प्रवीण (pravINa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishप्रवीण - pravINa - - versed
अभियुक्त - abhiyukta - - versed
कोविद - kovida - - versed
वेदिन् - vedin - - versed in
अभियुक्त - abhiyukta - - versed in
अभिविनीत - abhivinIta - - versed in
धारयत् - dhArayat - - versed in
धीर - dhIra - - versed in
प्रतिच्छन्दक - praticchandaka - - versed in
मार्मिक - mArmika - - versed in
विनीत - vinIta - - versed in
बह्वृच् - bahvRc - - many-versed
उत्क्रमज्या - utkramajyA - - versed sine
विशिख - vizikha - - versed sine
अक्षविद् - akSavid - - versed in law
सुमति - sumati - - well versed in
अग्र्य - agrya - - well versed in
सुनिष्ठित - suniSThita - - well versed with
अभिसम्बुद्ध - abhisambuddha - - deeply versed in
नयवत् - nayavat - - versed in polity
प्रवीण pravINa conversant with or versed in
प्रवीण pravINa proficient
प्रवीण pravINa skilful
प्रवीण pravINa skilled
प्रवीण pravINa versed
प्रवीण pravINa experienced
प्रवीण pravINa clever
Wilson
EnglishApte
Englishप्रवीण [pravīṇa], Clever, skilled or versed in, conversant with
आमोदानथ हरिदन्तराणि नेतुं नैवान्यो जगति समीरणात् प्रवीणः 1.15
7.48.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishMacdonell
EnglishHindi
Hindiविशेषज्ञ
Apte Hindi
Hindiप्रवीण
"वि*, प्रा* ब*" - प्रकृष्टा संसाधिता वीणा येन
"चतुर, कुशल, जानकार"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaप्रवीण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಿಪುಣ /ಜಾಣ /ನುರಿತವನು /ಚತುರ
निष्पत्तिः - > प्र + वीणा + णिच् (३-१-२५) "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > वीणया प्रगाययति प्रवीणयति
प्रयोगाः - > १) "अपि भ्रमीभङ्गिभिरावृताङ्गं वासो लतावेष्टितकप्रवीणम्" २) "विश्वावसुप्राग्रहरैः प्रवीणैः सङ्गीयमानत्रिपुरावदानः"
उल्लेखाः - > नैष० ७-९७, कुमा० ७-४८
Wordnet
Sanskrit चतुर, चतुरक, निपुण, निष्ण, निष्णात, विशारद, पटु, प्रवीण, प्राज्ञ, विचक्षण, विदग्ध, पटुमति, पटिष्ठ, पटीयस्, पेशल, प्रणत, प्रतीत, अणुक, अभिज्ञ, उल्लाघ, ऋभु, ऋभुमत्, ऋभुष्ठिर, ऋभ्व, ऋभ्वन्, ऋभ्वस्, करण, कर्मठ, कर्मण्य, कलाप, कलिङ्ग, कल्य, कारयितव्यदक्ष, कुशल, कुशलिन्, कृतकर्मन्, कृतमुख, कृतिन्, कृत्नु, क्रियापटु, छेक, छेकल, छेकाल, तूर्णि, तेजीयस्, धीवन्, धीवर, धृत्वन्, धृषु, नदीष्ण, नयक, नागर, नागरक, नागरिक, निर्ग्रन्थक, निर्ग्रन्थिक, प्रोह, प्रौण, बहुपट, बुध, बुध्द, मतिमत्, मनस्विन्, मर्मज्ञ, विज्ञ, विडङ्ग, विदुर, विद्वल, शिक्व, सुधी, सुविचक्षण, समाप्त
यः चातुर्येण कार्यं करोति।
"चतुरेण आरक्षकेण अपराद्धानां एकः सङ्घः गृहीतः।"
निपुण, प्रवीण, अभिज्ञ, विज्ञ, निष्णात, शिक्षित, वैज्ञानिक, कृतमुख, कृतिन्, कुशल, सङ्ख्यावत्, मतिमत्, कुशग्रीयमति, कृष्टि, विदुर, बुध, दक्ष, नेदिष्ठ, कृतधी, सुधिन्, विद्वस्, कृतकर्मन्, विचक्षण, विदग्ध, चतुर, प्रौढ, बोद्धृ, विशारद, सुमेधस्, सुमति, तीक्ष्ण, प्रेक्षावत्, विबुध, विदन्, विज्ञानिक, कुशलिन्
यः प्रकर्षेण कार्यक्षमः अस्ति।
"अर्जुनः धनुर्विद्यायां निपुणः आसीत्।"
Sanskrit Tibetan
Tibetanmkhas pa
१) कुशल २) कृताविन् ३) कृतिन् ४) कोविद ५) कौशल ६) कौशल्य ७) कौशिक ८) चतुर ९) दक्ष १०) निपुण ११) निष्ठित १२) पटु १३) पण्डित १४) पण्डितत्व १५) पाण्डित्य १६) पेशल १७) प्रतीत १८) प्रवीण १९) प्राज्ञ २०) बुद्ध २१) बुद्धिमत् २२) बुध २३) मनीषिन् २४) मेधाविन् २५) विचक्षण २६) विज्ञ २७) विद् २८) विदु २९) विद्वस् ३०) व्यक्त ३१) सत् ३२) सुकर्मार ३३) सूरि
sgrogs mkhas
प्रवीण
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritविद्वान्सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णा ज्ञः प्राप्तरूपकृतिकृष्ट्यभिरूपधीराः ।
मेधाविकोविदविशारदसूरिदोषज्ञाः प्राज्ञपण्डितमनीषिबुधप्रबुद्धाः ॥ ३४१ ॥
व्यक्तो विपश्चित्संख्यावान्सन्प्रवीणे तु शिक्षितः ।
निष्णातो निपुणो दक्षः कर्महस्तमुखाः कृतात् ॥ ३४२ ॥
कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।
विद्वस् (पुं), सुधी (पुं), कवि (पुं), विचक्षण (पुं), लब्धवर्ण (पुं), ज्ञ (पुं), प्राप्तरूप (पुं), कृति (पुं), कृष्टि (पुं), अभिरूप (पुं), धीर (पुं), मेधाविन् (पुं), कोविद (पुं), विशारद (पुं), सूरि (पुं), दोषज्ञ (पुं), प्राज्ञ (पुं), पण्डित (पुं), मनीषिन् (पुं), बुध (पुं), प्रबुद्ध (पुं), व्यक्त (पुं), विपश्चित् (पुं), सङ्ख्यावत् (पुं), सत् (पुं), प्रवीण (पुं), शिक्षित (पुं), निष्णात (पुं), निपुण (पुं), दक्ष (पुं), कृतकर्मन् (पुं), कृतहस्त (पुं), कृतमुख (पुं), कुशल (पुं), चतुर (पुं), अभिज्ञ (पुं), विज्ञ (पुं), वैज्ञानिक (पुं), पटु (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritचतुर
चतुर, क्षेत्रज्ञ, कृतहस्त, कृतमुख, कृतकर्मन्, दक्ष, कुशल, अभिज्ञ, निष्णात, शिक्षित, प्रवीण
चतुरः स्यात्क्षेत्रज्ञः कृतहस्तः कृतमुखश्च कृतकर्मा ।
दक्षः कुशलोऽभिज्ञो निष्णातः शिक्षितः प्रवीणश्च ॥ ३३५ ॥
verse 2.1.1.335
page 0040
नाममाला
Sanskritकृतिन्, नदीश्ण, निष्णात, कुशलिन्, निपुण, पटु, क्षुण्ण, प्रवीण, प्रगल्भ, कोविद, विशारद
कृती नदीष्णो निष्णातः कुशली निपुणः पटुः ।
क्षुण्णः प्रवीणः प्रगल्भः कोविदश्च विशारदः ॥ १६४ ॥
verse 0.1.1.164
page 0079
Tamil
Tamilப்ரவீண : கெட்டிக்கார, அறிந்த, சாமர்த்தியம் உள்ள.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritप्रवीणः, त्रि, (प्रकृष्टा संसाधिता वीणास्य । यद्वा, प्रवीणयति वीणया प्रगायतीति । प्र + वीण +णिच् + अच् । वीणया गायकस्य नैपुण्यप्रसिद्धे-स्तत्तुल्यनैपुण्यात् तथात्वम् ।) प्रकृष्टं वेत्ति यः ।तत्पर्य्यायः । निपुणः २ अभिज्ञः ३ विज्ञः ४निष्णातः ५ शिक्षितः ६ वैज्ञानिकः ७ कृत-मुखः ८ कृती ९ कुशलः १० । इत्यमरः । ३ ।१ । ४ ॥
(यथा, कुमारे । १ । ४८ ।“विश्वावसुप्राग्रहरैः प्रवीणैःसङ्गीयमानत्रिपुरावदानः ।अध्वानमध्वान्तविकारलङ्घ्य-स्ततार ताराधिपखण्डधारी ॥
”)
वाचस्पत्यम्
SanskritNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.