| YouTube Channel

प्रयस् (prayas)

 
शब्दसागरः
English
प्रयस्
mfn.
 (-याः-याः-यः) Valuable, precious.
Capeller Eng
English
प्र॑यस्
n.
 pleasure, enjoyment
object of enjoyment,
e.g.
food & drink, dainties, etc.
Yates
English
प्रयस् (याः-यः)
a. Valuable.
Spoken Sanskrit
English
प्रयस् prayas
adj.
 precious
प्रयस् prayas
adj.
 valuable
प्रयस् prayas
n.
 object of delight
प्रयस् prayas
n.
 pleasant food or drink
प्रयस् prayas
n.
 pleasure
प्रयस् prayas
n.
 dainties
प्रयस् prayas
n.
 enjoyment
प्रयस् prayas
n.
 libations
प्रयस् prayas
n.
 delight
प्रयस्यति { प्रयस् } prayasyati { prayas } verb labour
प्रयस्यति { प्रयस् } prayasyati { prayas } verb strive after
प्रयस्यति { प्रयस् } prayasyati { prayas } verb begin to bubble
प्रयस् prayas
n.
 libations
सवनत्रय savanatraya
n.
 three libations
सुत् sut
adj.
 making libations
प्रयस्वत् prayasvat
adj.
 offering libations
निर्वपण nirvapaNa
adj.
 relating to libations
सहस्रसव sahasrasava
adj.
 having a thousand libations
सवनपङ्क्ति savanapaGkti
adj.
 accompanied by five libations
सोमसुत्वन् somasutvan
m.
 one who offers soma libations
द्विदेवत्यपात्र dvidevatyapAtra
n.
 ladles used for such libations
चम्रीष् camrIS
f.
 libations in sacrificial ladles
समानोदक samAnodaka
adj.
 having libations of water in common
संसव saMsava
m.
 commingling or confusion of libations
द्विस्रक्ति dvisrakti
n.
 vessel so shaped for making libations to the azvins
अग्नीषोमीयषोमीयनिर्वाप agnISomIyaSomIyanirvApa
m.
 making libations with the cake sacred to god of fire and soma
स्वधाकर svadhAkara
adj.
 offering libations and oblations to deceased ancestors or deified progenitors
यमतर्पण yamatarpaNa
n.
 presenting libations to yama on the 14th day of the dark half of the month Azvina
Wilson
English
प्रयस्
mfn.
 (-याः-याः-यः) Valuable, precious.
Apte
English
प्रयस् [prayas], 4
P.
 To strive, endeavour.
To toil, labour.
प्रयस् [prayas],
n.
Ved.
Food.
Pleasure, delight.
A sacrifice.
Apte 1890
English
प्रयस् {c4c} P. 1 To strive, endeavour.
2 To toil, labour.
प्रयस् n. Ved. 1 Food.
2 Pleasure, delight.
3 A sacrifice.
Monier Williams Cologne
English
1. प्र-√ यस्
P.
 -य॑स्यति (cf.
Pāṇ.
 iii, 1, 71), to begin to bubble,
AV.
to endeavour, labour, strive after (dat. ), Naiṣ.
2. प्र॑यस्
n.
 (√ प्री) pleasure, enjoyment, delight,
RV.
 (प्रा॑यसे, iv, 21, 7
=
 प्र॑यसे)
object of delight, pleasant food or drink, dainties, libations (प्र॑यांसि नदी॑नाम्, ‘refreshing waters’), ib.
प्र॑यस्
mfn.
 valuable, precious (?),
W.
Monier Williams 1872
English
प्रयस् 1. प्र-यस्, cl. 4. 1. P. -यस्यति, -य-
सति, -यसितुम्, to endeavour, labour, strive after
(with dat.).
प्रयस् 2. प्रयस्, अस्, n. (fr. rt. 1. प्री), Ved.
pleasure, enjoyment, delight
an object of enjoy-
ment, delicate or dainty food, refreshing draught or
beverage
a sacrifice
प्रयांसि नदीनाम्, the re-
freshing waters of rivers (Sāy. = नदीनाम् प्रीणयि-
त्रीणि जलानि)
(आस्, आस्, अस्), valuable, precious (?).
—प्रयस्-वत्, आन्, अती, अत्, Ved. having or bestow-
ing pleasant food, offering refreshing food (Sāy. =
हविर्-लक्षणान्न-वत्)
(अत्), n., N. of a Sā-
man
प्रयस्वन्तो ऽत्रयः, N. of the authors of
the hymn Ṛg-veda V. 20.
—१। प्रयो-ग, अस्, आ,
अम् (for 2. प्र-योग see p. 640, col. 1), Ved.
coming to a meal
(अस्), m., N. of a Ṛṣi with
the patronymic Bhārgava, author of the hymn Ṛg-
veda VIII. 91.
Macdonell
English
प्रयस् práy-as,
n.
 [√ prī] enjoyment, delight
🞄refreshing draught, libation (of ghee): 🞄-vat,
a.
 offering libations.
Benfey
English
प्रयस् प्रयस्, i. e. प्री + अस्,
n.
 Sa-
crifice, Chr. 292, 7 = Rigv. i. 86, 7.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 परिश्रम्, श्रम्, आयस्, उद्यम्, प्रयस्
verb
सोद्देशं प्रयतनानुकूलः व्यापारः।
"राजीवः यशःप्राप्त्यर्थम् अहोरात्रं परिश्राम्यति।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रयस्
न०
 प्रयस्यतेऽत्र प्र + यस--आधारे क्विप् । अन्ने निघण्टुःपय इत्यत्र प्रय इति पाठान्तरं ऋ० १ । ४५ । ८ उदा० ।
Capeller
German
प्र॑यस्
n.
 Genuss, Genussmittel, Labung
an Speise und Trank.
Grassman
German
práyas, n. [von prī], 1〉 Liebe, Gunst
2〉 Genuss, Freude (prī in dem Sinne erfreuen, erheitern)
3〉 Gegenstand des Genusses, labende Speise, Labetrunk, gewöhnlich von den den Göttern vórgesetzten Speisen oder Tränken, oft mit hitá ({228, 4}
{652, 29}
{702, 24}) oder súdhita ({135, 4}
{456, 15}
{669, 4}) verbunden
namentlich 4〉 in Verbindungen wie: zu [Abl.] den (vorgesetzten) Opferspeisen kommen oder bringen.
-as 1〉 {132, 3}. — 2〉 {31, 7} (neben máyas)
{639, 22} (gāyasi agnáye). — 3〉 {61, 1}. _{61, 2}
{228, 4}
[Page879] {311, 2} — 4〉 {45, 8}
{118, 4}
{119, 1}
{134, 1}
{342, 3}
{405, 5}. _{405, 6}. _{405, 7}
{504, 7}
{626, 42}
{633, 28}
{652, 29}
{683, 14}
{702, 24}.
-asā 1〉 {669, 12} (nas vardha)
{301, 6} (dadhātha). — 3〉 {58, 7}
{71, 3}
{288, 3}.
-ase 2〉 {420, 1} (mahé)
{778, 23} (sómas hitás).
-asas [G.] 3〉 {210, 1} (ándhasas).
-āṃsi 2〉 {169, 3}
{245, 7}
{246, 8}
{799, 6} (ā́ bhara)
{210, 2} nadī́nām. — 3〉 {86, 7}
{264, 1}
{917, 9}. — 4〉 {135, 4}
{456, 15}
{457, 44}
{669, 4}
{819, 25} (neben medhā́m)
{879, 2}.
-obhis 2〉 {2, 4} (ā́ gatam). — 3〉 {804, 1} práti devā́ ajuṣata 〰.
878, 3 v. u.: oder bringen