प्रमद (pramada)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte
Englishप्रमद [pramada],
Drunk, intoxicated (fig. also).
Impassioned.
Careless.
Wanton, dissolute.
Violent, strong.
दः Joy, pleasure, delight
बिभ्रन्ति यत्र प्रमदाय पुंसाम् 3.54
13.2
9
अप्यमुना न वचोविषयो यः स प्रमदः सहासालसमूहे Rām. Ch.4.94.
The Dhattūra plant.
The ankle. -काननम्, -वनम् a pleasure garden attached to the royal harem.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishप्र-मद, अस्, m. joy, joyousness, joyfulness,
pleasure, delight, elation, rapture
the Datura tree or
thorn-apple, D. Metel [cf. उन्-मत्त]
N. of a
Dānava
of a son of Vasiṣṭha and one of the seven
sages under Manu Uttama, = गुल्फ?
(आ), f. a
young and wanton woman, a handsome or beautiful
woman, a woman in general
the sign of the zodiac
Virgo
N. of a metre of 29 + 27 syllables
of another
metre, four times ˘˘˘˘¯˘¯˘˘˘¯˘˘¯
(अस्,
आ, अम्), wanton, dissolute
mad, intoxicated (literally
or metaphorically)
impassioned
violent
careless.
—प्रमद-कण्ठ, अस्, m., N. of a man.
—प्र-
मद-कानन or प्रमदा-कानन, अम्, n. a
royal garden or pleasure-ground attached to the
gynæceum.
—प्रमद-रोप्य, अम्, n., N. of a
city in the Dekhan
[cf. महिला-रोप्य, मिहिला-
रोप्य।]
—प्रमद-वन = प्रमद-कानन।
—प्रमदा-जन, अस्, m. womankind, the female
sex.
—प्रमदानन (°दा-आन्°), अम्, n. a kind of
metre, four times ˘˘¯˘¯˘˘¯˘¯˘˘¯˘¯˘˘¯˘¯.
—प्रमदा-वन, अम्, n. a royal garden or
pleasure-ground for the wives of a prince (attached
especially to the private apartments of the palace).
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiप्रमद
"वि*, प्रा* ब*" - प्रकृष्टो मदो यस्य
"मतवाला, नशे में चूर"
प्रमद
"वि*, प्रा* ब*" - प्रकृष्टो मदो यस्य
आवेशपूर्ण
प्रमद
"वि*, प्रा* ब*" - प्रकृष्टो मदो यस्य
लापरवाह
प्रमद
"वि*, प्रा* ब*" - प्रकृष्टो मदो यस्य
"स्वेच्छाचारी, बदचलन"
प्रमदः
- -
"हर्षा, प्रसन्नता, खुशी"
प्रमदः
- -
धतूरे का पौधा
Shabdartha Kaustubha
Kannadaप्रमद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹರ್ಷ /ಸಂತೋಷ
निष्पत्तिः - > प्र + मदी (हर्षे) - "अप्" (३-३-६८)
प्रयोगाः - > १) "तच्छ्रुत्वा मम राज्ञश्च विषादप्रमदौ द्वयोः । अभूतां मेघमालोक्य हंसचतकयोरिव ॥" २) "बिभ्रन्ति यत्र प्रमदाय पुंसाम्"
उल्लेखाः - > कथास०, माघ० ३-५४
प्रमद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದತ್ತೂರಿ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > प्र + मदी (हर्षे) - कर० "अप्" (३-३-६८)
व्युत्पत्तिः - > प्रमाद्यते अनेन
प्रमद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮತ್ತ /ಮದಿಸಿದವನು
निष्पत्तिः - > प्र + मदी (हर्षे) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > प्रमाद्यति
प्रयोगाः - > "प्रावृषि प्रमदबर्हिणेष्वभूत्कृत्रिमाद्रिषु विहारविभ्रमः"
उल्लेखाः - > रघु० १९-३७
प्रमद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬ ಋಷಿ
L R Vaidya
EnglishEdgerton Buddhist Hybrid
EnglishWordnet
Sanskrit प्रमत्त, सुरामत्त, उन्मत्त, मदोद्धत, उद्रिक्तचेतस्, मदाढ्य, प्रमद, विमत्त, मदोत्कट, उन्मद, सुरापाणपरिक्षीव, उन्मादिन्, निर्दड, प्रमादिन्, मन्दसान, पानमत्त, मदोन्मत्त
येन मदिरा पीता।
"सः पूर्णतः प्रमत्तः आसीत्।"
सुरामत्त, उन्मत्त, प्रमत्त, मदोद्धत, उद्रिक्तचेतस्, मदाढ्य, प्रमद, विमत्त, मदोत्कट, उन्मद, सुरापाणपरिक्षीव, उन्मादिन्, निर्दड, प्रमादिन्, मन्दसान, पानमत्त, मदोन्मत्त
मदोन्मत्तःसुरामत्तः।
"मदोन्मत्तः व्यक्तिः जल्पनम् अकरोत्।"
उन्मत्त, प्रमत्त, प्रमद, मत्त, उन्मत्तक, उन्मदित, उत्कट, उद्युत, कुश, दृप्त, निर्दट, निर्दड, मदकल, मोमुघ, वातहत, वातुल, वातूल, सोन्माद, ह, सोन्माद, हतचित्त, हतचेतस्, हरिप्रिय
यस्य बुद्धौ कोऽपि विकारः अस्ति।
"भस्मराशीकृतं स्वं गृहं दृष्ट्वा असहायः श्यामः उन्मत्तः अभवत्।"
Sanskrit Tibetan
Tibetandga' ba
१) अभिरत २) ३) आनन्द ४) आमोद ५) आराम ६) उदग्र ७) उद्विग्नप्राप्त ८) कान्त ९) कौतुक १०) चित्तोल्लास ११) तुष्ट १२) तुष्टि १३) तृष्णा १४) तोष १५) तोषण १६) धृति १७) नन्द १८) १९) नन्दन २०) नन्दिन् २१) प्रणय २२) प्रमद २३) प्रमुदिता २४) प्रमोद २५) प्रसाद २६) प्रामोद्य २७) प्रिय २८) प्रीति २९) प्रेमन् ३०) भक्त ३१) मदन ३२) मुदित ३३) मुदिता ३४) मोद ३५) रत ३६) रति ३७) रभस ३८) रमण ३९) रमति ४०) रम्य ४१) रस ४२) रसिक ४३) रहस् ४४) रामता ४५) रुचि ४६) शौण्ड ४७) संतुष्ट ४८) संतोष ४९) संभोग ५०) सुख ५१) स्पृहा ५२) हर्ष ५३) हृष्ट ५४) हृष्टि ५५)
rgyags pa
१) चमस २) दर्प ३) दर्पित ४) प्रमद ५) मद ६) मान ७) विस्मय
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritआलस्यं तन्द्रा कौसीद्यं हर्षश्चित्तप्रसन्नता ॥ ३१५ ॥
ह्लादः प्रमोदः प्रमदो मुत्प्रीत्यामोदसंमदाः ।
आनन्दानन्दथू गर्वस्त्वहंकारोऽवलिप्तता ॥ ३१६ ॥
दर्पोऽभिमानो ममता मानश्चित्तोन्नतिः स्मयः ।
आलस्य (क्ली), तन्द्रा (स्त्री), कौसीद्य (क्ली), हर्ष (पुं), चित्तप्रसन्नता (स्त्री), ह्लाद (पुं), प्रमोद (पुं), प्रमद (पुं), मुद् (स्त्री), प्रीति (स्त्री), आमोद (पुं), सम्मद (पुं), आनन्द (पुं), आनन्दथु (पुं), गर्व (पुं), अहङ्कार (पुं), अवलिप्तता (स्त्री), दर्प (पुं), अभिमान (पुं), ममता (स्त्री), मान (पुंक्ली), चित्तोन्नति (स्त्री), स्मय (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritप्रमोद
प्रमोद, प्रमद, हर्ष, प्रीति, उत्कर्ष, उद्धव, सम्मद, मुद्, आनन्द, शर्मन्, जोषम्, शम्, सुख
प्रमोदप्रमदौ हर्षः प्रीतिरुत्कर्ष उद्धवः ।
सम्मदो मुत्तथानन्दः शर्म जोषं च शं सुखम् ॥ १२३ ॥
verse 1.1.1.123
page 0015
नाममाला
Sanskritहर्ष, प्रमोद, प्रमद, मुद्, तोष, आनन्द, उत्सव
हर्षः प्रमोदः प्रमदो मुत्तोषानन्दमुत्सवः ॥ १०९ ॥
verse 0.1.1.109
page 0054
पुराणम्
Englishप्रमद / PRAMADA. A son of vasiṣṭha. He was one of the saptarṣis of uttama manvantara. (6th skandha, bhāgavata).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritप्रमदः, (प्र + मद् + “प्रमदसंमदौ हर्षे ।”३ । ३ । ६८ । इति अप् ।) हर्षः । इत्यमरः ।१ । ४ । २४ ॥
(यथा, कथासरित्सागरे । ६ । १६२ ।“तच्छ्रुत्या मम राज्ञश्च विषादप्रमदौ द्वयोः ।अभूतां मेघमालोक्य हंसचातकयोरिव ॥
”प्रमाद्यत्यनेनेति । प्र + मद् + करणे अप् ।)धुस्तूरफलम् । इति शब्दचन्द्रिका ॥
(दानव-विशेषः । यथा, हरिवंशे । ३ । ८७ ।“प्रमदो मयः कुपयो हयग्रीवश्च वोर्य्यवान् ॥
”वशिष्ठतनयानामन्यतमः । स तु उत्तममन्वन्तरेसप्तर्षिप्रभेदः । यथा, भागवते । ८ । १ । २४ ।“वसिष्ठतनयाः सप्त ऋषयः प्रमदादयः ।सत्या वेदश्रुता भद्रा देवा इन्द्रस्तु सत्यजित् ॥
”)प्रमाद्यतीति । प्र + मद् + कर्त्तरि अच् । यद्वाप्रकर्षेण मदोऽस्य ।) मत्ते, त्रि । इति मेदिनी ।दे, ७५ ॥
(यथा, रवौ । १९ । ३७ ।“प्राविपि प्रमदवर्हिणेष्वभूत्कृत्रिमाद्रिषु विहारविभ्रमः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
SanskritBurnouf
FrenchStchoupak
Frenchप्र-मद-
joie, plaisir
fils de Vasiṣṭha
a. dissolu,
déchaîné
-आ- femme jeune et de mœurs légères
femme en
général.
°रोप्य- nt. ville dans le Deccan.
°वन- प्रमदा-वन- nt. patio, jardin attenant au gynécée
प्रमदा-वन-पालिका- femme qui a l'inspection d'un jardin d'agrément.
du roi.
प्रमदा-जन- le sexe féminin, les femmes.
प्रमदास्पद- nt. gynécée d'un prince.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.