| YouTube Channel

प्रपौण्डरीक (prapauNDarIka)

 
शब्दसागरः
English
प्रपौण्डरीक
m.
 (-कः) A small herbaceous plant, used in medicine as
a perfume, commonly Punderya
in medicine it forms the basis of
applications to ulcers, and bad eyes.
E.
 प्र excellent, पुण्डरीक the
same, and अण् pleonastic
aff.
Yates
English
प्र-पौण्डरीक (कः) 1.
m.
 A small her-
baceous plant, used in medicine
for ulcers and bad eyes.
Wilson
English
प्रपौण्डरीक
m.
 (-कः) A small herbaceous plant, used in medicine,
and as a perfume, commonly Punderya
in medicine it forms the basis of
applications to ulcers, and bad eyes.
E.
 प्र excellent, पुण्डरीक the same, and अण् pleonastic
aff.
Apte
English
प्रपौण्डरीकः [prapauṇḍarīkḥ], A kind of shrub (पौण्डर्य)
प्रपौण्डरीकमधुक- पिप्पलीचन्दनोत्पलैः ...... Chakrapāṇidatta.
Monier Williams Cologne
English
प्र-पौण्डरीक
n.
 the root of Nymphaea Lotus,
Car.
 (v.l. प्रपुण्ड्°)
Hibiscus Mutabilis,
Suśr.
Monier Williams 1872
English
प्रपौण्डरीक प्रपौण्डरीक, अम्, n. a small
herbaceous plant (= पौण्डरीक, commonly पुण्-
डरिया, used as a remedy for ulcers and bad eyes
and as a perfume)
= स्थल-पद्म, Hibiscus Mu-
tabilis.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रपौण्डरीक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿಳಿನೈದಿಲೆ ಗೆಡ್ಡೆ
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रपौण्डरीकं,
क्ली,
 (पुण्डरीक + स्वार्थे अण् । प्रकृष्टंपौण्डरीकस्येव पुष्पं यस्य ।) हस्तिनां मनुष्याणाञ्चचक्षुष्यः क्षुद्रविटपः । शालपर्णीपत्रतुल्यपत्रः ।पुण्डरिया ख्यातः । इत्यमरभरतौ ॥
तत्पर्य्यायः ।चक्षुष्यम् २ शीतम् ३ श्रीपुष्पम् ४ पुण्डरी ५ ।इति रत्नमाला ॥
पुण्डर्य्यम् ६ पुण्डरीयकम् ७पौण्डरीयम् ८ सुपुष्पम् ९ सानुजम् १० अनु-जम् ११ ॥
(यथा, सुश्रुते सूत्रस्थाने १६ अध्याये ।“प्रपौण्डरीकं मधुकं समङ्गां धवमेव च ।तैलमेभिश्च सम्पक्वं शृणु कण्डूमतः क्रियाम् ॥
”अस्य गुणाः । चक्षुर्हितत्त्वम् । मधुरत्वम् ।तिक्तत्वम् । शीतलत्वम् । पित्तरक्तव्रणज्वर-दाहतृषानाशित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“पौण्डर्य्यं मधुरं तिक्तं कषायं शुक्रलं हिमम् ।चक्षुष्यं मधुरं पाके वर्ण्यं पित्तकफास्रनुत् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रपौण्डरीक
पु०
 पुण्डरीक + स्वार्थेऽण् प्रकृष्टं तदिव पुष्पंयस्य । गजमनुष्याणां चक्षुर्हितकारके शालपर्णीतुल्य-पत्रके क्षुपभेदे अमरः ।
Burnouf
French
प्रपौण्डरीक प्रपौण्डरीक
m.
 (पुण्डरीक) esp.
de plante médicinale.