| YouTube Channel

प्रमोद (pramoda)

 
शब्दसागरः
English
प्रमोद
m.
 (-दः) Pleasure, happiness, delight.
E.
 प्र before, मुद् to be
pleased,
aff.
 घञ् ।
Capeller Eng
English
प्रमोद॑
m.
 joy, delight, a man's name.
Yates
English
प्र-मोद (दः) 1.
m.
 Pleasure, delight.
Spoken Sanskrit
English
प्रमोद - pramoda -
m.
 - joy
आनन्द - Ananda -
m.
 - joy
सुख - sukha -
n.
 - joy
आनन्देन - Anandena - adverb - withjoy
क्रीडायष्टि - krIDAyaSTi -
f.
 - joystick [ computer ]
प्रीति - prIti -
f.
 - joy
नन्दि - nandi -
f.
 - joy
मुदिता - muditA -
f.
 - joy
सूनृता - sUnRtA -
f.
 - joy
आनन्दता - AnandatA -
f.
 - joy
धृति - dhRti -
f.
 - joy
मुदा - mudA -
f.
 - joy
सम्प्रीति - samprIti -
f.
 - joy
हृष्टि - hRSTi -
f.
 - joy
मुद् - mud -
f.
 - joy
सम्मुद् - sammud -
f.
 - joy
उल्लास - ullAsa -
m.
 - joy
मोद { मुद् } - moda { mud } -
m.
 - joy
संतोष - saMtoSa -
m.
 - joy
हर्ष - harSa -
m.
 - joy
प्रमोद pramoda
m.
 joy
प्रमोद pramoda
m.
 4th year in a 60 years' cycle of Jupiter
प्रमोद pramoda
m.
 strong perfume
प्रमोद pramoda
m.
 excessive joy
प्रमोद pramoda
m.
 joy as exhibited in the virtuous
प्रमोद pramoda
m.
 gladness
प्रमोद pramoda
m.
 kind of rice
प्रमोद pramoda
m.
 cheerfulness
प्रमोद pramoda
m.
 one of the 8 sAMkhya perfections
प्रमोद pramoda
m.
 delight
प्रमोद pramoda
m.
 Pleasure personified
Wilson
English
प्रमोद
m.
 (-दः) Pleasure, happiness, delight.
E.
 प्र before मुद to be pleased,
aff.
 घञ्.
Apte
English
प्रमोदः [pramōdḥ], 1 Joy, delight, rejoicing, pleasure
प्रमोदनृत्यैः सह वारयोषिताम्
R.*
 3.19
Ms.*
 3.61.
One of the eight perfections in the Sāṅkhya philosophy.
A strong perfume.
(With Jainas) joy as exhibited in the virtuous.
N.
 of a year.
A kind of rice.
Apte 1890
English
प्रमोदः 1 Joy, delight, rejoicing, pleasure
प्रमोदनृत्यैः सह वारयोषितां R. 3. 19
Ms. 3. 61.
2 One of the eight perfections in the Sāṃkhya philosophy.
3 A strong perfume.
Monier Williams Cologne
English
प्र-मोद॑ a
m.
 (also
pl.
ifc. f(आ). ) excessive joy, delight, gladness,
VS.
Up.
MBh.
&c.
(also
n.
 ) one of the 8 Sāṃkhya perfections,
Tattvas.
Sāṃkhyak.
 , Sch.
(with Jainas) joy as exhibited in the virtuous,
HYog.
Pleasure personified,
Hariv.
 (as a child of Brahmā,
VP.
 )
the 4th year in a 60 years' cycle of Jupiter,
VarBṛS.
 viii, 29
a strong perfume,
BhP.
a kind of rice,
Gal.
N.
 of a being attendant upon Skanda,
MBh.
of a Nāga, ib.
of an author,
Cat.
of sev. men,
VP.
Rājat.
प्र-मोद b
&c.
 See प्र-√ मुद्.
Monier Williams 1872
English
प्र-मोद, अस्, m. excessive joy, delight, pleasure,
gladness, happiness
one of the eight perfections in
the Sāṅkhya philosophy
Pleasure personified as a
child of Brahmā
a strong perfume
N. of a being
attendant upon Skanda
of a Nāga
of a man
of
the fourth year in a sixty years’ cycle of Jupiter.
—प्रमोद-नृत्य, अम्, n. joyous dancing, a
joyful dance.
प्रमोद प्र-मोद, &c. See under 1. प्र-
मुद्, col. 2.
Benfey
English
प्रमोद प्रमोद, i. e. प्र-मुद् + अ,
m.
1. Hilarity, Man. 3, 61
joy, Vikr.
d. 153.
2. Fragrance, Bhāg. P. 2, 6, 2.
Apte Hindi
Hindi
प्रमोदः
पुं*
 - प्र+मुद्+घञ्
"हर्ष, आह्लाद, उल्लास, प्रसन्नता"
प्रमोदः
पुं*
 - प्र+मुद्+घञ्
विष्णु का विशेषण
प्रमोदः
पुं*
 - प्र+मुद्+घञ्
"गुणी पुरुष का हर्ष, उल्लास"
प्रमोदः
पुं*
 - प्र+मुद्+घञ्
एक वर्ष का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रमोद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನಂದ /ಹರ್ಷ / ಸಂತೋಷ
निष्पत्तिः - > प्र + मुद (हर्षे) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "पुण्येन नालोकत लोकपालः प्रमोदबाष्पावृतनेत्रमालः"
उल्लेखाः - > नैष० ३-२८
प्रमोद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಮೋದ /ಸುವಾಸನೆ
प्रयोगाः - > "अश्विनोरोषधीनाञ्च घ्राणो मोदप्रमोदयोः"
उल्लेखाः - > भाग० २-६-२
प्रमोद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾಂಖ್ಯಮತದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾದ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಿದ್ಧಿಗಳಲ್ಲೊಂದು
प्रयोगाः - > "तिस्रश्च मुख्याः सिद्धयः प्रमोदमुदितमोदमानाः"
उल्लेखाः - > सां० तत्त्वकौ०
L R Vaidya
English
pramoda {% m. %} Joy, delight, happiness, प्रमोदनृत्यैः सह वारयोषिताम् R.iii.19.
Bopp
Latin
प्रमोद m. (r. मुद् praef. प्र s. अ) laetitia, gaudium. HIT.
133. 13.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
प्रमोद father of Vaidya Vācaspati (Ātaṅkadarpaṇa). Oxf.
314^b.
प्रमोद court-physician to Hammīra, father of Vaidya
Vācaspati (Ātaṅkadarpaṇa).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dga' ba
१) अभिरत २) ३) आनन्द ४) आमोद ५) आराम ६) उदग्र ७) उद्विग्नप्राप्त ८) कान्त ९) कौतुक १०) चित्तोल्लास ११) तुष्ट १२) तुष्टि १३) तृष्णा १४) तोष १५) तोषण १६) धृति १७) नन्द १८) १९) नन्दन २०) नन्दिन् २१) प्रणय २२) प्रमद २३) प्रमुदिता २४) प्रमोद २५) प्रसाद २६) प्रामोद्य २७) प्रिय २८) प्रीति २९) प्रेमन् ३०) भक्त ३१) मदन ३२) मुदित ३३) मुदिता ३४) मोद ३५) रत ३६) रति ३७) रभस ३८) रमण ३९) रमति ४०) रम्य ४१) रस ४२) रसिक ४३) रहस् ४४) रामता ४५) रुचि ४६) शौण्ड ४७) संतुष्ट ४८) संतोष ४९) संभोग ५०) सुख ५१) स्पृहा ५२) हर्ष ५३) हृष्ट ५४) हृष्टि ५५)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
आलस्यं तन्द्रा कौसीद्यं हर्षश्चित्तप्रसन्नता ॥ ३१५ ॥
ह्लादः प्रमोदः प्रमदो मुत्प्रीत्यामोदसंमदाः ।
आनन्दानन्दथू गर्वस्त्वहंकारोऽवलिप्तता ॥ ३१६ ॥
दर्पोऽभिमानो ममता मानश्चित्तोन्नतिः स्मयः ।
-wordlist-
आलस्य (क्ली), तन्द्रा (स्त्री), कौसीद्य (क्ली), हर्ष (पुं), चित्तप्रसन्नता (स्त्री), ह्लाद (पुं), प्रमोद (पुं), प्रमद (पुं), मुद् (स्त्री), प्रीति (स्त्री), आमोद (पुं), सम्मद (पुं), आनन्द (पुं), आनन्दथु (पुं), गर्व (पुं), अहङ्कार (पुं), अवलिप्तता (स्त्री), दर्प (पुं), अभिमान (पुं), ममता (स्त्री), मान (पुंक्ली), चित्तोन्नति (स्त्री), स्मय (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्रमोद
प्रमोद, प्रमद, हर्ष, प्रीति, उत्कर्ष, उद्धव, सम्मद, मुद्, आनन्द, शर्मन्, जोषम्, शम्, सुख
प्रमोदप्रमदौ हर्षः प्रीतिरुत्कर्ष उद्धवः ।
सम्मदो मुत्तथानन्दः शर्म जोषं च शं सुखम् ॥ १२३ ॥
verse 1.1.1.123
page 0015
नाममाला
Sanskrit
हर्ष, प्रमोद, प्रमद, मुद्, तोष, आनन्द, उत्सव
हर्षः प्रमोदः प्रमदो मुत्तोषानन्दमुत्सवः ॥ १०९ ॥
verse 0.1.1.109
page 0054
Mahabharata
English
Pramoda^1, a serpent. § 65 (Sarpasattra): I, 57, 2152 (of Airāvata's race).
Pramoda^2, a warrior of Skanda. § 615u (Skanda): IX, 45, 2567.
पुराणम्
English
प्रमोद १ / PRAMODA I. A serpent born of the family of airāvata. This serpent was burnt to death at the sarpasatra of janamejaya. (Śloka 11, Chapter 57, Ādi Parva).
प्रमोद २ / PRAMODA II. A soldier of subrahmaṇya. (Śloka 65, Chapter 45, śalya Parva).
प्रमोद ३ / PRAMODA III. One of the mānasaputras (Spiritual sons) of brahmā. pramoda was born from the neck of brahmā. (matsya purāṇa).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रमोदः,
पुं,
 (प्र + मुद् हर्षे + भावे घञ् ।) हर्षः ।इत्यमरः । १ । ४ । २४ ॥
(यथा, देवीभागवते । ४ । २४ । ५५ ।“उत्पाद्य पुत्त्रजननप्रभवं प्रमोदंदत्त्वा पुनर्विरहजं किल दुःखभारम् ।त्वं क्रीडसे सुललितैः स्वलु तैर्विहारै-र्नोचेत् कथं मम सुताप्तिरतिर्वृथा स्यात् ॥
”आमोदः । स तु गन्धविशेषः । यथा, भाग-वते । २ । ६ । २ ।“अश्विनोरोषधीनाञ्च घ्राणो मोदप्रमोदयोः ॥
”“मोदप्रमोदयोः सामान्यविशेषगन्धयोः घ्राणे-न्द्रियं परमायनम् ।” इति तट्टीकायां श्रीधर-स्वामी ॥
नागविशेषः । यथा, महाभारते ।१ । ५७ । ११ ।“विहङ्गः शरभो मेदः प्रमोदः संहतापनः ॥
”स्कन्दानुचरविशेषः । यथा, तत्रैव । ९ । ४५ । ६३ ।आनन्दश्च प्रमोदश्च स्वस्तिको ध्रुवकस्तथा ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रमोद
पु०
 प्र + सुद--हर्षे भावे घञ् । १ हर्षे प्रियलाभनिमित्तेप्रकृष्टहर्षे आनन्दशब्दे ७१७ पृ० तैत्ति० उ० भाष्यवाक्यंदृश्यम् । गकृष्टो मोदोयस्य प्रा० व० । २ प्रमोदयुते
त्रि०
 ३ ना-गभेदे
पु०
 भा० आ० ५७ अ० । ४ स्कन्दानुचरभेदे
पु०
 भा० श०४६ अ० । सा० त० कौ० उक्ते ५ मुख्यसिद्धिभेदे “तिस्रश्चमुख्याः सिद्धयः प्रमोदसुदितमोदमानाः” । तत्राध्या-त्यिकदुःश्चविथातस्य वृर्वोत्कर्षेण इष्टत्वात् प्रमोदत्वंबोध्यम् । आभिमौतिकंदुःखविघातस्य मोदाधारत्वात्मुदितत्वम आधिदैविकदुःस्वविघातस्य मोदमानत्वं मोदस्यमानं भागं यत्रेति व्युत्पत्त्येति विबेकः ।
Capeller
German
प्रमोद॑
m.
 Freude, Lust
Mannsname.
Burnouf
French
प्रमोद प्रमोद
m.
 (मुद्) joie.
प्रमोदे (मुद्) se réjouir.
प्रमोदयामि (c. de मुद्) réjouir. -- Pp. प्रमोदित
joyeux.
Surn. de Kuvera.
Stchoupak
French
प्र-मोद-
m.
 sg. et
pl.
 joie excessive, plaisir extrême
parfum très
pénétrant
-क-
m.
n.
 d'un homme
-न- a. qui réjouit, qui plaît
nt. fait de réjouir, de se réjouir.