धातुः: स्तुच्
मूलधातुः: ष्टुच
धात्वर्थः: प्रसादे
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: स्तोचते


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

ष्टुचँ ष्टुच  (अर्थः)  प्रसादे
स्तोचते "धात्वादेः षः सः'' ष्टुत्वं निमित्ताभावन्न भवति सत्वा त्पूर्वं तु पूर्वत्रासिद्धत्वेन भवति ( तुष्टुचे ) "शर्पूर्वाः खय'' इति शेशः ( स्तोचितेत्यादि तुस्तुचिषते तुस्तोचिषते स्तुचित्वा स्तोचित्वा ) "रलो व्युपधात्'' इति कित्वविकल्पः "स्तौतिण्योरेव'' इति नियमात्सन्यषत्वम् ( तोष्टुचयते तोष्टुचीति तीष्टोक्ति स्तोचयति अतुष्टुचत् स्तोकः ) घञ्( उदश्वित्स्तोकम् ) अल्पमुदश्विदित्यर्थः ( सूत्रम्) पोटायुवतिस्तोककतिपयगृष्टिधेनुवशावेहद्बष्कयणीप्रवक्तृश्रोत्रियाध्यापकधूर्तैर्जातिः (इति सूत्रम्) पोटादिभिः समानाधिकरणैः जातिवाचि सुबन्तं समस्यत इति तत्पुरुषः अत्रैव निर्देशाद्वार्त्तिककारमते कुत्वम् स हि "चजोः कु घिण्ण्यतोर्निष्टायामनिटः'' इति सूत्रं न्यास्थत् ( स्तोकान्मुक्तः, स्तोकेन मुक्तः ) स्तोकत्वेन मुक्त इत्यर्थः "करणे च स्तोकाल्पकृछ्रकतिपयस्यासत्ववचनस्य'' इति तृतीयापञ्चम्यौ असत्त्ववचनस्येति वचनात् स्तोकेन विषेण हत इति सत्त्ववचनात्तृतीयैव स्तोकान्मुक्त इत्यत्र "स्तोकान्तिक' इत्यादिना समासे "पञ्चम्याः स्तोकादिभ्य'' इत्यलुग्वचनात्तादेव रूपम् संस्तोज इति वर्णविकाराभ्युपगमादिति मैत्रेयः 173

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“ष्टुच प्रसादे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> <a href="#foot_krm03">3</a> स्तोकः-स्तोककः, <a href="#foot_krm04">4</a> उदश्वित्सोकम्, <a href="#foot_krm05">5</a> स्तोकान्मुक्तः, स्तोकेन मुक्तः, <a href="#foot_krm06">6</a> संस्तोजः;</li> <li> इति विशेषरूपाणि। </li> <li>सामान्यरूपाणि भौवादिकचयतिवत् <a href="#foot_krm07">7</a> बोध्यानि।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१८६७)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-१७५। अक। सेट्। आत्म।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[१। घञि रूपमेवम्। धातोः प्रसादार्थत्वेऽपि स्तोक इत्यादिषु अल्पार्थत्वम्। निष्टायां सेट्त्वात् घञि कुत्वस्याप्रसक्तौ ‘करणे च स्तोक--’ (२-३-३३) इत्यादिषु निर्देशात् कुत्वमिति माधवः। स्तोक एव स्तोककः।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[२। ‘पोटायुवतिस्तोक--’ (२-१-६५) इति तत्पुरुषः। स्तोकम् = अल्पं उदश्वित्, उदशिवत्स्तोकम्।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[३। ‘करणे च स्तोकाल्प--’ (२-३-३३) इति तृतीयापञ्चम्यौ। पञ्चमीपक्षे ‘पञ्चम्याः स्तोकादिभ्यः’ (६-३-२) इत्यलुक्।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[४। “वर्णबिकाराभ्युपगमात् संपूर्वकात् घञि चकारस्य जकारे संस्तोजः इति मैत्रेयः” इति माधवाचार्याः।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => (५०२)</li></ul>

स्तुच् (ष्टु꣡चँ॒ प्रसादे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = स्तोचनम्
अनीयर् = स्तोचनीयः - स्तोचनीया
ण्वुल् = स्तोचकः - स्तोचिका
तुमुँन् = स्तोचितुम्
तव्य = स्तोचितव्यः - स्तोचितव्या
तृच् = स्तोचिता - स्तोचित्री
क्त्वा = स्तोचित्वा / स्तुचित्वा
ल्यप् = प्रस्तुच्य
क्तवतुँ = स्तुचितवान् / स्तोचितवान् - स्तुचितवती / स्तोचितवती
क्त = स्तुचितः / स्तोचितः - स्तुचिता / स्तोचिता
शानच् = स्तोचमानः - स्तोचमाना

भगवान की निराधार दया की उपलब्धि पर

प्रसादे (prasAde)

Hindi

धातुपाठः (Krishnacharya)