प्रभञ्जन (prabhaJjana)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishप्रभञ्जन - prabhaJjana - - tempest
प्रभञ्जन - prabhaJjana - - wind or the god of wind
प्रभञ्जन - prabhaJjana - - nervous disease
प्रभञ्जन - prabhaJjana - - particular samAdhi
प्रभञ्जन - prabhaJjana - - storm
प्रभञ्जन - prabhaJjana - - hurricane
प्रभञ्जन - prabhaJjana - - act of breaking to pieces
Wilson
EnglishApte
Englishप्रभञ्जनम् [prabhañjanam], Breaking to pieces. -नः Wind, especially stormy wind, hurricane
प्रभञ्जनाध्येयजवेन वाजिना 1.67
तृणानि नोन्मूलयति प्रभञ्जनः 1.22. Destroying
... पुत्रं देहि सुरोत्तम । बलवन्तं महाकायं सर्वदर्पप्रभञ्जनम् * 1.123.13.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishApte Hindi
Hindiप्रभञ्जनम्
- प्र+भञ्ज्+ल्युट्
टुकड़े टुकड़े करना
प्रभञ्जनः
- प्र+भञ्ज्+ल्युट्
"हवा, विशेषकर आँधी, झंझावात"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaप्रभञ्जन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಯು /ಗಾಳಿ
निष्पत्तिः - > प्र + भञ्जो (आमर्दने) - "युच्" (उ० २-७८)
व्युत्पत्तिः - > प्रकृष्टं भुनक्ति
प्रयोगाः - > "क्षणादथैष क्षणदापतिप्रभः प्रभञ्जनाध्येयजवेन वाजिना"
उल्लेखाः - > नैष० १-६७
प्रभञ्जन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುರಿಯುವುದು /ಒಡೆಯುವುದು /ತುಂಡು ಮಾಡುವುದು
प्रभञ्जन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮುರಿಯುವವನು /ಒಡೆಯುವವನು /ತುಂಡುಮಾಡುವವನು
प्रयोगाः - > "सा सलज्जा विहस्याह पुत्रं देहि सुरोत्तम । बलवन्तं महाकाव्यं सर्वदर्पप्रभञ्जनम् ॥"
उल्लेखाः - > भा० आदि०
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritवायुः समीरसमिरौ पवनाशुगौ नभःश्वासो नभस्वदनिलश्वसनाः समीरणः ।
वातोऽहिकान्तपवमानमरुत्प्रकम्पनाः कम्पाङ्कनित्यगतिगन्धवहप्रभञ्जनाः ॥ ११०६ ॥
मातरिश्वा जगत्प्राणः पृषदश्वो महाबलः ।
मारुतः स्पर्शनो दैत्यदेवो झञ्झा स वृष्टियुक् ॥ ११०७ ॥
वायु (पुं), समीर (पुं), समिर (पुं), पवन (पुं), आशुग (पुं), नभःश्वास (पुं), नभस्वत् (पुं), अनिल (पुं), श्वसन (पुं), समीरण (पुं), वात (पुं), अहिकान्त (पुं), पवमान (पुं), मरुत् (पुं), प्रकम्पन (पुं), कम्पाङ्क (पुं), नित्यगति (पुं), गन्धवह (पुं), प्रभञ्जन (पुं), मातरिश्वन् (पुं), जगत्प्राण (पुं), पृषदश्व (पुं), महाबल (पुं), मारुत (पुं), स्पर्शन (पुं), दैत्यदेव (पुं), झञ्झा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritपवन
पवन, श्वसन, वायु, मरुत्, अनिल, मारुत, जगत्प्राण, पृषदश्व, पवमान, प्रभञ्जन, स्पर्शन, वात, नभस्वत्, मातरिश्वन्, समीर, समीरण, सदागति, गन्धवह, हरि, महाबल
पवनः श्वसनो वायुर्मरुदनिलो मारुतो जगत्प्राणः ।
पृषदश्वः पवमानः प्रभञ्जनः स्पर्शनो वातः ॥ ७५ ॥
नभस्वान्मातरिश्वा च समीरश्च समीरणः ।
सदागतिर्गन्धवहो हरिः प्रोक्तो महाबलः ॥ ७६ ॥
verse 1.1.1.75
page 0010
नाममाला
Sanskritपवन, पवमान, वायु, वात, अनिल, मरुत्, समीरण, गन्धवाह, श्वसन, सदागति, नभस्वत्, मातरिश्वन्, चरण्यु, जवन, प्रभञ्जन
पवनः पवमानश्च वायुर्वातोऽनिलो मरुत् ।
समीरणो गन्धवाहः श्वसनश्च सदागतिः ॥ ६२ ॥
नभस्वान् मातरिश्वा च चरण्युर्जवनस्तथा ।
प्रभञ्जनः अस्य पर्यायपुत्रौ भीमाञ्जनात्मजौ ॥ ६३ ॥
verse 0.1.1.62
page 0033
Mahabharata
EnglishPrabhañjana, a king. § 249 (Arjunavanavāsap.): I, 215, 7830 (ancestor of king Citravāhana of Maṇipūra).--Do.^2 = Vāyu (the Wind), q.v.
पुराणम्
Englishप्रभञ्जन १ / PRABHAÑJANA I. The first son of citravāhana, king of maṇipura. citravāhana who was without a son for a long time did penance for obtaining a son. śiva was pleased with his penance and he blessed him and assured him of a son soon. (Śloka 29, Chapter 214, Ādi Parva).
प्रभञ्जन २ / PRABHAÑJANA II. A king. He performed śiva-worship for ten thousand years and attained Dikpālakatva. The name of his son was Pūtātmā. (skanda purāṇa, 41, 13).
प्रभञ्जन ३ / PRABHAÑJANA III. A kṣatriya king. Once this king killed a deer while it was breast-feeding its child and by a curse of the mother-deer prabhañjana had to live as a tiger for a hundred years. When the period of the curse was coming to an end, the tiger heard the advice of a cow called nandā and got himself transformed into his original form of the king. (Chapter 18, sṛṣṭi Khaṇḍa, padma purāṇa).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritप्रभञ्जनः, (प्रकर्षेण भनक्ति वृक्षादीनिति । प्र +भन्ज् + युच् ।) वायुः । इत्यमरः । १ । १ । ६६ ॥
(यथा, महाभारते । ७ । १५४ । ७८ ।“घटोत्कचसुतः श्रीमान् भिन्नाञ्जनचयोपमः ।रुरोध द्रौणिमायान्तं प्रभञ्जनमिवाद्रिराट् ॥
”मणिपुराधिपतिराजविशेषः । यथा, महा-भारते । १ । २१७ । १९ ।“राजा प्रभञ्जनो नाम कुलेऽस्मिन् सम्बभूव ह ।अपुत्त्रः प्रसवेनार्थी तपस्तेपे स उत्तमम् ॥
”)भञ्जनकर्त्तरि, त्रि ॥
(यथा, हरिवंशे । २४५ । १३ ।“प्रभञ्जनो यो लोकानां युगान्ते सर्व्वनाशनः ॥
”यथा च महाभारते । १ । १२३ । १२ ।“सा सलज्जा विहस्याह पुत्त्रं देहि सुरोत्तम ! ।बलवन्तं महाकायं सर्व्वदर्पप्रभञ्जनम् ॥
”)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.