| YouTube Channel

प्रभव (prabhava)

 
शब्दसागरः
English
प्रभव
mfn.
 (-वः-वा-वं)
1. Born, produced.
2. Superior, powerful.
m.
 (-वः)
1.
Generative cause, the basis or root of being or existence.
2. The
operative cause, or immediate origin of being, as the father or
mother, &c.
3. The place of receiving existence, or where an
object is first perceived, as हिमवान् गङ्गाप्रभवः the Himavāna moun-
tain, (is) the place where Gangā is first seen.
4. Birth, production.
5. The basis or origin of water. i. e. “Light.” 6. The name of a
Muni.
7. Strength, superiority, power.
8. The Creator.
E.
 प्र supe-
riority or manifestation, and भव being.
Capeller Eng
English
प्रभव॑
a.
 excelling
m.
 origin, source, home,
a.
 —°
sprung or descended from, being in or on.
Yates
English
प्र-भव (वः) 1.
m.
 Generative cause
birth
place
light
strength.
a. Born
powerful.
Spoken Sanskrit
English
प्रभव - prabhava -
m.
 - origin
प्रभव - prabhava -
m.
 - source
प्रभव - prabhava -
adj.
 - distinguished
प्रभव - prabhava -
adj.
 - prominent
प्रभव - prabhava -
adj.
 - excelling
प्रभव - prabhava -
m.
 - birthplace
प्रभव - prabhava -
m.
 - might
प्रभव - prabhava -
m.
 - production
प्रभव - prabhava -
m.
 - power
प्रभव - prabhava -
m.
 - cause of existence
प्रभव - prabhava -
m.
 - source
आकर - Akara -
m.
 - source [ computer ]
स्रोत - srota -
m.
 - source [ computer ]
मूल - mUla -
n.
 - source
अपावृतप्रभव - apAvRtaprabhava -
m.
 - opensource [ computer ]
मुक्तप्रभव - muktaprabhava -
m.
 - opensource [ computer ]
विवृतप्रभव - vivRtaprabhava -
m.
 - opensource [ computer ]
विधिलेख - vidhilekha -
m.
 - sourcecode [ computer ]
परिजा - parijA -
f.
 - source
प्रभूति - prabhUti -
f.
 - source
प्रवृत्ति - pravRtti -
f.
 - source
योनि - yoni -
m.
 - source
संभव - saMbhava -
m.
 - source
समुद्भव - samudbhava -
m.
 - source
विरोह - viroha -
m.
 - source
आश्रय - Azraya -
m.
 - source
बीज - bIja -
n.
 - source
बैजिक - baijika -
n.
 - source
प्रभवन - prabhavana -
n.
 - source
प्रस्थान - prasthAna -
n.
 - source
Wilson
English
प्रभव
mfn.
 (-वः-वा-वं)
1 Born, produced.
2 Superior, powerful.
m.
 (-वः)
1 Generative cause, the basis or root of being or existence.
2 The operative cause, or immediate origin of being, as the father or mother,
&c.
3 The place of receiving existence, or where an object is first perceived, as
हिमवान् गङ्गा प्रभवः the Himavān mountain, (is) the place where
Gaṅgā is first seen.
4 Birth, production.
5 The basis or origin of water, i. e. light.
6 The name of a Muni.
7 Strength, superiority, power.
E.
 प्र superiority or manifestation, and भव being.
Apte
English
प्रभव [prabhava],
a.
Excellent, distinguished.
Superior, powerful.
वः Source, origin
अनन्तरत्नप्रभवस्य यस्य
Ku.*
 1.3
अकिंचनः सन् प्रभवः स संपदाम् 5.77
R.*
 9.75.
Birth, production.
The source of a river
तस्या एवं प्रभवमचलं प्राप्य गौरं तुषारैः
Me.*
 54.
The operative cause, origin of being (as father, mother
&c.
 )
तमस्याः प्रभवमवगच्छ
Ś.*
 1.
The author, creator
अतश्चराचरं विश्वं प्रभवस्तस्य गीयसे
Ku.*
 2.5.
Birthplace.
Power, strength, valour, majestic dignity (= प्रभाव q. v. ).
An epithet of Viṣṇu.
Prosperity, happiness
प्रभवार्थाय भूतानां धर्म- प्रवचनं कृतम्
Mb.
 * 12.19.1.
(At the end of
comp.
 ) Arising or originating from, derived from
सूर्यप्रभवो वंशः
R.*
 1.2
Ku.*
 3.15
यथा नदीनां प्रभवः (meeting place) समुद्रः, यथाहुतीनां प्रभवो (growth) हुताशः । यथेन्द्रियाणां प्रभवं (one having mastery over) मनो$पि तथा प्रभुर्नो भगवानुपेन्द्रः Madhyama-vyāyoga 1.51.
Apte 1890
English
प्रभव a. 1 Excellent, distinguished.
2 Superior, powerful.
वः 1 Source, origin
अनंतरत्नप्रभवस्य यस्य Ku. 1. 3
अकिंचनः सन् प्रभवः स संपदां 5. 77
R. 9. 75.
2 Birth, production.
3 The source of a river
तस्या एवं प्रभवमचलं प्राप्य गौरं तुषारैः Me. 52.
4 The operative cause, origin of being (as father, mother &c.)
तमस्याः प्रभवमवगच्छ Ś. 1.
5 The author, creator
Ku. 2. 5.
6 Birthplace.
7 Power, strength, valour, majestic dignity (= प्रभाब q. v.).
8 An epithet of Viṣṇu.
9 (At the end of comp.) Arising or originating from, derived from
सूर्यप्रभवो वंशः R. 1. 2
Ku. 3. 15.
Monier Williams Cologne
English
प्र-भव a
&c.
 See under प्र-√ भू.
प्र-भव॑ b
mfn.
 prominent, excelling, distinguished,
RV.
प्र-भव॑
m.
 production, source, origin, cause of existence (as father or mother, also ‘the Creator’), birthplace (often ifc. , with f(आ). , springing or rising or derived from, belonging to),
Up.
Mn.
MBh.
&c.
प्र-भव॑
m.
 might, power (= प्र-भाव),
L.
N.
 of a Sādhya,
Hariv.
of Viṣṇu,
A.
of sev. men,
HPariś.
N.
 of the first or 35th year in a 60 years' cycle of Jupiter,
Var.
Monier Williams 1872
English
प्रभव प्र-भव, &c. See under प्र-भू।
प्र-भव, अस्, m. production, birth
origin,
source, cause of existence
generative cause, the basis
or root of being or existence
the operative cause or
immediate origin of being, as the father or mother,
&c.
the place of receiving existence or that where
an object is first perceived, birthplace
the source
of a river [cf. यमुना-प्°]
the Creator
strength,
might, superiority, power, majesty (= प्र-भाव)
N. of a Sādhya
N. of the first or thirty-fifth year
in a sixty years’ cycle of Jupiter
(अस्, आ, अम्), be-
coming prominent, prominent, excelling, excellent,
eminent, distinguished
superior, powerful
(at the
end of a comp.) springing or originating from,
rising from, derived from, belonging to
born, pro-
duced.
—प्रभव-प्रभु, उस्, m. (with Jainas)
N. of one of the six Śruta-kevalins.
Benfey
English
प्रभव प्रभव, i. e. प्र-भू + अ,
m.
1. Generative cause, the root of ex-
istence, origin, Draup. 2, 5
Bhag. 7, 6.
2. The father.
3. The mother.
4. The
place of receiving existence, birth-place.
5. Birth.
6. Strength, superiority.
--
Comp.
अन्तर-,
m.
 a mixed class pro-
duced by the intermixture of different
castes, Man. 1, 2.
प्राञ्च्-पुण्य-,
adj.
caused by the merits of a former ex-
istence, Pañc. iii. d. 187. विद्वेषिप्र्°,
i. e.
विद्वेषिन्-,
adj.
 proceeding from an
enemy, Pañc. i. d. 425.
स्पर्श-मणि-,
n.
 gold.
Apte Hindi
Hindi
प्रभवः
पुं*
 - प्र+भु+अप्
"स्रोत, मूल"
प्रभवः
पुं*
 - प्र+भु+अप्
"जन्म, पैदायश"
प्रभवः
पुं*
 - प्र+भु+अप्
नदी का उद्गमस्थान
प्रभवः
पुं*
 - प्र+भु+अप्
"उत्पत्ति का कारण, (माता, पिता आदि) जन्मदाता"
प्रभवः
पुं*
 - प्र+भु+अप्
"प्रणेता, रचयिता"
प्रभवः
पुं*
 - प्र+भु+अप्
जन्म स्थान
प्रभवः
पुं*
 - प्र+भु+अप्
"शक्ति, सामर्थ्य, शौर्य, भव्य गरिमा (प्रभाव)"
प्रभवः
पुं*
 - प्र+भु+अप्
विष्णु की उपाधि
प्रभवः
पुं*
 - प्र+भु+अप्
"उत्पन्न होने वाला, व्युत्पन्न"
प्रभवः
पुं*
 - प्र+भू+अप्
समृद्धि
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रभव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಹೇತು /ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣ
निष्पत्तिः - > प्र + भू (सत्तायाम्) - अपादाने "अप्" (३-३-५७)
व्युत्पत्तिः - > प्रभवत्यस्मात्
प्रयोगाः - > "अनन्तरत्नप्रभवस्य यस्य हिमं न सौभाग्यविलोपि जातम्"
उल्लेखाः - > कुमा० १-३
प्रभव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನದಿಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನ /ಹೊಳೆಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಸ್ಥಳ
प्रयोगाः - > "तस्या एव प्रभवमचलं प्राप्य गौरं तुषारैः"
उल्लेखाः - > मेघ० १-५२
प्रभव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜನ್ಮ /ಉತ್ಪತ್ತಿ /ಹುಟ್ಟು
निष्पत्तिः - > प्र + भू (सत्तायाम्) - भावे "अप्" (३-३-५७)
प्रयोगाः - > "यमामनन्त्यात्मभुवोऽपि कारणं कथं सलक्ष्यप्रभवो भविष्यति"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-८१
प्रभव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು /ಪರಮಾತ್ಮ
व्युत्पत्तिः - > प्रकृष्टो भवः जन्म यस्य
प्रयोगाः - > "सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "देवादिजनवैजात्यात् प्रकृष्टोत्पत्तिमत्त्वतः । अविद्यादोषवैधुर्यात् प्रभवः परिकीर्तितः ॥" - निरुक्तिः
प्रभव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹುಟ್ಟಿದ ಜಾಗ /ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಸ್ಥಳ
व्युत्पत्तिः - > प्रभवत्यस्मिन्
प्रभव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಾಕ್ರಮ /ಶಕ್ತಿ /ಬಲ
निष्पत्तिः - > प्र + भू (सत्तायाम्) - कर० "अप्" (३-३-५७)
प्रभव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಸ್ಥಾನ
प्रभव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರವತ್ತು ಸಂವತ್ಸರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಸಂವತ್ಸರ
विस्तारः - > "प्रभवो जन्ममूले स्यात् जन्महेतौ पराक्रमे । ज्ञानस्य चादिमस्थाने" - मेदि०
प्रभव
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ
प्रभव
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹುಟ್ಟಿದ /ಉತ್ಪನ್ನವಾದ
L R Vaidya
English
praBava {% m. %} 1. Birth, production
2. source, origin, तस्यान्विष्यन्वेतसगूढं प्रभवं सः R.ix.75, i.2, Sis.ix.42, K.S.v.77
3. the operative cause
4. the source (of a river), तस्या एव प्रभवमचलं प्राप्य गौरं तुषारैः Megh.i.52
5. power, strength, valour
6. the creator, K.S.ii.5
7. an epithet of Vishṇu.
Bopp
Latin
प्रभव m. (r. भू esse, fieri, praef. प्र s. अ)
1) origo. BH. 7. 6.
18. 41.
2) stirps, familia. DR. 2. 5.
Lanman
English
prabhavá, m. origin
at end of cpd [1302],
having…as origin, originating with….
[√bhū + pra.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
प्रभव 2. a) n. R. ed. Bomb. 4, 48, 15.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 जात, जनित, उपजात, उत्पन्न, उत्पादित, सम्भूत, प्रसूत, प्रभव, कृतजन्मा, उत्पतित
adjective
यः जायते।
"जातस्य मृत्युः ध्रुवम्।"
Mahabharata
English
Prabhava = Vishṇu (1000 names).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रभवः,
पुं,
 (प्रभवत्यस्मादिति । प्र + भू + “अक-र्त्तरि च कारके” इत्यधिकारात् अपादानार्थे ।“ऋदोरप् ।” ३ । ३ । ५७ । इति अप् ।)जन्महेतुः । पित्रादिः । आद्योपलब्धिस्थानम् ।आद्योपलब्धये प्रथमज्ञानार्थं यत् स्थानं देशःसः । यथा । वाल्मीकिः श्लोकप्रभवः । हिमवान्गङ्गाप्रभवः । इत्यमरभरतौ ॥
अपां मूलम् ।मुनिभेदः । इति हेमचन्द्रः ॥
पराक्रमः । इतिमेदिनी । वे, ४१ ॥
जन्म । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, कुमारे । ५ । ८१ ।“विवक्षता दोषमपि च्युतात्मनात्वयैकमीशं प्रति साधु भाषितम् ।यमामनन्त्यात्मभुवोऽपि कारणंकथं स लक्ष्यप्रभवो भविष्यति ॥
”सृष्टिः । यथा, देवीभागवते । १ । १६ । २ ।“महाशक्त्या प्रभावेन त्वं मां विस्मृतवान् पुरा ।प्रभवे प्रलये जाते भूत्वा भूत्वा पुनः पुनः ॥
”साध्यभेदः । यथा, हरिवंशे । १९६ । ४४ ।“धर्म्माल्लक्ष्म्युद्भवः कामः साध्यासाध्यान् व्यजा-यत ।प्रभवं च्यवनञ्चैवमीशानं सुरभीन्तथा ॥
”त्रि, प्रभूतः । यथा, ऋग्वेदे । २ । ३८ । ५ ।“नानौकांसि दुर्य्यो विश्वमायुर्वि तिष्ठते प्रभवःशोको अग्नेः ॥
”“प्रभवः प्रभूतो अग्नेः शोकस्तेजः ।” इति तद्भाष्येसायनः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रभव
पु०
 प्रभवत्यस्मात् “भुवः प्रभवः” पा० भूकर्त्तुरपादनेवाच्ये अप् । १ प्रथमप्रकाशस्थाने २ अन्यतः सिद्धस्यप्रथमोपलम्भस्थाने हेमच० ३ मूले ४ मुनिभेदे ५ जन्म०हेतौ । भावे अप् । ६ जन्मनि । करणे अप् । ७ परा-क्रमे मेदि० । ८ षष्टिवत्सरमध्ये वत्सरभेदे तत्फलमुक्तंज्यो० त० भविष्यपु० “बहुतोयास्तथा मेघा बहुशस्या चमेदिनी । बहुक्षीरास्तथा गावी व्याधिरोग विवर्जिताः ।प्रशान्ताः पार्थिवाश्चैव प्रभवे परिकीर्त्तिता” । ९ विष्णौपु० “संभवो भावनो भर्त्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः” विष्णुस०
Capeller
German
प्रभव॑ hervorragend.
m.
 Entstehung, Ursprung,
Herkunft
adj. —° herkommend,
stammend von.
Grassman
German
prabhavá, a., sich hervorthuend, sich auszeichnend [von bhū mit prá].
-ás śókas agnés {229, 5}.
Burnouf
French
प्रभव प्रभव
m.
 (भू) production, naissance:
प्रभवस् प्रलयश् च जगतस् la production et la dissolution de
l'univers
nativité, moment ou lieu de la naissance
lignée,
famille.
Pouvoir, dignité, excellence d'une pers.
प्रभवामि (भू) se produire, tirer son origine de, ab.
naître, venir au jour.
Prendre de la force, devenir puissant
avoir de la force
prévaloir sur, d.
Etre en abondance.
प्रभविष्णु a. (sfx. स्नु) puissant, auguste, distingué,
considérable.
प्रभविष्णुता
f.
 excellence, autorité, supériorité d'une
personne auguste.
Stchoupak
French
प्र-भव-
m.
 source, cause d'existence,
origine, lieu de
naissance
ifc. qui dérive de, qui a son origine en.