| YouTube Channel

प्रलम्ब (pralamba)

 
शब्दसागरः
English
प्रलम्ब
mfn.
(-म्बः-म्बा-म्बं)
1. Hanging down, depending from, pendulous.
2. Slow, dilatory.
m.
(-म्बः)
1. Depending, hanging on or from.
2.
The new shoot or bud of a creeping plant.
3. A garland of flowers
worn round the neck.
4. A branch.
5. The female breast.
6. The
name of a Daitya, killed by BALARĀMA.
7. Head.
E.
प्र before, लवि
to oppose,
aff.
अच्
Capeller Eng
English
प्रलम्ब
a.
hanging down, pendulous
m.
N.
of a Daitya
etc.
Yates
English
प्र-लम्ब (म्बः-म्बा-म्बं)
a. Hanging down
slow.
m.
A hanging down
a
bud
tin
the female breast
a
branch
a garland
a demon.
Spoken Sanskrit
English
प्रलम्ब - pralamba -
adj.
- slow
प्रलम्ब - pralamba -
adj.
- pendent
प्रलम्ब - pralamba -
adj.
- pendulous
प्रलम्ब - pralamba -
adj.
- hanging down
प्रलम्ब - pralamba -
adj.
- prominent
प्रलम्ब - pralamba -
adj.
- depending
प्रलम्ब - pralamba -
adj.
- dilatory
प्रलम्ब - pralamba -
adj.
- bending the upper part of the body forward
प्रलम्ब - pralamba -
m.
- female breast
प्रलम्ब - pralamba -
m.
- branch
प्रलम्ब - pralamba -
m.
- tin
प्रलम्ब - pralamba -
m.
- garland of flowers worn round the neck
प्रलम्ब - pralamba -
m.
- cucumber
प्रलम्ब - pralamba -
m.
- hanging on or from
प्रलम्ब - pralamba -
m.
- shoot of the vine-palm
प्रलम्ब - pralamba -
m.
- kind of necklace of pearls
प्रलम्ब pralamba
adj.
pendulous
प्रलम्बित pralambita
adj.
pendulous
विलम्ब vilamba
adj.
pendulous
विलम्बिन् vilambin
adj.
pendulous
विलम्बित vilambita
adj.
pendulous
व्यालम्बिन् vyAlambin
adj.
pendulous
स्रंसिन् sraMsin
adj.
pendulous
स्रस्त srasta
adj.
pendulous
स्रस्तता srastatA
f.
pendulousness
विलम्ब vilamba
m.
pendulousness
प्रलम्बता pralambatA
f.
being pendulous
विलग्न vilagna
adj.
pendulous / flaccid [ e.g breasts ]
लम्बकर्ण lambakarNa
adj.
having pendulous ears
लम्बालक lambAlaka
adj.
having pendulous curls
ललन्तिका lalantikA
f.
long pendulous necklace
विलग्न vilagna
adj.
connected with pendulous
सन्दोल sandola
m.
kind of pendulous ornament
स्रस्तमुष्क srastamuSka
adj.
having relaxed or pendulous testicles
गलेगण्ड galegaNDa
m.
having a pendulous fleshy purse hanging from the throat
Wilson
English
प्रलम्ब
mfn.
(-म्बः-म्बा-म्बं)
1 Hanging down, depending from, pendulous.
2 Slow, dilatory.
m.
(-म्बः)
1 Depending, hanging on or from.
2 The new shoot or bud of a creeping plant.
3 A garland of flowers worn round the neck.
4 A branch.
5 The female breast.
6 Tin.
7 The name of a Daitya, killed by BALARĀMA.
E.
प्र before लवि to oppose,
aff.
घञ्.
Apte
English
प्रलम्ब [pralamba],
a.
Pendulous, hanging down
as in प्रलम्ब- केश.
Prominent
as in प्रलम्बनासिकः.
Slow, dilatory.
म्बः Hanging on or from, depending.
Anything hanging down.
A branch.
A garland worn round the neck.
A kind of necklace.
The female breast.
Tin or lead.
N.
of a demon killed by Balarāma.
A shoot of the vine-palm.
A cucumber.
A verse (गाथा).
Comp.
-अण्डः a man with hanging testicles. -घ्नः, -मथनः, -हन्
m.
epithets of Balarāma. -बाहु, -भुज
a.
One whose arms hang down
Mb.
* 3.284.26.
Apte 1890
English
प्रलंब a. 1 Pendulous, hanging down
as in प्रलंबकेश.
2 Prominent
as in प्रलंबनासिकः.
3 Slow, dilatory.
बः 1 Hanging on or from, depending.
2 Anything hanging down.
3 A branch.
4 A garland worn round the neck.
5 A kind of necklace.
6 The female breast.
7 Tin or lead.
8 N. of a demon killed by Balarāma.
9 A shoot of the vinepalm.
10 A cucumber.
11 A verse (गाथा).
Comp.
अंडः a man with hanging testicles.
घ्नः,
मथनः,
हन् m. epithets of Balarāma.
Monier Williams Cologne
English
प्रलम्ब mf(आ)n. hanging down, depending, pendent, pendulous (generally ibc. ),
KātyŚr.
, Sch.
MBh.
Hariv.
R.
bending the upper part of the body forward,
MBh.
prominent,
MW.
slow, dilatory,
W.
प्रलम्ब
m.
hanging on or from, depending,
L.
a branch,
L.
a shoot of the vine-palm,
L.
a cucumber,
Bhpr.
a garland of flowers worn round the neck,
W.
a kind of necklace of pearls,
L.
the female breast,
L.
tin (?),
W.
N.
of a Daitya slain by Balarāma or Kṛṣṇa,
MBh.
Hariv.
Kathās.
&c.
of a mountain,
R.
प्रलम्ब
m.
(f(आ).
N.
of a Rākṣasī,
Buddh.
)
Monier Williams 1872
English
प्रलम्ब प्र-लम्ब, अस्, आ, अम् (fr. rt. लम्ब्
with प्र), hanging down, depending, pendulous
(generally in comps., cf. प्रलम्ब-केश below)
prominent
slow, dilatory
(अस्), m. hanging on or
from, depending
a branch
a shoot of the vine-palm
a garland of flowers worn round the neck
a kind of
necklace of pearls
a cucumber
the female breast
N.
of a Daitya slain by Bala-rāma
N. of a mountainous
district
tin?
(आ), f., N. of a Rākṣasī.
—प्र-
लम्ब-केश, अस्, आ, अम्, one whose hair hangs down.
—प्रलम्ब-घ्न, अस्, or प्रलम्ब-हन्, आ, m.
‘the slayer of the Daitya Pralamba, epithet of Bala-
rāma (also of Kṛṣṇa?).
—प्रलम्ब-भिद्, त्, or
प्रलम्ब-मथन, अस्, m. ‘the cleaver or crusher
of Pralamba, epithet of Bala-rāma (also of Kṛṣṇa?).
—प्रलम्बाण्ड (°ब-अण्°), अस्, m. a man with
hanging testicles.
—प्रलम्बोज्ज्वल-चारु-घोण
(°ब-उज्°), अस्, आ, अम्, having a prominent, bright,
and handsome nose.
Benfey
English
प्रलम्ब प्र-लम्ब् + अ,
I.
adj.
1.
Hanging down, pendulous, Lass. 4, 19.
2. Prominent, Johns. Sel. 55, 142.
3. Dilatory, slow.
II.
n.
1. Hanging
on or from.
2. The new shoot or
bud of a creeping plant.
3. A branch.
4. A garland of flowers worn round
the neck.
5. The name of a demon
killed by Balarāma.
Apte Hindi
Hindi
प्रलम्ब
वि* - "प्र+लम्ब्+अच्, घञ् वा"
"लटकनशील, नीचे की ओर लटकने वाला"
प्रलम्ब
वि* - "प्र+लम्ब्+अच्, घञ् वा"
उन्नत
प्रलम्ब
वि* - "प्र+लम्ब्+अच्, घञ् वा"
"मन्थर, विलंबकारी"
प्रलम्बः
पुं*
- "प्र+लम्ब्+अच्, घञ् वा"
"लटकता हुआ, आश्रित "
प्रलम्बः
पुं*
- "प्र+लम्ब्+अच्, घञ् वा"
कोई भी नीचे को लटकने वाली वस्तु
प्रलम्बः
पुं*
- "प्र+लम्ब्+अच्, घञ् वा"
शाखा
प्रलम्बः
पुं*
- "प्र+लम्ब्+अच्, घञ् वा"
कण्ठहार
प्रलम्बः
पुं*
- "प्र+लम्ब्+अच्, घञ् वा"
एक प्रकार का हार
प्रलम्बः
पुं*
- "प्र+लम्ब्+अच्, घञ् वा"
स्त्री की छाती
प्रलम्बः
पुं*
- "प्र+लम्ब्+अच्, घञ् वा"
जस्ता या सीसा
प्रलम्बः
पुं*
- "प्र+लम्ब्+अच्, घञ् वा"
एक राक्षस का नाम जिसको बलराम ने मार डाला था
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रलम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ಅಸುರ
प्रलम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಗರ
प्रलम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಯೋಧರ /ಸ್ತನ
प्रलम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಳ್ಳಿಯ ಚಿಗುರು
प्रलम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಾಖೆ /ರೆಂಬೆ
प्रलम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾರ
प्रलम्ब
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜೋಲಾಡುವ /ನೇತಾಡುವ /ತೂಗಾಡುವ
निष्पत्तिः - > प्र + लबि (अवस्रंसने) - "अच्" (३-१-१३४)
प्रलम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೋಲಾಡುವುದು /ತೂಗಾಡುವುದು
निष्पत्तिः - > प्र + लबि (अवस्रंसने) - भावे "घञ्" (३-३-१८)
विस्तारः - > "प्रलम्बो दैत्यभेदे स्यात् त्रपुषेऽपि पयोधरे लताङ्कुरे शाखायां हारभेदे प्रलम्बने ॥" - मेदि०
L R Vaidya
English
pralaMba {% (I) a. (f. बा) %} 1. Pendulous, hanging
2. slow, dilatory.
pralaMba {% (II) m. %} 1. Anything hanging down
2. a branch
3. a garland worn round the neck
4. a kind of necklace
5. the female breast
6. head
7. name of a demon slain by Balarāma.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
प्रलम्ब *eine Art Halsschmuck, Kalāv. I, 2.
Tamil
Tamil
ப்ரலம்ப3 : கீழே தொங்கும், மேலான, பெரிய, தாமதமான.
Mahabharata
English
Pralamba, an Asura. § 93 (Aṃśāvat.): I, 65, 2537 (son of Danu).--§ 589 (Droṇābhishekap.): VII, 11, 386 (had been slain by Kṛshṇa).
पुराणम्
English
प्रलम्ब / PRALAMBA II. An asura (demon). He attacked Śrī kṛṣṇa and Balarāma and was killed by Balarāma. (10th skandha, bhāgavata).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रलम्बः,
पुं,
(प्रलम्बते इति प्र + लम्ब + अच् ।अतिदीर्घत्वादेव तथात्वम् ।) दैत्यभेदः चदनुपुत्त्रः मनुष्यवध्यः यथा, --“एकाक्ष ऋषभोऽरिष्टः प्रलम्बनरकौ तथा ।इन्द्रवाधनकेशी पुरः शङ्खोऽथ धेनुकः
गवेष्टिको गवाक्षश्च तालकेतुश्च वीर्य्यवान् ।एते मनुष्यवध्यास्तु दनोः पुत्त्रान्वयाः स्मृताः
”इत्यग्निपुराणम्
(अयं हि बलदेवेन निहतः यथा, भागवते ।१० स्कन्धे १८ अध्याये ।“तत्रोपाहूय गोपालान् कृष्णः प्राह विहार-वित् ।हे गोपा विहरिष्यामो द्वन्द्वीभूय यथायथम्
तत्र चक्रुः परिवृढौ गोपा रामजनार्द्दनौ ।कृष्णसङ्घट्टिनः केचिदासन् रामस्य चापरे
आचेरुर्विविधाः क्रीडा वाह्यवाहकलक्षणाः ।यत्रारोहन्ति जेतारो वहन्ति पराजिताः
”“उवाह कृष्णो भगवान् श्रीदामानं पराजितः ।वृषभं भद्रसेनस्तु प्रलम्बो रोहिणीसुतम्
अविषह्यं मन्यमानः कृष्णं दानवपुङ्गवः ।वहन् द्रुततरं प्रागादवरोहणतः परम्
”“अथागतस्मृतिरभयो रिपुं बलोविहायसार्थमिव हरन्तमात्मनः ।रुषाहनच्छिरसि दृढेन मुष्टिनासुराधिपो गिरिमिव वज्ररंहसा
आहतः सपदि विशीर्णमस्तकोमुखाद्वमन् रुधिरमपस्मृतोऽसुरः ।महारवं व्यसुरपतत् समीरयन्गिरिर्यथा मघवत आयुधाहतः
”)त्रपुषः पयोधरः लताङ्कुरः शाखा हार-भेदः (भावे घञ् ।) प्रलम्बनम् इति मेदिनी बे, १३
(देशविशेषः यथा, रामायणे ६८ १२ ।“न्यन्तेनापरतालस्य प्रलम्बस्योत्तरं प्रति ।निषेवमाणास्ते जग्मुर्नदीं मध्येन मालिनीम्
”लम्बमाने, त्रि यथा, महाभारते १९५ १० ।“गूढोत्तरांसान् भुजगेन्द्रभोग-प्रलम्बबाहून् पुरुषप्रवीरान्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रलम्ब
त्रि०
प्रलम्बते प्र + लम्ब--अच् प्रलम्वमाने दनुपुत्रेअसुरभेदे
पु०
अग्निपु० त्रपुषे (शशा) पयोधरे लताङ्क रे६ गाथायां हारभेदे मेदि० भावे घञ् प्रसम्बने
Capeller
German
प्रलम्ब herabhängend. Abstr.
°ता
f.
Burnouf
French
प्रलम्ब प्रलम्ब a. (लम्ब्) pendant, qui pend. -- S.
m.
tout objet pendant: guirlande de cou
sein, mamelle
branche, bourgeon.
Au fig. délai, remise.
Qqf. étain.
Np. d'un Daitya.
प्रलम्बघ्न
m.
(हन्) Balarāma.
प्रलम्बाण्ड a. (अण्ड) qui a les testicules pendants.
प्रलम्बित (pp. de लम्ब्) remis, retardé.
Stchoupak
French
प्र-लम्ब-
a. qui pend
qui a la partie supérieure du corps inclinée
en avant
m.
n.
d'un Daitya
d'une montagne
-ई-कृ- laisser pendre
-ता-
f.
fait de pendre.
°बाहु- a. qui a les bras pendants
m.
n.
d'un homme.
°भुज-
m.
n.
d'un Vidyādhara.
प्रलम्बाण्ड-
m.
homme dont les testicules pendent.