| YouTube Channel

प्रयुक्त (prayukta)

 
शब्दसागरः
English
प्रयुक्त
mfn.
(-क्तः-क्ता-क्तं)
1. Endowed with, possessing as an attribute, &c.
2. Resulting from, consequential.
3. Appointed, nominated.
4.
Associated or connected with.
5. Applied, employed, (as a word.)
6.
Compact, closely united.
7. Harnessed, yoked.
8. Done, to or for.
9. Abstracted, lost in meditation.
10. Lent, (as money.)
11. Asleep.
n.
(-क्तं) Cause.
E.
प्र before, युज् to join,
aff.
क्त
Capeller Eng
English
प्रयुक्त
a.
yoked, used, employed, acted, proceeded (n.
impers.
), lent
usual, answering to the purpose.
Yates
English
प्र-युक्त (क्तः-क्ता-क्तं)
a. Endowed with
resulting from
appointed
con-
nected with
done for
lent to
lost
asleep.
n.
Cause.
Spoken Sanskrit
English
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- harnessed
योजित - yojita -
adj.
- harnessed
सम्प्रयुक्त - samprayukta -
adj.
- harnessed
संसक्तयुग - saMsaktayuga -
adj.
- harnessed
अभिहित - abhihita -
adj.
- harnessed [ as a horse ]
युज् - yuj -
adj.
- harnessed
संनद्ध - saMnaddha -
adj.
- harnessed
संनह्यते { संनह् } - saMnahyate { saMnah } - verb pass. - be harnessed
अयुक्त - ayukta -
adj.
- not harnessed
समासक्त - samAsakta -
adj.
- harnessed with
नियुज्य - niyujya -
ind.
- having harnessed
समानयोजन - samAnayojana -
adj.
- equally harnessed
ऋतयुज् - Rtayuj -
adj.
- properly harnessed
धुरन्धर - dhurandhara -
adj.
- fit to be harnessed
धुरिण - dhuriNa -
adj.
- fit to be harnessed
ब्रह्मयुज् - brahmayuj -
adj.
- harnessed by prayer
धुर्य - dhurya -
adj.
- fit to be harnessed
प्रासङ्ग्य - prAsaGgya -
adj.
- harnessed with a yoke
दुर्धुर् - durdhur -
adj.
- badly yoked or harnessed
सधुर - sadhura -
adj.
- harnessed to the same yoke
सहयुज् - sahayuj -
adj.
- yoked or harnessed together
निश्रथ् - nizrath -
ind.
- having fastened or harnessed
पूर्ववह् - pUrvavah -
adj.
- or harnessed for the first time
युज्यते { युज् } - yujyate { yuj } - verb pass. - be yoked or harnessed or joined
योजन - yojana -
n.
- that which is yoked or harnessed
युवायुज् - yuvAyuj -
adj.
- yoked or harnessed by both of you
प्रयोग्य - prayogya -
m.
- any animal harnessed to a carriage
धौरेय - dhaureya -
adj.
- fit to be harnessed or for a burden
प्रतिधुर - pratidhura -
m.
- horse harnessed by the side of another
दक्षिणधुरीण - dakSiNadhurINa -
adj.
- harnessed on the right side of the pole
नियुज्य - niyujya -
ind.
- having joined or attached or harnessed or appointed
सव्याप्रष्टि - savyApraSTi -
m.
- horse harnessed on the left side of the yoke-horses
दक्षिणाप्रष्टि - dakSiNApraSTi -
m.
- horse harnessed on the right side of the yoke-horses
युक्त - yukta -
adj.
- yoked or joined or fastened or attached or harnessed to
यजुर्युक्त - yajuryukta -
adj.
- harnessed during the recitation of a verse of the Yajur-veda
प्रष्टि - praSTi -
m.
- horse harnessed by the side of other yoke-horses or in front of them
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- lent
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- begun
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- uttered
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- prepared
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- done
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- suitable
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- made
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- behaved or acted towards
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- vented
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- pronounced
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- drawn
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- thrown
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- ordered
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- bidden
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- yoked
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- recited
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- harnessed
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- undertaken
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- performed
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- resulting from
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- hurled
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- appropriate
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- urged
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- practised
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- directed
प्रयुक्त - prayukta -
adj.
- stirred
प्रयुक्त - prayukta -
n.
- cause
प्रयुक्त - prayukta - ppp. - set on
प्रयुक्त - prayukta - ppp. - employed
प्रयुक्त - prayukta - ppp. - used
प्रयुक्त - prayukta - ppp. - contrived
प्रयुक्त prayukta
adj.
yoked
योजित yojita
adj.
yoked
सम्प्रयुक्त samprayukta
adj.
yoked
संसक्तयुग saMsaktayuga
adj.
yoked
युज् yuj
adj.
yoked
अयुक्त ayukta
adj.
not yoked
स्वयुक्त svayukta
adj.
self-yoked
स्वयुक्ति svayukti
adj.
self-yoked
स्वश्व svazva
adj.
well yoked
प्रातर्युक्त prAtaryukta
adj.
yoked early
पञ्चवाहिन् paJcavAhin
adj.
yoked with 5
द्वादशायोग dvAdazAyoga
adj.
yoked with 12
अनस्वत् anasvat
adj.
yoked to a cart
वचोयुज् vacoyuj
adj.
yoked by a word
अयुक्तम् ayuktam
ind.
not being yoked
रासभयुक्त rAsabhayukta
adj.
yoked with asses
स्वायुज् svAyuj
adj.
easy to be yoked
रथकाम्यति { रथकाम्य } rathakAmyati { rathakAmya } verb wish to be yoked
देवयुक्त devayukta
adj.
yoked by the gods
हरियोग hariyoga
adj.
yoked with horses
प्रयुक्त prayukta
adj.
vented
Wilson
English
प्रयुक्त
mfn.
(-क्तः-क्ता-क्तं)
1 Endowed with, possessing as an attribute, &c.
2 Resulting from, consequential.
3 Appointed, nominated.
4 Associated or connected with.
5 Applied, employed.
6 Compact, closely united.
7 Done, to or for.
8 Abstracted, lost in meditation.
9 Lent, (as money.)
10 Asleep.
n.
(-क्तं) Cause.
E.
प्र before युज to join,
aff.
क्त.
Apte
English
प्रयुक्त [prayukta], p. p.
Yoked, harnessed.
Used, employed (as a word
&c.
)
सप्रयुक्तस्य दम्भस्य ब्रह्माप्यन्तं गच्छति
Pt.*
1.22.
Applied.
Appointed, nominated,
Acted, represented.
Arising or resulting from, produced by, consequent on
मेधाविनो नीतिगुणप्रयुक्तां पुरः स्फुरन्तीमिव दर्शयन्ति
Pt.*
1.61.
Endowed with.
Lost in meditation, abstracted.
Lent or put to interest (as money).
Prompted, instigated, urged
गुणप्रयुक्ताः परमर्मभेदिनःUdb.
अथावमानेन प्रयुक्ता
Ku.*
1.21.
Directed, hurled at.
Shaken, set in motion.
Inflicted upon.
Connected with.
Thick, compact, closely united.
Drawn (as a sword).
Contrived.
Suitable. -क्तम् A cause.
Comp.
-संस्कार
a.
polished (as a gem).
Apte 1890
English
प्रयुक्त p. p. 1 Yoked, harnessed
2 Used, employed (as a word &c.)
Pt. 1. 202.
3 Applied.
4 Appointed, nominated.
5 Acted, represented.
6 Arising or resulting from, produced by, consequent on
Pt. 1. 61.
7 Endowed with.
8 Lost in meditation, abstracted.
9 Lent or put to interest (as money).
10 Prompted, instigated, urged
Ku. 1. 21.
11 Directed, hurled at.
12 Shaken, set in motion.
13 Inflicted upon.
14 Connected with.
15 Thick, compact, closely united.
क्तं A cause.
Comp.
संस्कार a. polished (as a gem).
Monier Williams Cologne
English
प्र-युक्त
mfn.
yoked, harnessed,
MBh.
R.
&c.
stirred (by wind),
Ragh.
directed, thrown, hurled,
MBh.
Kāv.
&c.
drawn (as a sword),
BhP.
vented (as anger),
MBh.
uttered, pronounced, recited,
Up.
Śikṣ.
&c.
urged, ordered, bidden,
Gobh.
Bhag.
&c.
used, employed, practised, performed, done,
Br.
Kauś.
MBh.
&c.
undertaken, begun, contrived,
R.
Mālav.
Prab.
made, prepared,
Kum.
(n.
impers.
) behaved or acted towards (loc. or
acc.
with प्रति),
Śak.
lent (on interest),
Yājñ.
suitable, appropriate,
Pañcat.
(See अ-प्रय्°)
resulting from (comp. ), ib.
प्र-युक्त
n.
a cause,
W.
Monier Williams 1872
English
प्र-युक्त, अस्, आ, अम्, joined to, harnessed, yoked
used, employed
applied
inflicted upon
appointed,
nominated
associated or connected with
endowed
with, possessing (as an attribute &c.)
resulting from,
consequent on, produced by, arising from, occasioned
by
compact, closely united
abstracted, lost in
meditation
lent (as money)
asleep?
(अम्), n. a
cause.
—प्रयुक्त-संस्कार, अस्, आ, अम्, to which
polish has been applied, polished (as a gem).
Macdonell
English
प्रयुक्त pra-yukta, pp. yuj
(á) -yukti,
f.
🞄impulse
employment
-yúj, (V.)
f.
(?) team
🞄impulse, motive
gain
-yúta,
n.
million
🞄(á) -yuti, (V.)
f.
absence (of mind)
-yuddha, pp. yudh
n.
contest, battle
-yúdh, 🞄a. attacking.
Apte Hindi
Hindi
प्रयुक्त
भू* क* कृ* - प्र+युज्+क्त
"जोता हुआ, काठी जीन आदि कसा हुआ"
प्रयुक्त
भू* क* कृ* - प्र+युज्+क्त
"प्रचलित, (शब्द आदि) व्यवहार में लाया हुआ"
प्रयुक्त
भू* क* कृ* - प्र+युज्+क्त
प्रयोग में लाया गया
प्रयुक्त
भू* क* कृ* - प्र+युज्+क्त
"नियत किया हुआ, मनोनीत"
प्रयुक्त
भू* क* कृ* - प्र+युज्+क्त
"किया हुआ, प्रतिनिहित"
प्रयुक्त
भू* क* कृ* - प्र+युज्+क्त
"उदित, उद्गत, उत्पन्न, फलित"
प्रयुक्त
भू* क* कृ* - प्र+युज्+क्त
युक्त
प्रयुक्त
भू* क* कृ* - प्र+युज्+क्त
"ध्यानमग्न, बेसुध"
प्रयुक्त
भू* क* कृ* - प्र+युज्+क्त
(रुपया आदि) ब्याज पर दिया हुआ
प्रयुक्त
भू* क* कृ* - प्र+युज्+क्त
"प्रेरित किया हुआ, उकसाया हुआ"
प्रयुक्त
वि* - प्रयुज्+क्त
"प्रकल्पित, उपाय द्वारा काम चलाया हुआ"
प्रयुक्त
वि* - प्रयुज्+क्त
खींची हुई
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > प्र + युजिर् (योगे) - "क्तः" (३-२-१०२)
प्रयोगाः - > "अयमपि गिरं नस्त्वत्प्रबोधप्रयुक्तामनुवदति शुकस्ते मुञ्जवाक्पञ्जरस्थः"
उल्लेखाः - > रघु० ५-७५
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "अध्यापितस्योशनसापि नीतिं प्रयुक्तरागप्रणिधिर्द्विषस्ते"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-६
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ (ಬಾಣ)
प्रयोगाः - > "अलं महीपाल तव श्रमेण प्रयुक्तमप्यस्त्रमितो वृथा स्यात्"
उल्लेखाः - > रघु० २-३४
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "प्रयुक्तसत्कारविशेषमात्मना मां परं सम्प्रतिपत्तुमर्हति"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-३९
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೆರವೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "प्रयुक्तपाणिग्रहणं यदन्यद्वधूवरं पुष्यति कान्तिमग्र्याम्"
उल्लेखाः - > कुमा० ७-७२
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "प्रयुक्तैरग्रतो नागैः प्रावृषेण्यैरिवाम्बुदैः"
उल्लेखाः - > याद० २२-२००
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "अथावमानेन पितुः प्रयुक्ता दक्षस्य कन्या भवपूर्वपत्नी"
उल्लेखाः - > कुमा० १-२१
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒತ್ತಾಗಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ದಟ್ಟವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
व्युत्पत्तिः - > प्रकर्षेण युक्तम्
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಅಲುಗಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "मरुत्प्रयुक्ताश्च मरुत्सखाभं तमर्च्यमारादभिवर्तमानम्"
उल्लेखाः - > रघु० २-१०
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "प्रसह्य योऽस्मासु परैः प्रयुक्तः स्मर्तुं शक्यः किमुताधिकर्तुम्"
उल्लेखाः - > किरा० ३-४४
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಡ್ಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಸಾಲ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ
निष्पत्तिः - > प्र + युज (समाधौ) - "क्तः" (३-४-७२)
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುವ /ಸರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ
प्रयोगाः - > "गुणप्रयुक्ताः परमर्मभेदिनः शरा इवावंशभवा भवन्ति"
उल्लेखाः - > उद्भ०
प्रयुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉಂಟಾಗಿರುವ /ಏರ್ಪಟ್ಟಿರುವ /ಸಂಭವಿಸಿರುವ
प्रयोगाः - > "अपायसन्दर्शनजां विपत्तिमुपायसन्दर्शनजां सिद्धिम् मेधाविनो नीतिगुणप्रयुक्तां पुरः स्फुरन्तीमिव दर्शयन्ति ॥"
उल्लेखाः - > पञ्चतं० १-६५
प्रयुक्त
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೇತು /ಕಾರಣ /ನಿಮಿತ್ತ
L R Vaidya
English
prayukta {% a. (f. क्ता) %} 1. Harnessed, yoked
2. appointed, nominated
3. used, employed (as a word)
4. consequent on, produced by
5. lost in meditation, abstracted
6. set on
7. put to interest (as money), (pp. of युज् with प्र q.v.).
Indian Epigraphical Glossary
English
prayukta (IA 15), ‘drawn up’.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
प्रयुक्त, प्रयोजित, उपयोजित, व्यवहृत, व्यवहारित, सेवित, उपसेवित, भुक्त, उपभुक्त, धृत, अभ्यस्त
adjective
यस्य उपयोगः कृतः।
"मिष्टान्नविक्रेता मिष्टान्ने प्रयुक्तानां पदार्थानां सूचिम् अकरोत्।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
brjod pa
१) अनुव्याहरत् २) अभिधान ३) अभिधायिन् ४) अभिधीयते ५) आभिलाप ६) अभिलाप्य ७) अभिहित ८) आख्यान ९) आचक्षते १०) आम्नात ११) आम्नायते १२) आरोचन १३) आह १४) इरित १५) उक्त १६) उच्चारण १७) उच्चारयितव्य १८) उच्यते १९) उच्यमान २०) उदाहार २१) उदीरयति २२) उद्दिष्ट २३) उद्भावक २४) उद्भावन २५) उद्भावना २६) उद्भावित २७) उपदिश्यमान २८) कथयत् २९) कथ्यते ३०) कीर्ति ३१) ख्याप्यते ३२) जल्प ३३) जल्पते ३४) निश्चारयति ३५) पठन्ति ३६) पर्याय ३७) पाठ ३८) प्रकाशित ३९) प्रभावना ४०) प्रयुक्त ४१) प्रलाप ४२) प्रव्याहार ४३) प्रशंसा ४४) भणामि ४५) भाषते ४६) भाषिन् ४७) मत ४८) मन्त्रणा ४९) युक्त ५०) लपति ५१) वक्तव्य ५२) वक्ति ५३) वक्तुम् ५४) वचन ५५) वर्ण ५६) वर्णित ५७) वाचक ५८) वाचना ५९) वाचिन् ६०) वाद ६१) व्यपदेश ६२) व्याहरमाण ६३) व्याहार ६४) सूचयसि ६५)
Tamil
Tamil
ப்ரயுக்த : பூட்டப்பட்ட, இணைக்கப்பட்ட, சேர்ந்த, செயல்பட்ட.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रयुक्तं, त्रि, (प्र + युज् + क्तः ।) प्रकर्षेण युक्तम् ।यथा, --“गुणप्रयुक्ताः परमर्म्मभेदिनःशरा इवावंशभवा भवन्ति हि ।तथाविधा ये तु विशुद्धवंशजाव्रजन्ति चापा इव तेऽतिनम्रताम्
”इत्युद्भटः
प्रकृष्टस्रमाधियुक्तम् प्रकृष्टसंयोगविशिष्टम् ।प्रकृष्टनिन्दायुक्तम् प्रकृष्टसंयमविशिष्टम् ।प्रपूर्व्वयुगधात्वर्थदर्शनात् हेतौ क्ली यथा नच समवायिनिमित्ताभावप्रयुक्तो नियमेनकार्य्याभावः किन्त्वसमवायिकारणाभावप्रयुक्तो-ऽपि इति रक्षितः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रयुक्त
त्रि०
प्र + युज--क्त प्रकर्षेण संयोगयुते प्रेरिते प्र-योज्ये परम्परया कार्ये तस्य भावः प्रयुक्तत्वतद्भावे
न०
स्वरूपसम्बन्धभेदः कारणाभावेनकार्य्याभाव इत्यादिप्रतीतिसिद्धः गौ० सू० ।तदुक्तं गौ० सू० वृत्तौ प्रयोज्यत्वं प्रयोजकत्वंवा पञ्चम्यर्थः दण्डाभावात् घटाभाव इतिवत् स्वरूपस-म्बन्धविशेष एव तत्”