प्रभा (prabhA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishप्रभा - prabhA - - illumination
दीपालङ्कार - dIpAlaGkAra - - illumination
चन्द्रिका - candrikA - - illumination
ज्वाला - jvAlA - - illumination
दीपमाला - dIpamAlA - - illumination
अनूकाश - anUkAza - - illumination
अनुज्वालन - anujvAlana - - illumination
उद्द्योतन - uddyotana - - illumination
द्योतन - dyotana - - illumination
विवासन - vivAsana - - illumination
अग्निक्रिडा - agnikriDA - - illuminations
ज्ञानप्रकाश - jJAnaprakAza - - knowledge-illumination
चित्ताभिज्वलन - cittAbhijvalana - - illumination by intellect
कलधौतलिपि - kaladhautalipi - - illumination of a manuscript with gold
दिपाली - dipAlI - - festival with illuminations on the day of new moon in the month Azvina or kArttika
प्रभा - prabhA - - illumination
प्रभा - prabhA - - beautiful appearance
प्रभा - prabhA - - shimmer
प्रभा - prabhA - - shadow of the gnomon on a sun-dial
प्रभा - prabhA - - lustre
प्रभा - prabhA - - splendor
प्रभा - prabhA - - light variously personified
प्रभा - prabhA - - radiance
प्रभा - prabhA - - splendour
प्रभा - prabhA - - beauty
प्रभा - prabhA - - light
प्रभाति { प्रभा } - prabhAti { prabhA } - verb - gleam
प्रभाति { प्रभा } - prabhAti { prabhA } - verb - look like
प्रभाति { प्रभा } - prabhAti { prabhA } - verb - illuminate
प्रभाति { प्रभा } - prabhAti { prabhA } - verb - shine forth
प्रभाति { प्रभा } - prabhAti { prabhA } - verb - enlighten
प्रभाति { प्रभा } - prabhAti { prabhA } - verb - begin to become light
प्रभाति { प्रभा } - prabhAti { prabhA } - verb - appear
प्रभाति { प्रभा } - prabhAti { prabhA } - verb - shine
प्रभाति { प्रभा } - prabhAti { prabhA } - verb - seem
प्रभा prabhA shimmer
द्युति dyuti shimmer
विद्युतति { वि- द्युत् } vidyutati { vi- dyut } verb 1 shimmer
Wilson
EnglishApte
Englishप्रभा [prabhā], 2
To appear, seem.
To shine forth, gleam.
To begin to become light, begin to dawn
ननु प्रभाता रजनी 4
प्रभातकल्पा शशिनेव शर्वरी 3.2.
To illuminate, enlighten.
प्रभा [prabhā], 1 Light, splendour, lustre, effulgence, radiance
प्रभास्मि शशिसूर्ययोः 7.8
प्रभा पतङ्गस्य 2.15, 31
6.18
1.2
49
दृष्टस्त्वं प्रभया गोप्या युक्तो वृन्दावने वने Brahmavaivasvata
A ray of light.
The shadow of the sun on a sun-dial.
An epithet of Durgā
प्रभा प्रभानशीलत्वात् Devī.
of the city of Kubera.
of an Apsaras.
करः the sun
प्रसन्नत्वात् प्रभाकरः 1.74.
the moon.
fire.
the ocean.
an epithet of Śiva.
of a learned writer, the founder of a school of Mīmāṁsā philosophy called after him.
A gem (पद्मराग)
2.114.1. -कीटः a fire-fly. -तरल tremulously radiant
न प्रभातरलं ज्योतिरुदेति वसुधातलात् 1.25.-पल्लवित overspread or glowing with lustre
प्रभा- पल्लवितेनासौ करोति मणिना खगः (अवतंसकम्)
5.3. -प्रभुः the sun
दृष्टदृग्भिर्दुरालोकं प्रभयेव प्रभाप्रभुम् (व्यलोकत) 17. 25. -प्ररोहः a ray or flash of light. -भिद् brilliant, shining
शक्रधनुः प्रभाभिदः 16.58. -मण्डलम् a circle or halo of light
स्फुरत्प्रभामण्डलया चकाशे 1.24
6.4
3.6
14.14. -लेपिन् covered with lustre, emitting lustre
प्रभालेपी नायं हरिहतमृगस्यामिषलवः 4.62.
Apte 1890
Englishप्रभा {c2c} P. 1 To appear, seem.
2 To shine forth, gleam.
3 To begin to become light, begin to dawn
ननु प्रभाता रजनी Ś. 4
प्रभातकल्पा शशिनेव शर्वरी R. 3. 2.
4 To illuminate, enlighten.
प्रभा 1 Light, splendour, lustre, effulgence, radiance
प्रभास्मि शशिसूर्थयोः Bg. 7. 8
प्रभा पतंगस्य R. 2. 15, 31
6. 18
Rs. 1. 20
Me. 47.
2 A ray of light.
3 The shadow of the sun on a sun-dial.
4 An epithet of Durgā.
5 N. of the city of Kubera.
6 N. of an Apsaras.
Comp.
करः {1} the sun
R. 10. 74. {2} the moon. {3} fire. {4} the ocean. {5} an epithet of Śiva. {6} N. of a learned writer, the founder of a school of Mīmāṃsā philosophy called after him.
कीटः a fire-fly.
तरल a. tremulously radiant, न प्रभातरलं ज्योतिरुदेति वसुधातलात् Ś. 1. 26.
पल्लवित a. overspread or glowing with lustre
V. 5. 3.
प्ररोहः a ray or flash of light.
मंडलं a circle or halo of light
स्फुरत्प्रभांमडलया च काशे Ku. 1. 24
6. 4
R. 3. 60
14. 14.
लेपिन् a. covered with lustre, emitting lustre
V. 4. 34.
Monier Williams Cologne
Englisha प्र-√ 1. भा -भाति, to shine forth, begin to become light, shine, gleam,
to appear, seem, look like (nom. with or without इव),
to illuminate, enlighten,
Monier Williams 1872
Englishप्रभा 1. प्र-भा, cl. 2. P. -भाति, -भातुम्,
to shine forth, shine, gleam
to begin to become
light, begin to dawn
to appear, seem
to illuminate,
enlighten.
2. प्र-भा, f. light, splendor, radiance, effulgence
[cf. अचिर-प्°, धूम-प्°]
a ray of light
the shadow
of the gnomon on a sun-dial
Light variously per-
sonified (as wife of the Sun
or as wife of Kalpa
and mother of Prātar, Madhyan-dina, and Sāya,
i. e. of Morning, Midday, and Evening
or as a
daughter of Svar-bhānu and mother of Nahuṣa)
a N. of Durgā
of an Apsaras
of a herdsman's
wife
of the city of Kuvera
a kind of metre, four
times ˘˘˘˘˘˘¯, ˘¯¯˘¯
N. of a commentary
by Vaidya-nātha on the Kāvya-pradīpa
of a com-
mentary on the Śabda-kaustubha.
—प्रभा-कर,
अस्, ई, अम्, causing light or splendor, radiant, luminous
(अस्), m. ‘light-maker, ’ the sun
the moon
fire
the ocean
a N. of a Śiva
N. of a deity under the
eighth Manu
of a sage of the race of Atri
of a
teacher of the Mīmāṃsā philosophy associated with
Kumārila-bhaṭṭa
of the author of the Rasa-pradīpa
and of the Laghu-sapta-śatikā-stava
N. of a Samādhi
(ई), f. (with Buddhists) N. of one of the ten Bhūmis
(अम्), n., N. of a Varṣa.
—प्रभाकर-देव, अस्,
m., N. of a minister in Kaśmīra
of a poet.
—प्र-
भाकर-वर्धन, अस्, m., N. of a king.
—प्र-
भाकर-वर्मन्, आ, m., N. of a minister in Kaś-
mīra.
—प्रभाकरवर्म-स्वामिन्, ई, m. ‘lord of
Prabhākara-varman, ’ the statue of the tutelary deity
of Prabhākara-varman.
—प्रभाकर-सिद्धि, इस्,
m., N. of a learned man.
—प्रभाकर-स्वामिन्, ई,
m., N. of a temple of Viṣṇu built by Prabhākara-
varman.
—प्रभा-कीट, अस्, m. ‘light-insect, ’ a fire-
fly.
—प्रभाञ्जन (°भा-अञ्°), अस्, m. the tree
Hyperanthera Moringa
[cf. शोभाञ्जन।]
—प्र-
भा-तरल, अस्, आ, अम्, tremulously radiant
प्र-
भातरलं ज्योतिः, a tremulously radiant flash,
i. e. a flash of lightning.
—प्रभा-तीर्थ, अम्, n.,
N. of a Tīrtha.
—प्रभा-पल्लवित, अस्, आ, अम्,
having natural radiance in place of red dye.
—प्र-
भा-पाल, अस्, m., N. of a Bodhi-sattva.
—प्रभा-
प्ररोह, अस्, m. ‘a shoot of light, ’ a flash or ray
of light.
—प्रभा-मण्डल, अम्, n. a circle or
crown of rays.
—प्रभामण्डल-शोभिन्, ई, इनी, इ,
shining with a circle of rays.
—प्रभा-मय, अस्,
ई, अम्, consisting of light, shining.
—प्रभा-लेपिन्,
ई, इनी, इ, covered with splendor.
—प्रभा-वत्, आन्,
अती, अत्, having light, luminous, radiant, splendid,
resplendent
(अती), f., N. of a goddess
of the wife
of the Sun
of one of the Mātṛs attending on
Skanda
of an Apsaras
of a sister of the Asura
Indra-damana
of a daughter of king Vajra-nābha
and wife of Pra-dyumna
of the wife of Citra-ratha
king of Aṅga
of a daughter of Su-vīra and wife of
Marutta
of a Tāpasī
of the mother of Malli the
nineteenth Arhat of the present Ava-sarpiṇī
N. of
the daughter of the Śreṣṭhin Soma-datta and wife of
Madana the son of Vikrama-sena
of the lute of one
of the Gaṇas or demigods attendant on Śiva
N. of a
drama
of a metre, four times ¯¯˘¯˘˘˘˘¯˘¯˘¯
of another metre, four times ¯¯˘¯˘˘¯˘¯˘¯˘¯.
—प्रभावती-परिणय, अस्, m. ‘the marriage of
Prabhāvatī, ’ N. of a drama by Viśva-nātha (= प्र-
भा-वती).
—प्रभा-व्यूह, अस्, m., N. of a god
(also read प्रभ-व्यूह।)
—प्रभेश्वर-तीर्थ
(°भा-ईश्°), अम्, n., N. of a place of pilgrimage.
Macdonell
Englishप्रभा pra-bhā́, (shining forth), splendour, 🞄brightness, light
brilliance, radiant beauty: 🞄often —° (a) radiant like: -kara, sun
🞄N.: du. sun and moon: -deva, N., -vardhana, N. of a prince, -varman, N. 🞄of a minister, -svāmin, N. of a temple of 🞄Viṣṇu
-bhāga, division
-bhāta, pp. 🞄(√ bhā) begun to be light
dawn, daybreak: 🞄-kalpa, nearly grown light, approaching 🞄dawn (night), -prāya, id.
-bhā-praroha, 🞄m. rising lustre, effulgence
-bhā-maṇḍala, 🞄n. circle or orb of light: -ka, id.
-bhāmaya, consisting of light, radiant
-bhālepin, radiant, brilliant
-bhāva, might
🞄majesty
dignity
supernatural power
efficacy
🞄power, over (lc.)
splendour: in. , ab., 🞄-tas, = by means or in consequence of, through
🞄-bhāva-ka, prominent, in (lc. or —°)
-bhāvat, luminous, splendid: -ī, N.
-bhāvana, (ī) creating, creative
bestowing 🞄prosperity
creator: ā, promulgation 🞄(of a doctrine)
-bhāvayitṛ, raising to 🞄power or dignity (ac.)
-bhāva-vat, powerful
🞄-bhāvita, cs. pp. id.
-bhāvin, id.
🞄-bhāṣa, declaration
doctrine
-bhāṣaṇa, explanation
-bhāṣita, (pp.) 🞄speech
-bhāṣin, talking, speaking
🞄-bhāsa, (radiance), N. of a Vasu: N. of 🞄the son of a minister of Candraprabha
🞄n. N. of a place of pilgrimage on the west coast 🞄of the Deccan
-bhāsana, illumination
🞄-bhāsura, of great brilliance
-bhās-vat, 🞄a. brilliant
-bhās-vara, id..
Benfey
Englishप्रभा प्र-भा,
1. Light, Rām. 3,
53, 47.
2. Radiance, Böhtl. Ind. Spr.
1155
splendour, Vikr. d. 125.
--
अ-चिर-प्रभा, lightning, Vikr. d.
137. आत्मप्रभ, i. e.
आत्मन्-,
enlightened by themselves, Indr. 1, 37.
निष्प्रभ, i. e.
निस्-, , भा, de-
prived of light or radiance, MBh. 1, 29.
महात्गम प्रभा, i. e. महा-तम- (for
तमस्), the lowermost hell. सम-
प्रभ, , भा, of equal splendour,
Lass. 51, 8.
सु-, splendid.
Chandas
Sanskritसम-वृत्तम्, 48, 12
सङ्ख्याजातिः - जगती
द द द द द द दा। दा द दा दा दा
यतिः - ७
लक्षणम् - स्वरशरविरतिर्नौ रौ प्रभा नाम । ७०
लक्षण-मूलम् - वृत्तरत्नाकरः
Hindi
Hindiप्रकाश
Apte Hindi
Hindiप्रभा
- प्र+भा+अङ्+टाप्
"प्रकाश, दीप्ति, कान्ति, जगमगाहट, चमक"
प्रभा
- प्र+भा+अङ्+टाप्
प्रकाश की किरण
प्रभा
- प्र+भा+अङ्+टाप्
धूप घड़ी पर सुरज की छाया
प्रभा
- प्र+भा+अङ्+टाप्
दूर्गा की उपाधि
प्रभा
- प्र+भा+अङ्+टाप्
कुवेर की नगरी का नाम
प्रभा
- प्र+भा+अङ्+टाप्
एक अप्सरा का नाम
प्रभा
अदा* पर* प्र+भा -
प्रकट होना
प्रभा
अदा* पर* प्र+भा -
"चमकना, प्रकाशित होने लगना, प्रभातकाल होना"
प्रभा
- प्र+भा+अङ्+टाप्
पद्मरागमणि
Shabdartha Kaustubha
Kannadaप्रभा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕಾಶ /ಬೆಳಕು /ಕಾಂತಿ
निष्पत्तिः - > प्र + भा (दीप्तौ) - "अङ्" (३-३-१०६)
व्युत्पत्तिः - > प्रकर्षेण भाति
प्रयोगाः - > "प्रभामहत्या शिखयेव दीपस्त्रिमार्गयेव त्रिदिवस्य मार्गः"
उल्लेखाः - > कुमा० १-२८
प्रभा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿರಣ /ರಶ್ಮಿ
प्रभा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತಲೂ ಮಂಡಲಾಕಾರವಾಗಿ ಹರಡುವ ಛಾಯೆ /ಪರಿವೇಷ
प्रभा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯನ ಪತ್ನಿ
प्रभा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದುರ್ಗಾದೇವಿ
प्रभा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಬೇರನ ಪಟ್ಟಣ
प्रभा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃತ್ತರತ್ನಾಕರದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾದ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಒಂದು ವೃತ್ತ
प्रयोगाः - > "स्वरशरविरतिर्ननौ रौ प्रभा"
उल्लेखाः - > वृ० र०
L R Vaidya
EnglishAufrecht Catalogus Catalogorum
EnglishEdgerton Buddhist Hybrid
EnglishAbhyankara Grammar
English'प्रभा (1), name of a commentary on the Sabdakaustubha by Ragha- vendracarya Gajendragadkar
(2) name of a commentary on Kai- yata's Mahabhasyapradipa.
Wordnet
Sanskrit प्रभा
सूर्यस्य पत्नी।
"सूर्यपुत्रः प्रभातः प्रभायाः गर्भात् उत्पन्नः।"
प्रभा
एका अप्सराः।
"प्रभा निपुणा नर्तकी आसीत्।"
प्रकाशः, द्युतिः, दीप्तिः, तेजः, प्रदीपः, ज्योतिः, ज्योतिः, प्रभा, आभा, छविः, आलोकः, रुचिः, रुच्, कान्तिः, छटा, निभा, भा, भाः, छाया, त्विषा, त्विष्, शोचिः, शोभा, वर्चः, महः, द्योतः, दूशानम्, मरीचिः, झल्लिका
सा शक्तिः तत्त्वं वा यया अन्यानि वस्तूनि दृग्गोचराणि भवन्ति।
"सूर्यस्य आगमनेन दिशः प्रकाशेण कास्यन्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritरोचिरुस्ररुचिशोचिरंशुगो ज्योतिरर्चिरुपधृत्यभीशवः ।
प्रग्रहः शुचिमरीचिदीप्तयो धामकेतुघृणिरश्मिपृश्नयः ॥ ९९ ॥
पाददीधितिकरद्युतिद्युतो रुग्विरोककिरणत्विषित्विषः ।
भाःप्रभावसुगभस्तिभानवो भा मयूखमहसी छविर्विभा ॥ १०० ॥
रोचिस् (क्ली), उस्र (पुं), रुचि (स्त्री), शोचिस् (क्ली), अंशु (पुं), गो (पुंस्त्री), ज्योतिस् (क्ली), अर्चिस् (स्त्रीक्ली), उपधृति (पुं), अभीशु (पुं), प्रग्रह (पुं), शुचि (पुं), मरीचि (पुंस्त्री), दीप्ति (स्त्री), धामन् (क्ली), केतु (पुं), घृणि (पुं), रश्मि (पुं), पृश्नि (पुंस्त्री), पाद (पुं), दीधिति (स्त्री), कर (पुं), द्युति (स्त्री), द्युत् (क्ली), रुच् (क्ली), विरोक (पुं), किरण (पुं), त्विषि (स्त्री), त्विष् (स्त्री), भास् (पुंस्त्री), प्रभा (स्त्री), वसु (पुं), गभस्ति (पुं), भानु (पुं), भा (स्त्री), मयूख (पुं), महस् (क्ली), छवि (स्त्री), विभा (स्त्री)
विमानं पुष्पकं चैत्ररथं वनं पुरी प्रभा ॥ १९० ॥
p{0012}
अलका वस्वोकसारा सुतोऽस्य नलकूबरः ।
कुबेरविमान (क्ली), पुष्पक (पुंक्ली), कुबेरवन (क्ली), चैत्ररथ (क्ली), कुबेरपुरी (स्त्री), प्रभा (स्त्री), अलका (स्त्री), वस्वोकसारा (स्त्री), कुबेरसुत (पुं), नलकूबर (पुं)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskritगौतमी कौशिकी कृष्णा तामसी बाभ्रवी जया ॥ ४७ ॥
कालरात्रिर्महामाया भ्रामरी यादवी वरा ।
बर्हिध्वजा शूलधरा परमब्रह्मचारिणी ॥ ४८ ॥
अमोघा विन्ध्यनिलया षष्ठी कान्तारवासिनी ।
जाङ्गुली बदरीवासा वरदा कृष्णपिङ्गला ॥ ४९ ॥
p{0003}
दृषद्वतीन्द्रभगिनी प्रगल्भा रेवती तथा ।
महाविद्या सिनीवाली रक्तदन्त्येकपाटला ॥ ५० ॥
एकपर्णा बहुभुजा नन्दपुत्री महाजया ।
भद्रकाली महाकाली योगिनी गणनायिका ॥ ५१ ॥
हासा भीमा प्रकूष्माण्डी गदिनी वारुणी हिमा ।
अनन्ता विजया क्षेमा मानस्तोका कुहावती ॥ ५२ ॥
चारणा च पितृगणा स्कन्दमाता घनाञ्जनी ।
गान्धर्वी कर्वरी गार्गी सावित्री ब्रह्मचारिणी ॥ ५३ ॥
कोटिश्रीर्सन्दरावासा केशी मलयवासिनी ।
कालायनी विशालाक्षी किराती गोकुलोद्भवा ॥ ५४ ॥
एकानसी नारायणी शैला शाकंभरीश्वरी ।
प्रकीर्णकेशी कुण्डा च नीलवस्त्रोग्रचारिणी ॥ ५५ ॥
अष्टादशभुजा पौत्री शिवदूती यमस्वसा ।
सुनन्दा विकचा लम्बा जयन्ती नकुलाकुला ॥ ५६ ॥
विलङ्का नन्दिनी नन्दा नन्दयन्ती निरञ्जना ।
कालंजरी शतमुखी विकराली करालिका ॥ ५७ ॥
विरजाः पुरला जीरी बहुपुत्री कुलेश्वरी ।
कैटभी कालदमनी दर्दुरा कुलदेवता ॥ ५८ ॥
रौद्री कुन्द्रा महारौद्री कालंगमा महानिशा ।
बलदेवस्वसा पुत्री हीरी क्षेमंकरी प्रभा ॥ ५९ ॥
मारी हैमवती चापि गोला शिखरवासिनी ।
गौतमी (स्त्री), कौशिकी (स्त्री), कृष्णा (स्त्री), तामसी (स्त्री), बाभ्रवी (स्त्री), जया (स्त्री), कालरात्रि (स्त्री), महामाया (स्त्री), भ्रामरी (स्त्री), यादवी (स्त्री), वरा (स्त्री), बर्हिध्वजा (स्त्री), शूलधरा (स्त्री), परमब्रह्मचारिणी (स्त्री), अमोघा (स्त्री), विन्ध्यनिलया (स्त्री), षष्ठी (स्त्री), कान्तारवासिनी (स्त्री), जाङ्गुली (स्त्री), बदरीवासा (स्त्री), वरदा (स्त्री), कृष्णपिङ्गला (स्त्री), दृषद्वती (स्त्री), इन्द्रभगिनी (स्त्री), प्रगल्भा (स्त्री), रेवती (स्त्री), महाविद्या (स्त्री), सिनीवाली (स्त्री), रक्तदन्ती (स्त्री), एकपाटला (स्त्री), एकपर्णा (स्त्री), बजुभुजा (स्त्री), नन्दपुत्री (स्त्री), महाजया (स्त्री), भद्रकाली (स्त्री), महाकाली (स्त्री), योगिनी (स्त्री), गणनायिका (स्त्री), हासा (स्त्री), भीमा (स्त्री), प्रकूष्माण्डी (स्त्री), गदिनी (स्त्री), वारुणी (स्त्री), हिमा (स्त्री), अनन्ता (स्त्री), विजया (स्त्री), क्षेमा (स्त्री), मानस्तोका (स्त्री), कुहावती (स्त्री), चारणा (स्त्री), पितृगणा (स्त्री), स्कन्दमाता (स्त्री), घनाञ्जनी (स्त्री), गान्धर्वी (स्त्री), कर्बुरा (स्त्री), गार्गी (स्त्री), सावित्री (स्त्री), ब्रह्मचारिणी (स्त्री), कोटिश्री (स्त्री), मन्दरावासा (स्त्री), केशी (स्त्री), मलयवासिनी (स्त्री), कालायनी (स्त्री), विशालाक्षी (स्त्री), किराती (स्त्री), गोकुलोद्भवा (स्त्री), एकानसी (स्त्री), नारायणी (स्त्री), शैला (स्त्री), शाकम्भरी (स्त्री), ईश्वरी (स्त्री), प्रकीर्णकेशी (स्त्री), कुण्डा (स्त्री), नीलवस्त्रा (स्त्री), उग्रचारिणी (स्त्री), अष्टादशभुजा (स्त्री), पौत्री (स्त्री), शिवदूती (स्त्री), यमस्वसा (स्त्री), सुनन्दा (स्त्री), विकचा (स्त्री), लम्बा (स्त्री), जयन्ती (स्त्री), नकुला (स्त्री), कुला (स्त्री), विलङ्का (स्त्री), नन्दिनी (स्त्री), नन्दा (स्त्री), नन्दयन्ती (स्त्री), निरञ्जना (स्त्री), कालञ्जरी (स्त्री), शतमुखी (स्त्री), विकराला (स्त्री), करालिका (स्त्री), विरजस् (स्त्री), पुरला (स्त्री), जारी (स्त्री), बहुपुत्री (स्त्री), कुलेश्वरी (स्त्री), कैटभी (स्त्री), कालदमनी (स्त्री), दर्दुरा (स्त्री), कुलदेवता (स्त्री), रौद्री (स्त्री), कुन्द्रा (स्त्री), महारौद्री (स्त्री), कालङ्गमा (स्त्री), महानिशा (स्त्री), बलदेवस्वसृ (स्त्री), पुत्री (स्त्री), हीरी (स्त्री), क्षेमङ्करी (स्त्री), प्रभा (स्त्री), मारी (स्त्री), हैमवती (स्त्री), गोला (स्त्री), शिखरवासिनी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritरोचिस्
रोचिस्, शोचिस्, अभीशु, प्रद्योत, गभस्ति, रश्मि, घृणि, किरण, रुचि, रुच्, दीधिति, दीप्ति, द्युति, प्रभा, भा, विभा, भास्, उस्र, धामन्, वसु, केतु, मरीचि, प्रग्रह, उपधृति, वृष्णि, मयूख, अंशु, भानु, कर, पाद, विरोक, गो
रोचिः शोचिरभीशुः प्रद्योतगभस्तिरश्मिघृणिकिरणाः ।
रुचिरुग्दीधितिदीप्तिद्युतिप्रभाभाविभाभासः ॥ ३८ ॥
उस्रधामवसुकेतुमरीचिप्रग्रहोपधृतिवृष्णिमयूखाः ।
अंशुभानुकरपादविरोका गाव इत्यभिहितास्तु समानाः ॥ ३९ ॥
verse 1.1.1.38
page 0006
अर्चिस्
अर्चिस्, कीला, ज्वाला, वर्चस्, तेजस्, त्विष्, ज्योतिस्, हेति, द्युति, दीप्ति, रुच्, शिखा, प्रभा, रश्मि
अर्चिः कीला ज्वाला वर्चस्तेजस्त्विषस्तथा ज्योतिः ।
हेतिद्युतिदीप्तिरुचः शिखाप्रभारश्मयः समानार्थाः ॥ ६५ ॥
verse 1.1.1.65
page 0009
नाममाला
Sanskritदीधिति, भानु, उस्र, अंशु, गभस्ति, किरण, कर, पाद, रुचि, मरीचि, भास्, तेजस्, अर्चिस्, गो, द्युति, प्रभा, दीप्ति, ज्योतिस्, महस्, धामन्, रश्मि, ऊर्ज, विभावसु
दीधितिर्भानुरुस्रोंऽशुर्गभस्तिः किरणः करः ।
पादो रुचिर्मरीचिर्भास्तेजोऽर्चिर्गौर्द्युतिः प्रभा ॥ ४५ ॥
दीप्तिर्ज्योतिर्महो धाम रश्मिरूर्जो विभावसुः ।
verse 0.1.1.45
page 0023
वैजयन्तीकोषः
SanskritWord: प्रभा
Root: प्रभा
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ दीप्तिः
Meaning(s):
⇒ Light
Shloka(s):
2|1|22|1 ► आलोकस्तु प्रभा भा रुग्रुचिदीधितिदीप्तयः। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|22|1 ⇢ प्रभा (प्रभा) (स्त्री) ⇒ Light ⇒ दीप्तिः
➠ 2|1|22|1 ⇢ भा (भा) (स्त्री) ⇒ Light ⇒ दीप्तिः
➠ 2|1|22|1 ⇢ रुग् (रुच्) (स्त्री) ⇒ Light ⇒ दीप्तिः
➠ 2|1|22|1 ⇢ रुचिः (रुचि) (स्त्री) ⇒ Light ⇒ दीप्तिः
➠ 2|1|22|1 ⇢ दीधितिः (दीधिति) (स्त्री) ⇒ Light ⇒ दीप्तिः
➠ 2|1|22|1 ⇢ दीप्तिः (दीप्ति) (स्त्री) ⇒ Light ⇒ दीप्तिः
Related word(s):
अन्यसंबन्धाः ➡ सूर्यः
जातिः ➡ दिव्यम्
परा_अपरासंबन्धः ➡ प्रकाशः
Tamil
Tamilப்ரபா4 : ஒளி, பிரகாசம், காந்தி.
Mahabharata
EnglishPrabhā^1 (“splendour, ” personif.), a goddess. § 270 (Brahmasabhāv.): II, 11, 457 (in the palace of Brahmán).
Prabhā^2, an Apsaras. § 731b (Ashṭāvakra-Diksaṃv.): XIII, 19, 1425 (in the abode of Kubera).
पुराणम्
Englishप्रभा १ / PRABHĀ I. A devī. This devī sits in the court of brahmā worshipping him. (Chapter 11, śānti Parva).
प्रभा २ / PRABHĀ II. A celestial maiden of Alakāpurī. Once when the sage aṣṭāvakra went to Alakāpurī this maiden gave a dance performance in his honour. (Śloka 45, Chapter 19, anu āsana Parva).
प्रभा ३ / PRABHĀ III. Daughter of a dānava called svarbhānu. She was married to king āyus and āyus begot of her sons like nahuṣa and others (brahmāṇḍa purāṇa. 3--6--26).
प्रभा ४ / PRABHĀ IV. One of the two wives of King puṣpārṇa. (4th skandha, bhāgavata).
अमरकोशः
SanskritWord: प्रभा
Root: प्रभा
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ light
⇒ lustre
⇒ beauty
⇒ shimmer
⇒ splendor
⇒ radiance
⇒ splendour
⇒ illumination
⇒ beautiful appearance
⇒ light variously personified
⇒ shadow of the gnomon on a sun-dial
Shloka(s):
1|3|34|1 ► स्युः प्रभारुग्रुचिस्त्विड्भाभाश्छविद्युतिदीप्तयः। (दिग्वर्गः)
1|3|34|2 ► रोचिः शोचिरुभे क्लीबे प्रकाशो द्योत आतपः॥ (दिग्वर्गः)
3|3|232|1 ► तेजः पुरीषयोर्वर्चो महस्तूत्सवतेजसोः। (नानार्थवर्गः)
3|3|234|2 ► ओजो दीप्तौ बले स्रोत इन्द्रिये निम्नगारये॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|235|1 ► तेजः प्रभावे दीप्तौ च बले शुक्रेऽप्यतस्त्रिषु। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|3|34|1 ⇢ प्रभा (प्रभा) (स्त्री) ⇒ light, lustre, beauty, shimmer, splendor, radiance, splendour, illumination, beautiful appearance, light variously personified, shadow of the gnomon on a sun-dial
➠ 1|3|34|1 ⇢ रुग् (रुच्) (स्त्री) ⇒ hue, wish, light, desire, lustre, beauty, colour, liking, delight, pleasure, splendour, appearance, loveliness, brightness, resemblance
➠ 1|3|34|1 ⇢ रुचिः (रुचि) (स्त्री) ⇒ zest, wish, light, taste, desire, liking, lustre, relish, beauty, colour, pleasure, interest, appetite, pleasant, agreeable, splendour, kind of coitus, kind of pigment
➠ 1|3|34|1 ⇢ त्विट् (त्विष्) (स्त्री) ⇒ fury, light, speech, beauty, colour, glitter, violence, authority, vehemence, splendour, brilliance, perplexity, brightness, violent agitation
➠ 1|3|34|1 ⇢ भा (भा) (स्त्री)
➠ 1|3|34|1 ⇢ भात् (भास्) (स्त्री)
➠ 1|3|34|1 ⇢ छविः (छवि) (स्त्री) ⇒ skin, hide, colour, beauty, cuticle, splendour, ray of light, colour of the skin
➠ 1|3|34|1 ⇢ द्युतिः (द्युति) (स्त्री) ⇒ gleam, flash, lustre, majesty, dignity, shimmer, splendour, brilliance, brightness, complexion, magnificence, threatening attitude
➠ 1|3|34|1 ⇢ दीप्तिः (दीप्ति) (स्त्री) ⇒ lac, light, brass, lustre, beauty, radiance, splendour, brightness, flash-like flight of an arrow
➠ 1|3|34|2 ⇢ रोचिः (रोचिस्) (नपुं)
➠ 1|3|34|2 ⇢ शोचिः (शोचिस्) (नपुं) ⇒ glow, light, flame, colour, beauty, shining, radiance, brilliant, splendour
➠ 3|3|232|1 ⇢ वर्चः (वर्च) (पुं)
➠ 3|3|232|1 ⇢ महः (महस्) (नपुं)
➠ 3|3|234|2 ⇢ ओजः (ओजस्) (नपुं) ⇒ light, water, power, energy, lustre, vigour, support, ability, strength, splendour, appearance, manifestation, elaborate style, vitality [Zool.], vigorous or emphatic expression
➠ 3|3|235|1 ⇢ तेजः (तेजस्) (नपुं) ⇒ fire, bile, gold, glow, aura, glare, glory, flame, light, brain, spirit, ardour, marrow, beauty, lustre, essence, majesty, dignity, prestige, efficacy, splendor, radiance, splendour, authority, sharp edge, fierceness, impatience, brilliance, brightness, vital power, tip of flame, fiery energy, fresh butter, semen virile, energetic opposition, person of consequence, clearness of the eyes, venerable or dignified person, point or top of a flame or ray, bright appearance of the human body, spiritual or moral or magical power or influence, heating and strengthening faculty of the human frame seated in the bile
Related word(s):
गुण-गुणी-भावः ➡ सूर्यः
जातिः ➡ तेजः
परा_अपरासंबन्धः ➡ तडित्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritप्रभा, (प्रकर्षेण भातीति । प्र + भा + “आत-श्चोपसर्गे ।” ३ । ३ । १०६ । इति अङ् ।)कुवेरपुरी । इति हेमचन्द्रः । २ । १०४ ॥
(प्र +भा + भावे अङ् ।) दीप्तिः । तत्पर्य्यायः ।रोचिः २ द्युतिः ३ शोचिः ४ त्विषा ५ ओजः ६भाः ७ रुचिः ८ विभा ९ आलोकः १०प्रकाशः ११ तेजः १२ रुक् १३ । इति राज-निर्घण्टः ॥
* ॥
(यथा, रामायणे । २ । ३९ । १८ ।“व्यराजयत वैदेही वेश्म तत् सुविभूषिता ।उद्यतोऽंशुमतः काले खं प्रभेव विवस्वतः ॥
”तथा च महाभारते । ४ । १३ । १७ ।“रतीव रूपिणी किन्त्वमनङ्गाङ्गविहारिणी ।अतीव भ्राजसे सुभ्रु ! प्रभेवेन्दोरनुत्तमा ॥
”)गोपीविशेषः । यथा, --“दृष्टस्त्वं प्रभया गोप्या युक्तो वृन्दावने वने ।सद्योमत्शब्दमात्रेण तिरोधानं कृतं त्वया ॥
प्रभा देहं परित्यज्य जगाम सूर्य्यमण्डलम् ।ततस्तस्याः शरीरञ्च तीव्रं तेजो बभूव ह ॥
संविभज्य त्वया दत्तं प्रेम्णाश्रु रुदता पुरा ।विमृज्य चक्षुषोर्लोहं लज्जया मद्भयेन च ॥
हुताशनाय किञ्चिच्च नृपेभ्यश्चापि किञ्चन ।किञ्चित् पुरुषसिंहेभ्यो देवेभ्यश्चापि किञ्चन ॥
किञ्चिद्दस्युजनेभ्यश्च नागेभ्यश्चापि किञ्चन ।ब्राह्मणेभ्यो मुनिभ्यश्च तपस्विभ्यश्च किञ्चन ॥
स्त्रीभ्यः सौभाग्ययुक्ताभ्यो यशस्विभ्यश्च किञ्चन ।तच्च दत्त्वा तु सर्व्वेभ्यः पूर्व्वं रोदितुमुद्यतः ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते प्रकृतिखण्डे । ११ । ५७ -- ६२ ॥
दुर्गा । यथा, --“यमस्य भगिनी जाता यमुना तेन सा मता ।प्रभा प्रसादशीलत्वात् ज्योत्स्ना चन्द्रार्क-मालिनी ॥
”इति देवीपुराणे ४५ अध्यायः ॥
* ॥
(इयं हि सूर्य्यविम्बे एतनाम्ना कीर्त्त्यते । यथा, देवीभागवते । ७ । ३० । ८२ ।“देवलोके तथेन्द्राणी ब्रह्मास्येषु सरस्वती ।सूर्य्यविम्बे प्रभा नाम मातॄणां वैष्णवी मता ॥
”)सूर्य्यपत्नी । यथा, --सूत उवाच ।“विवस्वान् कश्यपात् पूर्व्वमदित्यामभवत् पुरा ।तस्य पत्नीत्रयन्तद्वत् संज्ञा राज्ञी प्रभा तथा ॥
रेवतस्य सुता राज्ञी रेवन्तं सुषुवे सुतम् ।प्रभा प्रभावं सुषुवे त्वाष्ट्री संज्ञा तथा मनुम् ॥
”इति मात्स्ये । ११ । २ -- ३ ॥
(द्वादशाक्षरवृत्तिविशेषः । तल्लक्षणं यथा, वृत्त-रत्नाकरटीकायाम् ।“वसुयुगविरतिर्ननौ रौ प्रभा ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritप्रभा स्त्री प्र + भा--भावे अङ् । १ दीप्तौ राजनि० । प्र + भा--क ।२ प्रदीप्तियुते ३ कुवेरपूर्य्यां स्त्री हेमच० । ४ दुर्गायां स्त्री“प्रभा प्रभानशीलत्वात् ज्योत्स्ना चन्द्रार्कमालिनी” देवीपु० तन्नामनिरुक्तौ । ५ सूर्य्यपत्नीभेदे “विवस्वान् कश्यपात्पूर्वमदित्यामभवत् पुरा । तस्य पत्नीत्रय तद्वत् संज्ञाराज्ञी प्रभा तथा । रेवतस्य सुता राज्ञी रेवन्तं सुषुवेसुतम् । प्रभा प्रभावं सुषुवे त्वाष्ट्री संज्ञा तथा मनुम्”मत्स्यपु० ११ अ० । ६ स्वर्भानोः कन्याभेदे नहुषमातरिहरिवं० ३ अ० । ७ अप्सरोभेदे भा० अनु० १४२५ श्लो०८ गोपीभेदे “दृष्टस्त्वं प्रभया गोप्या युक्तो वृन्दावने वने ।प्रभा देहं परित्यज्य जगाम सूर्य्यमण्डलम्” ब्रह्मबै० प्र०ख० ९ अ० ।
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“भा दीप्तौ”@} 2 3 भायकः-यिका, 4 भापकः-पिका, बिभासकः-सिका, बाभायकः-यिका
भाता-भात्री, भापयिता-त्री, बिभासिता-त्री, बाभायिता-त्री
5 6 भान्-भान्ती-भाती, 7 भापयन्-न्ती, बिभासन्-न्ती
-- भास्यन्-न्ती-ती, भापयिष्यन्-न्ती-ती, बिभासिष्यन्-न्ती-ती
-- 8 व्यतिप्रभानः, भापयमानः, भापयिष्यमाणः, -- बाभायमानः, बाभायिष्यमाणः
भाः-भौ-भाः
-- -- सुप्रभातम्-तः, भापितः, बिभासितः, बाभायितः-तवान्
9 निभः, 10 आभः, 11 भम्, 12 विभावरी, 13 भायः, बिभासुः, 14 बाभाः
भातव्यम्, भापयितव्यम्, बिभासितव्यम्, बाभायितव्यम्
15 प्रभानीयम्, 16 प्रभापनीयम्, बिभासनीयम्, बाभायनीयम्
भेयम्, भाप्यम्, बिभास्यम्, बाभाय्यम्
ईषद्भानः- 17 दुर्भानः-सुभानः
-- -- भायमानः, भापयमानः, बिभास्यमानः, बाभाय्यमानः
18 भायः, भापः, बिभासः, बाभायः
भातुम्, भापयितुम्, बिभासितुम्, बाभायितुम्
भातिः, 19 प्रतिभा, प्रभा, विभा, आभा, भाः भापना, बिभासा, बाभाया
20 प्रभानम्, भापनम्, बिभासनम्, बाभायनम्
भात्वा, भापयित्या, बिभासित्वा, बाभायित्वा
प्रभाय, प्रभाप्य, प्रबिभास्य, प्रबाभाय्य
भायम् २, भात्वा २, भापम् २, भापयित्वा २, बिभासम् २, बिभासित्वा २, बाभायम् २
बाभायित्वा २
21 भातुः, 22 भानुः, 23 भामः।
01 (११५३)
02 (२-अदादिः-१०५१। अक। अनि। पर।)
03 [[७। ‘आतो युक्चिण्कृतोः’ (७-३-३३) इति युगागमः। एवं घञि, णमुल्यपि ज्ञेयम्।]]
04 [[८। ण्यन्ते सर्वत्र, आदन्तलक्षणः पुगागमो ज्ञेयः।]]
05 [पृष्ठम्०९४७+ २८]
06 [[१। शतरि शपि, ‘अदिप्रभृतिभ्यः--’ (२-४-७२) इति शपो लुकि रूपमेवम्। स्त्रियाम्, ‘आच्छीनद्योः--’ (७-१-८०) इति नुम्विकल्पः।]]
07 [[२। दीप्तेः चित्तवत्कर्तृकत्वे, ‘अणावकर्मकात् चित्तवत्कर्तृकात्’ (१-३-८८) इति ण्यन्तात् परस्मैपदमेव। अचित्तवत्कर्तृकत्वे तु शानजपि भवतीति विशेषः।]]
08 [[आ। ‘ष्यतिप्रभानो विविधस्तदोच्चकैः तत्रैधते माङ्गलिकः स्म निस्वनः।’ वा। वि। १। ३५]]
09 [[३। ‘आतश्चोपसर्गे, (३-१-१३६) इति कर्तरि कप्रत्ययः। ‘आतो लोप इटि च’ (६-४-६४) इति आकारलोपः। निभः = तुल्यः। अत्र धात्वर्थानुगमाभावस्तु उपसर्गवशात् धातोरर्थान्तरे वृत्तेरिति ज्ञेयम्।]]
10 [[B। ‘मरुत्प्रयुक्ताश्च मरुत्सखाभं तमर्च्यमारादभिवर्तमानम्।’ रघुवंशे २। १०।]]
11 [[४। ‘अन्येभ्योऽपि दृश्यत इति वाच्यम्’ (वा। ३-२-१०१) इति वचनादत्र डप्रत्यये, डित्त्वसामर्थ्यात् भसंज्ञाभावेऽपि टिलोपे रूपमेवम्। भातीति भम् = नक्षत्रम्।]]
12 [[५। विपूर्वकादस्मात्, ‘अन्येभ्योऽपि दृश्यन्ते’ (३-२-७५) इति वनिप्प्रत्यये, स्त्रियाम्, ‘वनो र च’ (४-१-७) इति ङीब्रेफौ भवतः। विभावरी = रात्रिः।]]
13 [[६। ‘श्याऽऽद्व्यध--’ (३-१-१४१) इत्यादिना कर्तरि णप्रत्यये युगागमे च रूपम्।]]
14 [[७। यङन्तात् पचाद्यचि यङो लोपे, रूपमेवम्।]]
15 [[८। ‘न भाभूपू--’ (८-४-३४) इत्यनेन, उपसर्गस्थ न्निमित्तात् परस्याच उत्तरस्य कृन्नकारस्य णत्वनिषेधः।]]
16 [[९। ‘ण्यन्तभादीनामुपसंख्यानम्’ (वा। ८-४-३४) इति वचनात् ण्यन्तेऽपि कृन्न- कारस्य णत्वनिषेधः।]]
17 [[१०। ईषदाद्युषपदेषु खलपवादः, आदन्तलक्षणो युच्प्रत्ययः। ‘दुरः षत्वणत्वयोरुप- सर्गत्वप्रतिषेधो वाच्यः। (वा। १-४-६०)’ इति वचनान्न णत्वं षत्वं वाऽत्रेति ज्ञेयम्।]]
18 [पृष्ठम्०९४८+ २४]
19 [[१। स्त्रियाम्, ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-३-१०६) इति भावादावङ् प्रत्ययः। सम्पदादि- त्वात् (वा। ३-३-९४) भावे क्विपि तु भाः इत्यपि भवति।]]
20 [[आ। ‘हरेः प्रगमनं नास्ति न प्रभानं हिमद्रुहः।’ भ। का। ९। १०७।]]
21 [[२। ‘कमिमनिजनिगाभा--’ (द। उ। १-१२५) इत्यादिना तुप्रत्ययः। भातीति भातुः = प्रकाशः।]]
22 [[३। ‘दाभाभ्यां नुः’ (द। उ। १-१४३) इति नुप्रत्ययः। भानुः = आदित्यः, किरणश्च।]]
23 [[४। ‘अर्तिस्तु--’ (द। उ। ७-२६) इति मन्प्रत्ययः। भामः = क्रोधः।]]
Burnouf
Frenchप्रभा प्रभा (भा) éclat, splendeur.
La cité
de Kuvera.
प्रभाकर (कृ) feu
soleil
lune
l'océan.
प्रभाकीट insecte luisant, en gén. , fulgore.
प्रभाञ्जन (अञ्ज्) moringa hyperanthera, bot.
प्रभाल le matin, l'aurore.
प्रभामि (भा) luire: उषा प्रभाति l'aurore
apparaît
रजनी प्रभाति la nuit s'illumine.
प्रभावत् a. (sfx. वत्) brillant, lumineux. -- F.
प्रभावती sorte de mètre poétique
luth de certains
demi-dieux.
Stchoupak
French१ प्र-भा-
resplendir, briller
apparaître
paraître, sembler (avec
ou sans इव)
éclairer
°भात- apparu
qui commence à devenir
clair
nt. aube, lumière du matin.
प्रभात-करणीय- nt. rite du matin, cérémonie du matin.
°कल्प- °प्राय- a. qui précède immédiatement l'aube.
°समय- aube.
२ प्र-भा-
lumière, splendeur, éclat (aussi fig.)
-मय-
-ई- a. qui consiste en lumière, brillant
-वन्त्- a. brillant,
splendide
-वती- de femmes.
°कर- soleil
du. soleil et lune
°करवर्धन- d'un
prince.
°तरल- a. qui luit d'une lumière tremblante.
°पल्लवित- a. v. (joyau) constellé d'éclat.
°प्ररोह- irradiation.
°मण्डत- -क- nt. couronne de lumière.
°लेपिन्- a. resplendissant, rayonnant.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
