदि० ५ सातरि । स्वार्थे क ।प्रसूतिका जातप्रसवायां स्त्रियाम् अमरः ।

Capeller

German

 1. प्रसूति f.
  Anregung,  Geheiß,  Erlaubnis.

 2. प्रसूति f.
  Zeugung,  Geburt,  Entstehung
Erzeuger,  -in
 Kind,  Nachwuchs.

Stchoupak

French

 प्र-सूति-
 f.
  procréation,  génération,  accouchement,  ponte (des
œufs) 
 naissance 
 croissance,  apparition (de fleurs,  fruits) 
 produit 
procréateur,  père ou mère 
 enfants,  progéniture 
 fille de Manu.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.