प्रयास (prayAsa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रयास m.
  (-सः)
	 1. Trouble,  labour,  fatigue.
	 2. Desire for or pursuit of
any object.
 E.
  प्र before,  यस् to make exertion,  aff.
   घञ् ।

Capeller Eng

English

 प्रयास॑ m.
  °सित n.
  effort,  exertion. 

Yates

English

 प्र-यास (सः) 1.
m.
  Pursuit
 fatigue.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रयास 	-	 prayAsa 	-	 m.
  	-	 endeavour
प्रयास 	-	 prayAsa 	-	 m.
  	-	 attempt
प्रयास 	-	 prayAsa 	-	 m.
  	-	 difficulty
प्रयास 	-	 prayAsa 	-	 m.
  	-	 effort
प्रयास 	-	 prayAsa 	-	 m.
  	-	  trouble
प्रयास 	-	 prayAsa 	-	 m.
  	-	  exertion
प्रयास 	-	 prayAsa 	-	 m.
  	-	  high degree
प्रयास 	-	 prayAsa 	-	 m.
  	-	  pains

प्रयास 	-	 prayAsa 	-	 m.
  	-	 endeavour
यत् 	-	  yat 	-	 adj.
  	-	 endeavour
घटा 	-	  ghaTA 	-	 f.
  	-	 endeavour
चेष्टा 	-	  ceSTA 	-	 f.
  	-	 endeavour
उद्युज् 	-	  udyuj 	-	 f.
  	-	 endeavour
प्रयत्न 	-	  prayatna 	-	 m.
  	-	 endeavour
श्रम 	-	  zrama 	-	 m.
  	-	 endeavour
समुद्यम 	-	  samudyama 	-	 m.
  	-	 endeavour
उपक्रम 	-	  upakrama 	-	 m.
  	-	 endeavour
प्रतियत्न 	-	  pratiyatna 	-	 m.
  	-	 endeavour
योग 	-	  yoga 	-	 m.
  	-	 endeavour
प्रणिधान 	-	  praNidhAna 	-	 n.
  	-	 endeavour
अर्थरचन 	-	  artharacana 	-	 n.
  	-	 endeavour
आयासित 	-	  AyAsita 	-	 n.
  	-	 endeavour
प्रयतन 	-	  prayatana 	-	 n.
  	-	 endeavour
पर्यवस्यति  { पर्यवसो } 	-	  paryavasyati  { paryavaso } 	-	 verb 	-	 endeavour
प्रयतते  { प्रयत् } 	-	  prayatate  { prayat } 	-	 verb 	-	 endeavour
येषते  { येष् } 	-	  yeSate  { yeS } 	-	 verb 	-	 endeavour
वाहते  { वाह् } 	-	  vAhate  { vAh } 	-	 verb 	-	 endeavour
व्यायच्छते  { व्यायम् } 	-	  vyAyacchate  { vyAyam } 	-	 verb 	-	 endeavour

प्रयास 	-	 prayAsa 	-	 m.
  	-	 attempt
यत्न 	-	 yatna 	-	 m.
  	-	 attempt
प्रयत्न 	-	  prayatna 	-	 m.
  	-	 attempt
अभिक्रम 	-	  abhikrama 	-	 m.
  	-	 attempt
ईह 	-	  Iha 	-	 m.
  	-	 attempt
अध्यवसान 	-	  adhyavasAna 	-	 n.
  	-	 attempt
प्रलुभयति  { प्र- लुभ् } 	-	  pralubhayati  { pra- lubh } 	-	 verb 	-	 attempt
अनुभवति  { अनुभू } 	-	  anubhavati  { anubhU } 	-	 verb 	-	 attempt
शिक्षते  { शिक्ष् } 	-	  zikSate  { zikS } 	-	 verb 	-	 attempt
शिक्षति  { शिक्ष् } 	-	  zikSati  { zikS } 	-	 verb 	-	 attempt
यतते  { यत् } 	-	  yatate  { yat } 	-	 verb 1 Atm 	-	 attempt
अध्यवस्यति  { अवसो } 	-	  adhyavasyati  { avaso } 	-	 verb 4 	-	 attempt
प्रलोभयति  { प्रलुभ् } 	-	  pralobhayati  { pralubh } 	-	 verb caus. 	-	 attempt
अध्यवसायित 	-	  adhyavasAyita 	-	 adj.
  	-	 attempted
ईहित 	-	  Ihita 	-	 adj.
  	-	 attempted
घटित 	-	  ghaTita 	-	 adj.
  	-	 attempted
यतित 	-	  yatita 	-	 adj.
  	-	 attempted
आरभ्द 	-	  Arabhda 	-	 adj.
  	-	 attempted
ईहते  { ईह् } 	-	  Ihate  { Ih } 	-	 verb 	-	 attempt �
ईहति  { ईह् } 	-	  Ihati  { Ih } 	-	 verb 	-	 attempt �
अयति 	-	  ayati 	-	 adj.
  	-	  not attempting
मोघप्रयल 	-	  moghaprayala 	-	  failed in attempts
भग्नोद्य 	-	  bhagnodya 	-	 adj.
  	-	  failed in attempts
निहन्ति  { निहन् } 	-	  nihanti  { nihan } 	-	 verb 	-	  make an attempt upon
व्यवस्यति  { व्यवसो } 	-	  vyavasyati  { vyavaso } 	-	 verb 	-	  make an attempt upon
सज्जी करोति  { कृ } 	-	  sajjI karoti  { kR } 	-	 verb 	-	 attempt a piece of work
प्राणद्रोह 	-	  prANadroha 	-	 m.
  	-	 attempt on another's life
लालक 	-	  lAlaka 	-	 adj.
  	-	  infant's attempts at speaking
अनारम्भ 	-	  anArambha 	-	 m.
  	-	  not attempting or undertaking

प्रयास 	-	 prayAsa 	-	 m.
  	-	 difficulty
दुःखेन 	-	 duHkhena 	-	 adverb 	-	 withdifficulty
कष्टेन 	-	 kaSTena 	-	 indecl.
  	-	 withgreatdifficulty
आपद् 	-	  Apad 	-	 f.
  	-	 difficulty
दुरिति 	-	  duriti 	-	 f.
  	-	 difficulty
ग्रन्थि 	-	  granthi 	-	 m.
  	-	 difficulty
सञ्चार 	-	  saJcAra 	-	 m.
  	-	 difficulty
संशय 	-	  saMzaya 	-	 m.
  	-	 difficulty
कष्ट 	-	  kaSTa 	-	 n.
  	-	 difficulty
व्यसन 	-	  vyasana 	-	 n.
  	-	 difficulty
सङ्कत 	-	  saGkata 	-	 n.
  	-	 difficulty
दुर्ग 	-	  durga 	-	 n.
  	-	 difficulty
कृच्छ्र 	-	  kRcchra 	-	 n.
  	-	 difficulty
वैषम्य 	-	  vaiSamya 	-	 n.
  	-	 difficulty
दुःख 	-	  duHkha 	-	 n.
  	-	 difficulty
दुष्कर 	-	  duSkara 	-	 n.
  	-	 difficulty
कठिनत्व 	-	  kaThinatva 	-	 n.
  	-	 difficulty
काठिन्य 	-	  kAThinya 	-	 n.
  	-	 difficulty
कृच्छ्रकर्मन् 	-	  kRcchrakarman 	-	 n.
  	-	 difficulty
गौरव 	-	  gaurava 	-	 n.
  	-	 difficulty

Wilson

English

 प्रयास
m.
  (-सः)
1 Trouble,  labour,  fatigue.
2 Desire for or pursuit of any object.
E.
  प्र before यस to make exertion,  aff.
   घञ्.

Apte

English

प्रयासः [prayāsḥ],  1 Effort,  exertion,  endeavour
 जहार सीतां पक्षीन्द्रप्रयासक्षणविघ्नितः R.*
  12.53
14.41.

Labour,  difficulty.

Apte 1890

English

 प्रयासः 1 Effort,  exertion,  endeavour
 R. 12. 53
 14. 41. 
2 Labour,  difficulty. 

Monier Williams Cologne

English

 प्र-°यास॑ a m.
  exertion,  effort,  pains,  trouble (ibc. ,  with loc.
   or gen.
  ,  -अर्थाय or -निमित्तेन),  VS.
 
 TS.
 
 Kāv.
  &c.
   (cf.   अ-प्रयासेन)

 high degree,  Jātakam.
  

 प्र-यास b See under प्र-√ यस्.

Monier Williams 1872

English

 प्र-यास,  अस्,  m. effort,  exertion,  labour,  pains, 
endeavour
 प्रयासेन,  with effort,  diligently
 अ-
प्रयासेन,  without any exertion,  without effort or
difficulty.
—प्रयास-भाज्,  क्,  क्,  क्,  capable of exer-
tion or fatigue,  active,  energetic.

 प्रयास प्र-यास। See 1. प्र-यस्,  col. 2.

Benfey

English

 प्रयास प्रयास,  i. e. प्र-यस् + अ,  m.
 
Labour,  fatigue,  Utt. Rāmac. 34, 

Effort,  Pañc. 82,  9.

Apte Hindi

Hindi

प्रयासः
पुं*
  - प्र+यस्+घञ्
"प्रयत्न,  चेष्टा,  उद्योग"

प्रयासः
पुं*
  - प्र+यस्+घञ्
"श्रम,  कठिनाई"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रयास
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಯತ್ನ
निष्पत्तिः - > प्र + यसु (प्रयत्ने) - भावे "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "प्रयासः सुरशत्रूणां जात्युत्तरमिवाभवत्"
उल्लेखाः - > याद० १६-९६
प्रयास
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಯಾಸ /ಶ್ರಮ /ಬಳಲಿಕೆ
प्रयोगाः - > "अत्याहारः प्रयासश्च प्रजल्पो नियमग्रहः । जनसङ्घश्च लौल्यं च षड्भिर्योगो विनश्यति ॥"
उल्लेखाः - > हठ०

L R Vaidya

English

 prayAsa {% m. %} 1. Effort,  exertion,  endeavour,  R.xii.53,  xiv.51
 2. labour,  difficulty.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 प्रयास m. hoher Grad,  Jātakam. 4,  11.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
दैन्यं कार्पण्यं श्रमस्तु क्लमः क्लेशः परिश्रमः ॥ ३१९ ॥
प्रयासायासव्यायामा उन्मादश्चित्तविप्लवः ।
-wordlist-
 
दैन्य (क्ली),  कार्पण्य (क्ली),  श्रम (पुं),  क्लम (पुं),  क्लेश (पुं),  परिश्रम (पुं),  प्रयास (पुं),  आयास (पुं),  व्यायाम (पुं),  उन्माद (पुं),  चित्तविप्लव (पुं)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रयासः,  पुं,
   (प्र + यस प्रयत्ने + भावे घञ् ।)प्रयत्नः । तत्पर्य्यायः । श्रमः २ क्लमः ३ क्लेशः ४परिश्रमः ५ आयासः ६ व्यायामः ७ । इतिहेमचन्द्रः । २ । २३४ ॥
 (यथा,  हठयोगप्रदीपि-कायाम । १ । १५ ।“अत्याहारः प्रयासश्च प्रजल्पो नियमग्रहः ।जनसङ्गश्च लौल्यञ्च षड्भिर्योगो विनश्यति ॥
”)

Capeller

German

 प्रयास॑ m.
  Mühe,  Anstrengung.

Burnouf

French

 प्रयास प्रयास m.
  (यस्) fatigue produite par l'effort.

Stchoupak

French

 प्र-यास-
 m.
  effort,  peine 
 fait de se donner de la peine pour (iic.
loc. gén.  et °अर्थाय °निमित्तेन) 
 -इत- nt. id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.