| YouTube Channel

प्रधन (pradhana)

 
शब्दसागरः
English
प्रधन
n.
(-नं)
1. War, battle.
2. Tearing, rending, destroying.
3. Spoil
taken in battle.
E.
प्र before, धा to have,
aff.
क्यु
Capeller Eng
English
प्रध॑न
n.
the prize of the contest
contest, fight.
Yates
English
प्र-धन (नं) 1.
n.
War, battle
de-
stroying, tearing, rending.
Spoken Sanskrit
English
प्रधन pradhana
n.
valuables
धर dhara
m.
mass of gold or heap of valuables
प्रीतिदत्त prItidatta
n.
property or valuables presented to a female by her relations and friends at the time of her marriage
Wilson
English
प्रधन
n.
(-नं)
1 War, battle.
2 Tearing, rending, destroying.
E.
प्र before घा to have,
aff.
क्यु.
Apte
English
प्रधनम् [pradhanam], 1 A battle, fight, war, contest
प्रहितः प्रधनाय माधवानहमाकारयितुं महीभृता
Śi.*
16.52
क्षेत्रं क्षत्रप्रधनपिशुनं कौरवं तद्भजेथाः
Me.*
5
R.*
11.77
Mv.*
6.33
U.*
5.1.
Spoil taken in battle.
Destruction.
Tearing, rending.Comp. -अङ्गणम् a battle field. -आघातक
a.
bringing about a contest. -उत्तमम् great battle or contest.
Apte 1890
English
प्रधनं 1 A battle, fight, war, contest
प्रहितः प्रधनाय माधवानहमाकारयितुं महीभृता Śi. 16. 52
क्षेत्रं क्षत्रप्रधनपिशुनं कौरवं तद्भजेथाः Me. 48
R. 11. 77
Mv. 6. 33
U. 5. 1.
2 Spoil taken in battle.
3 Destruction.
4 Tearing, rending.
Monier Williams Cologne
English
प्र-ध॑न
n.
(cf. ध॑न) spoil taken in battle, a prize gained by a victor, the battle or contest itself,
RV.
&c.
&c.
the best of one's goods, valuables,
Nār.
tearing, bursting
&c.
(= दारण),
L.
प्र-ध॑न
m.
N.
of a man
प्र-ध॑न
m.
pl.
his descendants,
BrahmaP.
Monier Williams 1872
English
प्रधन प्र-धन, अम्, n. spoil taken in
battle, a prize gained by a victor
a contest, conflict,
combat, fight, war, battle [cf. धन]
tearing,
rending, destruction, destroying
(अस्), m., N. of a
man
(आस्), m. pl., N. of his descendants.
—प्र-
धनोत्तम (°न-उत्°), अम्, n. ‘best of battles, a
great battle or contest.
Macdonell
English
प्रधन pra-dhána,
n.
prize of the contest
🞄contest, battle
best of oneʼs goods, valuables: 🞄-āghātaka,
a.
setting a contest on foot, 🞄-aṅgaṇa,
n.
battle-field
-dharṣa,
m.
assault 🞄(—°)
-dharṣa-ka,
a.
(—°) wronging, 🞄violating (another manʼs wife)
-dharṣaṇa, 🞄a. attacking, molesting
n.
, ā,
f.
assaulting, 🞄laying hands on, ill-treatment, molestation
🞄-dharṣaṇīya, fp. liable to assault, ill-treatment, 🞄or insult.
Benfey
English
प्रधन प्र-धन (see निधन),
n.
1. Tearing, destroying, Megh. 49
de-
struction, Utt. Rāmac. 119, 7.
2. War,
battle.
Apte Hindi
Hindi
प्रधनम्
नपुं*
- प्र+धा+क्यु
"युद्ध, लड़ाई, संग्राम, संघर्ष"
प्रधनम्
नपुं*
- प्र+धा+क्यु
युद्ध में लूट का माल
प्रधनम्
नपुं*
- प्र+धा+क्यु
विनाश
प्रधनम्
नपुं*
- प्र+धा+क्यु
"फाड़ना, तोड़ना, चीरफाड़"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रधन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯುದ್ಧ /ಸಂಗ್ರಾಮ
निष्पत्तिः - > प्र + डुधाञ् (धारणपोषणयोः) - "क्युः" (उ० २-८१)
प्रयोगाः - > "प्रहितः प्रधनाय माधवानहमाकारयितुं महीभृता"
उल्लेखाः - > माघ० १६-५२
प्रधन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಡೆಯುವುದು /ಸೀಳುವುದು
विस्तारः - > "प्रधनं धारणे रणे" - मेदि०
प्रधन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೊಡ್ಡ ಐಶ್ವರ್ಯವಂತ /ಅತಿಶಯವಾದ ಧನವುಳ್ಳವನು
व्युत्पत्तिः - > प्रकृष्टं धनं यस्य
L R Vaidya
English
praDana {% n. %} 1. Fight, war, battle, क्षत्रं क्षत्रप्रधनपिशुनं कौरवं तद्भजेथाः Megh.i.48, R.xi.77
2. spoil taken in battle
3. destroying, destruction.
Lanman
English
pradhána, n. prize of the contest
the
contest therefor
battle. [√1dhā + pra:
cf. dhana.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्राणः स्थाम तरः पराक्रमबलद्युम्नानि शौर्यौजसी
शुष्मं शुष्म शक्तिरूर्जसहसी युद्धं तु संख्यं कलिः
p{0033}
संग्रामाहवसंप्रहारसमरा जन्यं युदायोधनं
संस्फोटः कलहो मृधं प्रहरणं संयद्रणो विग्रहः ७९६
द्वन्द्वं समाघातसमाह्वयाभिसंपातसंमर्दसमित्प्रघाताः
आस्कन्दनाजिप्रधनान्यनीकमभ्यागमश्च प्रविदारणं ७९७
समुदायः समुदयो राटिः समितिसंगरौ
अभ्यामर्दः संपरायः समीकं सांपरायिकम् ७९८
आक्रन्दः संयुगश्चाथ नियुद्धं तद्भुजोद्भवम्
-wordlist-
प्राण (पुं), स्थामन् (क्ली), तरस् (क्ली), पराक्रम (पुं), बल (पुंक्ली), द्युम्न (क्ली), शौर्य (क्ली), ओजस् (क्ली), शुष्म (क्ली), शुष्मन् (क्ली), शक्ति (स्त्री), ऊर्ज (पुंस्त्री), सहस् (क्ली), युद्ध (क्ली), सङ्ख्य (पुंक्ली), कलि (पुं), सङ्ग्राम (पुं), आहव (पुं), सम्प्रहार (पुं), समर (पुंक्ली), जन्य (पुंक्ली), युध् (स्त्री), आयोधन (क्ली), संस्फोट (पुं), कलह (पुं), मृध (क्ली), प्रहरण (क्ली), संयत् (क्ली), रण (पुंक्ली), विग्रह (पुं), द्वन्द्व (क्ली), समाघात (पुं), समाह्वय (पुं), अभिसम्पात (पुं), सम्मर्द (पुं), समिध् (स्त्री), प्रघात (पुं), आस्कन्दन (क्ली), आजि (स्त्री), प्रधन (पुं), अनीक (पुंक्ली), अभ्यागम (पुं), प्रविदारण (पुं), समुदाय (पुं), समुदय (पुं), राटि (स्त्री), समिति (स्त्री), सङ्गर (पुं), अभ्यामर्द (पुं), सम्पराय (पुंक्ली), समीक (क्ली), साम्परायिक (क्ली), आक्रन्द (पुं), संयुग (पुंक्ली), नियुद्ध (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सङ्ग्राम
सङ्ग्राम, समिति, समित्, समर, संख्य, समीक, रण, युद्ध, युध्, प्रधन, मृध, समुदय, संयत्, कलि, संयुग, द्वन्द्व, आयोधन, सम्प्रहार, कलह, आक्रन्द, आहव, अभ्यागम, संस्फोट, प्रविदारण, प्रहरण, अनीक, आजि, सङ्गर, सम्पराय, समाघात, प्रघात, समाह्वय, जन्य, अभिसम्पात, सम्मर्द, विग्रह
सङ्ग्रामः समितिः समिच्च समरं संख्यं समीकं रणं,
युद्धं युत्प्रधनं मृधं समुदयः संयत्कलिः संयुगम्
द्वन्द्वायोधनसम्प्रहारकलहाक्रन्दाहवाभ्यागमाः,
संस्फोटप्रविदारणप्रहरणानीकाजयः सङ्गरः ४५३
सम्परायः समाघातः प्रघातश्च समाह्वयः
जन्यं स्यादभिसम्पातः सम्मर्दो विग्रहस्तथा ४५४
verse 2.1.1.453
page 0052
Vedic Reference
English
Pra-dhana denotes ‘contest, whether the real conflict of war
or the competition of the chariot race, in the Rigveda.^1
1) i. 116, 2
154, 3
169, 2
x. 102, 5, etc.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रधनं,
क्ली,
(प्रदधातीति प्र + धा + “कॄपवृजिमन्दिनिधाञः क्युः ।” उणा० ८१ इतिवाहुलकात् क्युः आतो लोपश्च ।) युद्धम् ।इत्यमरः १०३
(यथा, देवीभाग-वते ५३ ।“वैरं भवति वित्तार्थं दारार्थं वा परस्परम् ।एषणारहितौ कस्मात् चक्रतुः प्रधनं महत्
”)दारणम् इति मेदिनी ने, ८३
(प्रकृष्टंधनमस्येति विग्रहे प्रभूतधनविशिष्टे, त्रि
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रधन
न०
प्र + धा--क्यु युद्धे अमरः प्रकृष्टं धनमस्य ।२ प्रकृष्टधनयुक्ते
त्रि०
निधण्टौ संग्रामनामसु सङ्गमेइत्यत्र प्रधने” पाठान्तरम् एदन्तमव्ययं तत्रार्थे
Capeller
German
प्रध॑न
n.
Kampfpreis, Kampf.
Grassman
German
pradhána, n. [von 1. dhā mit prá, vgl. dhána], 1〉 Kampfpreis
2〉 Kampf
vgl. mā́nuṣa-, -sahásra-pradhana.
-asya 1〉 sātaú {169, 2}.
-e 2〉 {116, 2}
{928, 5}.
-eṣu 2〉 {980, 3}.
Burnouf
French
प्रधन प्रधन
n.
(हन्) action de frapper, de tuer
destruction
bataille.
Stchoupak
French
प्र-धन-
nt. dépouilles, butin
prix d'une victoire
bataille,
guerre.
प्रधनाघातक- a. qui mène une bataille.