प्रवर (pravara)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रवर mfn.
   (-रः-रा-रं) Best,  most excellent.
	 m.
  (-रः)
	 1. A line of ancestors.
2. An ancestor.
	 3. Lineage.
	 4. An exalted ancestor who contributes
to the credit of a particular Gotra.
	 5. A particular invocation ad-
dressed to Agni by a Brāhmana at the consecration of his fire.
	 6.
A call,  a summons.
	 n.
  (-रं)
	 1. Offspring,  descendants.
	 2. Family,  race, 
kindred.
	 3. A black sort of kidney bean,  known as Aloe-wood.
	 4.
Covering,  screening.
	 5. A Muni,  who contributes to the continua-
tion of and credit of a particular caste or tribe of Brāhmans.
 E.
  प्र
before,  वृ to chuse,  aff.
   अप् ।

Capeller Eng

English

 1 प्रवर॑ m.
  cover,  upper garment. 

 2 प्रवर m.
  call,  either a summons of a Brahman to
priestly functions or an invocation of Agni
 a line of ancestors (so
named in such an invocation) or a member of it. 

 3 प्रवर a.
  chief,  principal,  best of (gen.   or —°), 
the eldest son
 higher,  better,  greater than (abl. )
distinguished by (—°).

Yates

English

 प्र-वर (रः-रा-रं)
a. Best,  excellent.
n.
  Offspring,  family
 black kid-
ney bean
 covering.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रवर 	-	 pravara 	-	 adj.
  	-	  best
प्रवर 	-	 pravara 	-	 adj.
  	-	  distinguished by
प्रवर 	-	 pravara 	-	 adj.
  	-	  eldest
प्रवर 	-	 pravara 	-	 adj.
  	-	  most excellent
प्रवर 	-	 pravara 	-	 adj.
  	-	  chief
प्रवर 	-	 pravara 	-	 adj.
  	-	  principal
प्रवर 	-	 pravara 	-	 adj.
  	-	  eminent
प्रवर 	-	 pravara 	-	 adj.
  + abl. 	-	  better than  [ opp. to ]
प्रवर 	-	 pravara 	-	 adj.
  + abl. 	-	  greater  [ opp. to ]
प्रवर 	-	 pravara 	-	 m.
  	-	  black gram  [ Vigna mungo - Bot. ]
प्रवर 	-	 pravara 	-	 m.
  	-	  cover
प्रवर 	-	 pravara 	-	 m.
  	-	  race
प्रवर 	-	 pravara 	-	 m.
  	-	  invocation of god of fire at the beginning of a sacrifice
प्रवर 	-	 pravara 	-	 m.
  	-	  line of ancestors
प्रवर 	-	 pravara 	-	 m.
  	-	  series of ancestors
प्रवर 	-	 pravara 	-	 m.
  	-	  erect prickly pear  [ Opuntia stricta - Bot. ]
प्रवर 	-	 pravara 	-	 m.
  	-	  family
प्रवर 	-	 pravara 	-	 m.
  	-	  summons
प्रवर 	-	 pravara 	-	 m.
  	-	  ancestor
प्रवर 	-	 pravara 	-	 m.
  	-	  upper garment
प्रवर 	-	 pravara 	-	 m.
  	-	  call
प्रवर 	-	 pravara 	-	 n.
  	-	  aloe wood
प्रवर 	-	 pravara 	-	 n.
  	-	  particular high number

Wilson

English

 प्रवर
mfn.
   (-रः-रा-रं) Best,  most excellent.
n.
  (-रं)
1 Offspring,  descendants.
2 Family,  race,  kindred.
3 A black sort of kidney bean. 
4 Covering,  screening.
5 A Muni,  who contributes to the continuation of,  and credit of a
particular caste or tribe of Brahmans.
E.
  प्र before वृ to chuse,  aff.
   अप्.

Apte

English

प्रवर [pravara],  a.
 

Chief,  principal,  most excellent or distinguished,  best,  exalted
 भीष्मः कुरूणां प्रवरः Mb.
 *  3.85.116
 संकेतके चिरयति प्रवरो विनोदः MK.*  3.3
 Ms.*
  1.27
 Ghaṭ.*
  16.

Eldest. -रः A call,  summons.

A particular invocation addressed to Agni by a Brāhmaṇa at the consecration of his fire.

A line of ancestors.

A race,  family,  lineage.

An ancestor.

A Muni or noble ancestor who contributes to the credit of a particular gotra or family
 said to be the friend of Indra
 पुरश्चकार प्रवरं वरं यमायन् सखायं ददर्श तया सः N.*
  14.62
 cf.
   पञ्च˚,  त्रि˚.

Offspring,  descendants.

A cover,  covering.

An upper garment.

One of the 42 Gotras. -रा N.
  of a river falling into the Godāvarī.

रम् Aloe-wood

A particular high number
 Buddh. Comp.
   -कल्याण a.
  eminently beautiful. -जनः a person of quality. -धातुः precious metal.-ललितम् N.
  of a metre with each line of sixteen syllables
 V. Ratna.  See appendix. -वाहनौ (du. ) an epithet of the two Aśvins.

Apte 1890

English

 प्रवर a. 1 Chief,  principal,  most excellent or distinguished,  best,  exalted
 संकेतके चिरयति प्रवरो विनोदः Mk. 3. 3
 Ms. 10. 27
 Ghaṭ. 16. 
2 Eldest. 
रः 1 A call,  summons. 
2 A particular invocation addressed to Agni by a Brāhmaṇa at the consecration of his fire. 
3 A line of ancestors. 
4 A race,  family,  lineage. 
5 An ancestor. 
6 A Muni or noble ancestor who contributes to the credit of a particular gotra or family. 
7 Offspring,  descendants. 
8 A cover,  covering. 
9 An upper garment. 
10 One of the 42 Gotras,  
रा N. of a river falling into Godāvarī. 
रं Aloe-wood 
Comp. 
वाहनौ (du.) an epithet of the two Aśvins. 

Monier Williams Cologne

English

 1. प्र-वर mf(आ)n.  (fr.  प्र +
  वर or fr.
  प्र √ 2. वृ
 for 2. and 3. See p.
  693) most excellent,  chief,  principal,  best,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 eldest (son),  MBh.
  

 better than (abl. ),  BhP.
  

 greater (opp.  to सम,  ‘equal’,  and न्यून,  ‘smaller’),  Var.
 

 (ifc. ) eminent,  distinguished by,  Hariv.
 

 प्र-वर m.
  a black variety of Phaseolus Mungo,  L.
 

 Opuntia Dillenii,  L.
 

 N.
  of a messenger of the gods and friend of Indra,  Hariv.
 

 of a Dānava,  ib.

 प्र-वर n.
  aloe wood,  Bhpr.
  

 a partic.  high number,  Buddh.
 

 2. प्र-वर॑ m.
  (for 1. See p.
  690) a cover,  ŚBr.
   (Sāy.  प्र-वार
 cf.
   Pāṇ.
  iii,  3,  54)

 an upper garment,  Var.
  1.

 3. प्र-वर m.
  a call,  summons (esp.   of a Brāhman to priestly functions),  AitBr.
  

 an invocation of Agni at the beginning of a sacrifice,  a series of ancestors (so called because Agni is invited to bear the oblations to the gods as he did for the sacrificer's progenitors,  the names of the 4 or 5 most nearly connected with the ancient Ṛṣis being then added),  Br.
 
 ŚrS.

 a family,  race,  L.
 

 an ancestor,  KātyŚr.
  ,  Sch. (f(ई). ,  Pat.
 )

Monier Williams 1872

English

 प्रवर प्र-वर। See प्र-वृ,  p. 644,  col. 1.

 प्र-वर,  अस्,  m. a call,  summons (especially of
a Brāhman to priestly functions)
 an invocation ad-
dressed by a Brāhman at the consecration of his own
fire to Agni Havya-vāhana (in such invocations Agni
is invited to bear the oblations to the gods as he
did for the sacrificer's ancestors,  and the names of
the first four or five of these ancestors,  who are
most nearly connected with the ancient Ṛṣis,  must
then be added to each invocation of Agni,  thus
Gotama invokes Agni Āṅgirasa,  Agni Āyāsya,  Agni
Gautama,  &c.)
 a line of ancestors (so named in
the preceding invocation to Agni)
 one of the forty-
nine Gotras,  as opposed to the eight original Gotras
a member of a line of ancestors,  an ancestor
 a
Muni who contributes to the credit of a particular
Gotra or family
 family,  race,  lineage,  kindred
offspring,  descendants
 a covering,  cover,  screen
 an
upper garment
 a black variety of Phaseolus Mungo, 
Oppuntia Dillenii
 N. of a messenger of the gods
and friend of Indra
 of a Dānava
 (आ),  f.,  N. of
a river which falls into the Go-dāvarī near Tokā, 
and is celebrated for the sweetness of its water
(अम्),  n. aloe wood
 a particular high number
 (अस्, 
आ,  अम्),  most excellent,  chief,  principal,  best [cf.
शङ्ख-प्°]
 prominent,  distinguished,  exalted,  emi-
nent
 better,  greater (e. g. ततः प्रवरः,  better
or greater than that)
 eldest (e. g. पुत्र-प्रवर, 
the eldest son
 in some of the preceding adj. senses
perhaps fr. प्र + वर).
—प्रवर-दीपिका,  f.,  N.
of a work.
—प्रवर-धातु,  उस्,  m.,  Ved. a
precious metal.
—प्रवर-भूपति,  इस्,  m. = प्र-
वर-सेन.
—प्रवर-मञ्जरी,  f.,  N. of a work by
Puruṣottama.
—प्रवर-मूर्धज,  अस्,  m. excellent
hair (of the head).
—प्रवर-ललित,  अम्,  n. a kind
of metre,  four times ˘¯¯¯¯¯˘˘˘˘˘¯¯˘¯¯.
—प्रवर-वाहन,  औ,  m. du. ‘having the best
of horses, ’ an epithet of the Aśvins.
—प्रवर-
सेन,  अस्,  m.,  N. of two princes of Kaśmīra,  one of
whom is also called Śreṣṭha-sena.
—प्रवरा-
ध्याय (°र-अध्°),  अस्,  m. ‘book of ancestral
lines, ’ N. of the eleventh of the eighteen Pari-śiṣṭas
belonging to the White Yajur-veda.
—प्रवरेश
(°र-ईश),  अस्,  m. a distinguished nobleman (?)
 =
प्रवर-सेन.
—प्रवरेश्वर (°र-ईश्°),  अस्,  m., 
N. of a temple built by Pravara-sena.

Macdonell

English

 प्रवर pra-vará,  〈1.〉 m.
  cover
 upper garment
 🞄[Page181-2] 🞄〈2.〉 m.
  summons (e. g. to a Brāhman to perform 🞄rites)
 invocation of Agni to perform his sacrificial 🞄functions
 series of ancestors (because 🞄Agni is invoked as the Agni of the sacrificerʼs 🞄successive progenitors)
 ancestor
 〈3.〉 a.
  preeminent,  🞄exalted
 chief,  best,  most excellent 🞄(of,  g. or —°)
 eldest (son)
 better than (ab.)
 🞄distinguished by (—°)
 m.
  N.
 n.
  aloe-wood: 🞄-dhātu,  m.
  precious metal,  -nṛpati,  m.
  N. 🞄of a prince,  -pura,  n.
  N. of a town in Cashmere,  🞄-bhūpati,  m.
  N. of a prince,  -sena,  m.
  🞄id.,  -adhyāya,  m.
  book of ancestry,  title of 🞄various works,  -īśa,  m.
  distinguished lord (?)
 🞄N. of a prince,  -īśvara,  m.
  N. of a temple 🞄created by Pravarasena. 

Benfey

English

 प्रवर प्रवर,  i. e. प्र-वर, 
 I. adj.
 , 
f.
  रा,  Best,  Indr. 5. 20
 exalted,  Pañc.
3,  10
 Man.  3,  167
 chief,  Man.  9,  67.
 II. m.
 
 1. A Muni who contributes to
the credit of a particular family (गोत्र).
 2. One of the forty-nine gotras,  as
opposed to the eight principal,  Āśval.
S. ap. M. Müller,  Anc. Sskr. Lit. 380.
n.
  1.
 cf.  Weber,  Berl. Handschriften, 
p. 59,  60
 Kusumāñj. 3,  19.
 III. n.
  A
family.
 -- Comp.
 
शङ्ख-,  m.
  or n.
 
an excellent conch,  Chr. 25,  60.

Apte Hindi

Hindi

प्रवर
वि* - प्र+वृ+अप्
"मुख्य,  प्रधान,  सर्वश्रेष्ठ या पूज्य,  सर्वोत्तम,  श्रीमान्"

प्रवर
वि* - प्र+वृ+अप्
ज्येष्ठ

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
"बुलावा,  आह्वान"

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
एक विशेष प्रकार का आवाहन जो अग्न्याधान के अवसर पर अग्नि को संबोधित किया जाता है

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
वंश परम्परा

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
"कुल,  परिवार,  वंश"

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
पूर्वज

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
गोत्रप्रवर्तक ऋषि

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
"सन्तान,  वंशज"

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
"ढकना,  चादर"

प्रवरम्
नपुं*
   - प्र+वृ+अप्
अगर की लकड़ी

प्रवर
वि* - प्र+वृ+अप्
"मुख्य,  प्रधान,  श्रेष्ठ,  उत्तम"

प्रवर
वि* - प्र+वृ+अप्
सबसे बड़ा

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
बुलावा

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
अग्निहोत्र के अवसर पर ब्राह्मण द्वारा अग्नि का विशेष आवाहन

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
पूर्वज

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
"कुल,  वंश"

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
"गोत्र,  प्रवर्त्तक,  ऋषि"

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
सन्तति

प्रवरः
पुं*
  - प्र+वृ+अप्
चादर

प्रवरम्
नपुं*
   - प्र+वृ+अप्
अगर की लकड़ी चन्दन

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रवर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂತತಿ /ವಂಶ
निष्पत्तिः - > प्र + वृञ् (वरणे) - "अप्" (३-३-५८)
प्रवर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂತತಿಯ ಮೂಲಪುರುಷರು /ಮೂಲಪುರುಷರ ಗಣ
प्रवर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತರೀಯ /ಹೊದೆಯುವ
प्रवर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗುರು ಚಂದನ
प्रवर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ /ಉತ್ತಮವಾದ
प्रयोगाः - > "उत्कण्ठितस्य वयस्या सङ्केतके चिरयति प्रवरो विनोदः"
उल्लेखाः - > मृच्छ० ३-३
प्रवर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಿರಿಯ /ಜ್ಯೇಷ್ಠ

प्रवर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೊದೆಯುವ ವಸ್ತ್ರ /ಉತ್ತರೀಯ
निष्पत्तिः - > पक्षे

L R Vaidya

English

 pravara {% (I) a. (f. रा) %} Excellent,  chief,  principal,  most distinguished,  exalted,  त्वं मंजरीभिः प्रवरो वनानाम् Ghat.16,  M.x.27.

 pravara {% (II) m. %} 1. A line of ancestors
an ancestor
race,  family,  lineage
an exalted ancestor who contributes to the credit of a particular Gotra
a particular invocation addressed to Agni by a Brāhmaṇa at the consecration of his fire
a call,  a summons
a cover,  a covering.

 pravara {% (III) n. %} Aloe-wood.

Bopp

Latin

 प्रवर Adj. (KARM. ex प्र et वर eximius) praeclarus,  praeci-
puus,  eximius,  optimus,  excellentissimus. IN. 5. 20. DR.
2. 13. 3. 1. A. 5. 23.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

गोत्र
क्ली
गोत्र,  नामन्,  अन्वय,  प्रवर
गोत्रं नामान्वयो गोत्रं गोत्रश्च धरणीधरः ।
गोत्रा वसुन्धरा ज्ञेया गोत्रं च प्रवरे स्मृतम् ॥ ५८ ॥
verse 1.1.1.58
page 0004

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 pravara,  m. Mvy 〔7706〕,  or nt. id. 〔7832〕 (cited from Gv),  a high number: Gv 〔105.20〕
 〔133.1〕 (nt.).

Indian Epigraphical Glossary

English

 pravara (IA 19),  an invocation of ancestors at the perfor-
mance of certain rites.
(CII 4),  a member of the executive committee of a corpo-
ration.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mchog
१) अग्र २) ३) अलम् ४) उत्कृष्ट ५) उत्तम ६) उत्तर ७) उपम ८) ° तम ९) दिव्य १०) पर ११) परम १२) परमता १३) प्र ° १४) प्रधान १५) प्रवर १६) प्रवृद्ध १७) प्रष्ठ १८) महत् १९) वदतांवर २०) वर २१) वराग्र २२) विशिष्ट २३) श्रेयस् २४) श्रेष्ठ २५) सत् २६) सार २७) सु ° २८)

rab mchog
प्रवर

mchog gi rab
प्रवर

mchog yal
प्रवर

mchog yas
१) पद्म २) प्रवर

mchog rab
१) प्रवर २) वराग्र

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कृष्णे प्रवरवासन्तहरिमन्थजशिम्बिकाः ।
-wordlist-
 
प्रवर (पुं),  वासन्त (पुं),  हरिमन्थज (पुं),  शिम्बिक (पुं)

--source--
 
मुख्यं प्रकृष्टं प्रमुखं प्रबर्हं वर्यं वरेण्यं प्रवरं पुरोगम् ।
अनुत्तरं प्राग्रहरं प्रवेकं प्रधानमग्रेसरमुत्तमाग्रे ॥ १४३८ ॥
ग्रामण्यग्रण्यग्रिमजात्याग्र्यानुत्तमान्यनवरार्ध्यवरे ।
प्रेष्ठपरार्ध्यपराणि श्रेयसि तु श्रेष्ठसत्तमे पुष्कलवत् ॥ १४३९ ॥
-wordlist-
 
मुख्य (वा),  प्रकृष्ट (वा),  प्रमुख (वा),  प्रबर्ह (वा),  वर्य (वा),  वरेण्य (वा),  प्रवर (वा),  पुरोग (वा),  अनुत्तर (वा),  प्राग्रहर (वा),  प्रवेक (वा),  प्रधान (वा),  अग्रेसर (वा),  उत्तम (वा),  अग्र (वा),  ग्रामणी (वा),  अग्रणी (वा),  अग्रिम (वा),  जात्य (वा),  अग्र्य (वा),  अनुत्तम (वा),  अनवरार्ध्य (वा),  वर (पुंक्ली),  प्रष्ठ (वा),  परार्ध्य (वा),  पर (वा),  श्रेयस् (वा),  श्रेष्ठ (वा),  सत्तम (वा),  पुष्कल (वा)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
अगरौ प्रवरं शृङ्गं शीर्षकं मृदुलं लघु ।
वरद्रुमः परमदः प्रकरं गन्धदारु च ॥ १२९ ॥
-wordlist-
 
प्रवर (क्ली),  शृङ्ग (क्ली),  शीर्षक (क्ली),  मृदुल (क्ली),  लघु (क्ली),  वरद्रुम (पुं),  परमद (पुं),  प्रकर (क्ली),  गन्धदारु (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

प्राग्र्य
प्राग्र्य,  प्राग्रहर,  प्रवेक,  अपर,  वर्य,  वरेण्य,  वर,  श्रेष्ठ,  प्रेष्ठ,  अनुत्तम,  मधुर,  मञ्जु,  प्रिय,  मञ्जुल,  हृद्य,  हारि,  मनोहर,  रुचिर,  कान्त,  पर,  सुन्दर,  सौम्य,  साधु,  वल्गु,  चारु,  सुषम,  वाम,  शुभ,  पेशल,  अग्र्य,  प्रधान,  प्रमुख,  पुरोग,  मुख्य,  परार्ध्य,  प्रवर,  प्रवर्ह,  अग्रेसर,  सत्तम,  उत्तम,  ग्रामण्य,  अग्रण्य
प्राग्र्यं प्राग्रहरं प्रवेकमपरं वर्यं वरेण्यं वरं, 
श्रेष्ठं प्रेष्ठमनुत्तमं च मधुरं मञ्जु प्रियं मञ्जुलम् ।
हृद्यं हारि मनोहरं च रुचिरं कान्तं परं सुन्दरं, 
सौम्यं साधु च वल्गु चारु सुषमं वामं शुभं पेशलम् ॥ ६८९ ॥
अग्र्यं प्रधानं प्रमुखं पुरोगं, 
मुख्यं परार्ध्यं प्रवरं प्रवर्हम् ।
अग्रेसरं सत्तममुत्तमं च, 
ग्रामण्यमग्रण्यमुदाहरन्ति ॥ ६९० ॥
verse 4.1.1.689
page 0080

Mahabharata

English

Pravara = Śiva (1000 names^2).

पुराणम्

English

प्रवर / PRAVARA. A yādava. He was one of the ministers of śrī kṛṣṇa. (Chapter 71,  viṣṇu purāṇa).

Vedic Reference

English

 1. Pra-vara denotes properly the ‘summons’ addressed to
Agni at the beginning of the sacrifice to perform his functions.
But as Agni was then invoked by the names of the ancestors of
the Purohita, ^1 the term Pravara denotes the series of ancestors
invoked.^2
1) Aitareya Brāhmaṇa,  vii. 25. See
Weber,  Indische Studien,  10,  78.
2) Taittirīya Saṃhitā,  ii. 5,  1,  9
Śatapatha Brāhmaṇa,  i. 5,  1,  1. 20
iii. 7,  4,  9
 Aitareya Brāhmaṇa,  vii. 31, 
etc.

 2. Pra-vara, ^1 or Pra-vāra, ^2 denotes a ‘covering’ or ‘woollen
cloth’ in the Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad.
1) Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad,  vi. 1,  10.
in the Mādhyaṃdina recension.
2) Sāyaṇa on Bṛhadāraṇyaka Upani-
ṣad,  loc. cit.
 and Kāṇva recension, 
vi. 2,  7.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रवरं,  क्ली,
   (प्रव्रियते इति । प्र + वृ + अप् ।)अगुरु । इति भावप्रकाशः ॥
 गोत्रम् । श्रेष्ठे, त्रि । इति मेदिनी । रे,  १७६ ॥
 (यथा,  मनुः ।१० । २७ ।“एते षट् सदृशान् वर्णान् जनयन्ति स्वयोनिषु ।मातृजात्यां प्रसूयन्ते प्रवरासु च योनिषु ॥
”)

 प्रवरः,  पुं,
   (प्र + वृ + अप् ।) सन्ततिः । इतिमेदिनी । रे,  १७६ ॥
 गोत्रप्रवर्त्तकमुनिव्याव-र्त्तको मुनिगणः । तथा च यमदग्निगोत्रस्यप्रवराः यमदग्न्यौर्व्वबशिष्ठाः । भरद्वाजगोत्रस्यभरद्वाजाङ्गिरसबार्हस्पत्य्याः । विश्वामित्र-गोत्रस्य विश्वामित्रमरीचिकौषिकाः । अत्रि-गोत्रस्य अत्र्यात्रेयशातातपाः । गोतमगोत्रस्यगोतमवशिष्ठबार्हस्पत्याः । वशिष्ठगोत्रस्यवशिष्ठः । केषाञ्चित् वशिष्ठात्रिसाङ्कृतयः ।काश्यपगोत्रस्य काश्यपाप्सारनैध्रुवाः । अगस्त्य-गोत्रस्य अगस्तिदधीचिजैमिनयः । सौकालिन-गोत्रस्य सौकालिनाङ्गिरसबार्हस्पत्याप्सार-नैध्रुवाः । मौद्गल्यगोत्रस्य और्व्वच्यवनभार्गव-जामदग्न्याप्नुवतः । पराशरगोत्रस्य पराशर-शक्त्रिवशिष्ठाः । बृहस्पतिगोत्रस्य बृहस्पतिकपिल-पार्व्वणाः । काञ्चनगोत्रस्य अश्वत्थदेवलदेव-राजाः । विष्णुगोत्रस्य विष्णुवृद्धिकौरवाः ।कौशिकगोत्रस्य कौशिकात्रिजमदग्नयः । कात्या-यनगोत्रस्य अत्रिभृगुवशिष्ठाः । आत्रेयगोत्रस्यआत्रेयशातातपसांख्याः । काण्वगोत्रस्य काण्वा-श्वत्थदेवलाः । कृष्णात्रेयगोत्रस्य कृष्णात्रेया-त्रेयावासाः । साङ्कृतिगोत्रस्य अव्याहारात्रि-साङ्कृतयः । कौण्डिल्यगोत्रस्य कौण्डिल्यस्ति-मिककौत्सः । गर्गगोत्रस्य गार्ग्यकौस्तुभ-माण्डव्याः । आङ्गिरसगोत्रस्य आङ्गिरस-वशिष्ठबार्हस्पत्याः । अनावृकाक्षभोत्रस्य गार्ग्य-गौतमवशिष्ठाः । अव्यगोत्रस्य अव्यबलिसार-स्वताः । जैमिनिगोत्रस्य जैमिन्युतथ्यसाङ्कृतयः ।वृद्धिगोत्रस्य कुरुवृद्धाङ्गिरोबार्हस्पत्याः ।शाण्डिल्यगोत्रस्य शाण्डिल्यासितदेवलाः ।वात्स्यगोत्रसावर्णगोत्रयोः और्व्वच्यवनभार्गव-जामदग्न्याप्नुवतः । आलम्ब्यायनगोत्रस्य आल-म्ब्यायनशालङ्कायनशाकटायनाः । वैयाघ्रपद्य-गोत्रस्य साङ्कृतिः । घृतकौशिकगोत्रस्य कुशिक-कौशिकघृतकौशिकाः । केषाञ्चित् कुशिक-कौशिकबन्धुलाः । शक्त्रिगोत्रस्य शक्त्रिपराशर-वशिष्ठाः । काण्वायनगोत्रस्य काण्वायनाङ्गिरस-वार्हस्पत्यभरद्बाजाजमीढाः । वासुकिगोत्रस्य-अक्षोभ्यानन्तवासुकयः । गौतमगोत्रस्य गौत-माप्सराङ्गिरसबार्हस्पत्यनैध्रुवाः । केषाञ्चित्गौतमाङ्गिरसावासाः । शुनकगोत्रस्य शुनक-शौनकगृत्समदाः । सौपायनगोत्रस्य प्रवराःऔर्व्वच्यवनभार्गवजामदग्न्याप्नुवतः । इति धन-ञ्जयकृतधर्म्मप्रदीपे गोत्रप्रवरविवेकः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रवर पु०
  प्र + वृ--अप् । १ सन्ततौ २ गोत्रे गोत्रप्रवर्तकमुनिव्या-वर्त्तके ३ मुनिभेदे च । ४ श्रेष्ठे त्रि०
  ५ अगुरुचन्दने न०
  ।मेदि० । गोत्रभेदे गोत्रप्रवर्तकमुनिगणाश्च आर्षशब्दे८१४ अ० दृश्याः । तदधिकं प्रवराध्यायादौ दृश्यम् ।

Capeller

German

 1. प्रवर॑ m.
  Decke,  Obergewand.

 2. प्रवर m.
  Berufung (r.).

 3. प्रवर der vorzüglichste,  beste (bes. —°)
vorzüglicher als (Abl.).

Burnouf

French

 प्रवर प्रवर a. (वृ choisir) de choix,  excellent,  le
meilleur. -- S. n.
  noblesse
 descendance,  famille
	-- (वृ couvrir)
action de couvrir.

Stchoupak

French

 १ प्र-वर-
 a. excellent,  principal,  le meilleur,  le plus beau 
 aîné
(fils) 
 meilleur que (abl.).
°जन- m.
  homme de qualité.
°मूर्ध-ज- a. qui a de beaux cheveux.
°रूप- a. qui a une belle forme.

 २ प्र-वर-
 m.
  liste d'ancêtres dans le rituel védique.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.