| YouTube Channel

प्रमाथिन् (pramAthin)

 
शब्दसागरः
English
प्रमाथिन्
mfn.
(थी-थिनी-थि)
1. Afflicting, inflicting pain or sorrow.
2.
Killing, destroying.
3. Breaking, cutting.
4. Striking down.
E.
प्र
before, मथि to churn, to grind, to pain, and घिनुण्
aff.
Capeller Eng
English
प्रमाथिन्
a.
tearing, stirring, harassing
N.
of a
Rakṣasa & a monkey.
Yates
English
प्रमाथिन् (थी-थिनी-थि)
a. Afflicting,
destroying, breaking.
Spoken Sanskrit
English
प्रमाथिन् - pramAthin -
adj.
- tormenting
प्रमथन - pramathana -
adj.
- tormenting
अर्दन - ardana -
adj.
- tormenting
कर्षक - karSaka -
adj.
- tormenting
कर्षण - karSaNa -
adj.
- tormenting
दाहिन् - dAhin -
adj.
- tormenting
परितापिन् - paritApin -
adj.
- tormenting
पीडाकर - pIDAkara -
adj.
- tormenting
प्रबाधिन् - prabAdhin -
adj.
- tormenting
प्रतापन - pratApana -
adj.
- tormenting
मर्दन - mardana -
adj.
- tormenting
सन्तपन - santapana -
adj.
- tormenting
कदर्थीकृति - kadarthIkRti -
f.
- tormenting
परिपीडा - paripIDA -
f.
- tormenting
प्रमाथ - pramAtha -
m.
- tormenting
उपपीडन - upapIDana -
n.
- tormenting
प्रबाधन - prabAdhana -
n.
- tormenting
व्यथन - vyathana -
n.
- tormenting
आत्मद्रोहिन् - Atmadrohin -
adj.
- self-tormenting
अमीवा - amIvA -
f.
- tormenting spirit
कदर्थन - kadarthana -
f.
n.
- act of tormenting
अमित्रतम्पन - amitratampana -
adj.
- tormenting enemies
शत्रुतापन - zatrutApana -
adj.
- tormenting enemies
महासान्तपन - mahAsAntapana -
m.
- greatly tormenting
अमीवचातन - amIvacAtana -
adj.
- or tormenting spirits
आर्द - Arda -
adj.
- tormenting exceedingly
अभिशोचन - abhizocana -
n.
- tormenting spirit or demon
शल्य - zalya -
m.
- anything tormenting or causing pain [ thorn , sting ]
नरककुण्ड - narakakuNDa -
n.
- pit in hell for tormenting the wicked
व्याधि - vyAdhi -
m.
- any tormenting or vexatious person or thing
Wilson
English
प्रमाथिन्
mfn.
(-थी-थिनी-थि)
1 Afflicting, inflicting pain or sorrow.
2 Killing, destroying.
3 Breaking, cutting.
E.
प्र before मथ to churn, to grind, to pain, and घिनुण्
aff.
Apte
English
प्रमाथिन् [pramāthin],
a.
Tormenting, harassing, torturing, afflicting, harrowing
क्व रुजा हृदयप्रमाथिनी क्व ते विश्वस- नीयमायुधम्
M.*
3.2
Māl.
2.1
Ki.*
3.14.
Killing, destroying.
Agitating, setting in motion
इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः
Bg.*
2.6
6.34.
Tearing or pulling down, striking down
वर्त्मसु ध्वजतरुप्रमाथिनः
R.*
11.58.
Cutting down
प्रमाथिनस्तान् भवमार्गणानाम् (बाणान्)
Ki.*
17.31.
(In medic.) Producing secretion of the vessels.
m.
N.
of a year.
Apte 1890
English
प्रमाथिन् a. 1 Tormenting, harassing, torturing, afflicting, harrowing
क्व रुजा हृदयप्रमाथिनी क्व ते विश्वसनीयमायुधं M. 3. 2
Māl. 2. 1
Ki. 3. 14.
2 Killing, destroying.
3 Agitating, setting in motion
Bg. 2. 60
6. 34.
4 Tearing or pulling down, striking down
R. 11. 58.
5 Cutting down
Ki. 17. 31.
m. N. of a year.
Monier Williams Cologne
English
प्र-°माथिन्
mfn.
stirring about, tearing, rending, troubling, harassing, destroying,
MBh.
Kāv.
&c.
striking off, used for striking off,
MBh.
(in med. ) throwing out i.e. producing secretion of the vessels,
Car.
Bhpr.
प्र-°माथिन्
m.
N.
of the 13th (47th) year of a 60 years' cycle of Jupiter,
Var.
(also w.r. for प्र-मादिन्)
of a Rākṣasa,
MBh.
of a son of Dhṛta-rāṣṭra, ib.
of a monkey,
R.
Monier Williams 1872
English
प्र-माथिन्, ई, इनी, इ, stirring about, setting in
motion, agitating
striking off, striking down, used
for striking or knocking down
tearing, rending
breaking, cutting
disquieting, troubling, harassing,
annoying, afflicting, torturing [cf. चित्त-प्°]
killing,
destroying, a destroyer
(ई), m., N. of a son of
Dhṛta-rāṣṭra
of a Rākṣasa
of a monkey
N.
of the thirteenth (of forty-seventh) year of a sixty
years' cycle of Jupiter
(इनी), f., N. of an Apsaras.
Benfey
English
प्रमाथिन् प्रमाथिन्, i. e. प्र-मथ्
+ इन्,
adj.
,
f.
नी।
1. Agitating, MBh.
12, 9040.
2. Afflicting, torturing, ib.
3, 16435.
3. Killing, destroying, a de-
stroyer, Chr. 34, 12.
Apte Hindi
Hindi
प्रमाथिन्
वि* - प्र+मथ्+णिनि
"यन्त्रणा देने वाला, तंग करने वाला, संपीडित करने वाला, कष्ट देने वाला, दुःख पहुंचाने वाला"
प्रमाथिन्
वि* - प्र+मथ्+णिनि
"बध करने वाला, विनाशकारी "
प्रमाथिन्
वि* - प्र+मथ्+णिनि
"क्षुब्ध करने वाला, गतिमान् करने वाला"
प्रमाथिन्
वि* - प्र+मथ्+णिनि
"फाड़ने वाला, गिराने वाला, पछाड़ने वाला"
प्रमाथिन्
वि* - प्र+मथ्+णिनि
काट कर गिराने वाला
प्रमाथिन्
वि* - प्र+मथ्+इनि
नाड़ियों में से रसों का उत्पादक
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रमाथिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷೋಭೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ /ಕಲಕುವ /ಚಾಂಚಲ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ
निष्पत्तिः - > प्र + मथे (विलोडने) - "घिनुण्" (३-२-१४५)
प्रयोगाः - > १) "चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम्" २) "इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः"
उल्लेखाः - > गीता० ६-३४, गीता० २-६०
प्रमाथिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತುಂಡುಮಾಡುವ /ಕತ್ತರಿಸುವ
प्रयोगाः - > "चित्रीयमाणानतिलाघवेन प्रमाथिनस्तान् भवमार्गणानाम्"
उल्लेखाः - > किरा० १७-३१
प्रमाथिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೆಳಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿರುವ /ತಳ್ಳಿ ಹರಿದು ಹಾಕುತ್ತಿರುವ
प्रयोगाः - > "तस्त जातु मरुतः प्रतीपगाः वर्त्मसु ध्वजतरुप्रमाथिनः"
उल्लेखाः - > रघु० ११-५८
प्रमाथिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೊಲ್ಲುವ /ವಧಿಸುವ
L R Vaidya
English
pramATin {% a. (f. नी) %} 1. Agitating, disturbing, setting in motion, Bg.ii.60, vi.34
2. striking down, R.xi.58
3. torturing, afflicting, क्व रुजा हृदयप्रमाथिनी क्व ते विश्वसनीयमायुधम् Mal.iii.
4. killing.
Bopp
Latin
प्रमाथिन् (a r. मथ् praef. प्र s. इन्) qui agitat, commo-
vet, tremefacit. BH. 2. 60. (Schol. प्रमाथीनि प्रमथन-
शीलानि क्षोभकानि), 6. 34. DR. 7. 13.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Pramāthin, n. of a nāga: Mmk 〔454.15〕.
Lanman
English
pramāthin, a. stirring
agitating
[√math + pra, 1183^3.]
Mahabharata
English
Pramāthin^1, a son of Dhṛtarashṭra. § 182 (Dhṛtarāshṭraputranāmak.): I, 117, 4552.--§ 600 (Ghaṭotkacavadhap.): VII, 157, 6938 (C. has ºthaś cograyāyy api, but read with B. ºthy Ugro 'nuyāyy api).
Pramāthin^2, a Rākshasa, brother of Dūshaṇa and Vajravega. § 538 (Kumbhakarṇaraṇagamana): III, 286, 16405 Dūshaṇāvarajau Vajravega-Pºau), 16407 (Vajravega-Pºau).-§ 539 (Kumbhakarṇādivadha): III, 287, 16430, 16438, 16435 (Dūshaṇāvarajaṃ, slain by the monkey Nala).
Pramāthin^3, a Rākshasa. § 585 (Bhīshmavadhap.): VI, 91, 4083 (slain by Duryodhana).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रमाथिन्
त्रि०
प्रमथ्नाति प्र + मथ--णिनि बलाद् हारके२ पीडके “इन्द्रियाणि प्रमाथीनि” गीतां स्त्रियांङीप् सा अप्सरोभेदे भा० आ० १२४ अ० रा-क्षसभेदे
पु०
भा० व० २८४ अ०
Capeller
German
प्रमाथिन् quälend, zerrend.