| YouTube Channel

प्रदेशिनी (pradezinI)

 
शब्दसागरः
English
प्रदेशिनी
f.
 (-नी) The fore-finger.
E.
 प्र before, दिश् to shew,
aff.
 णिनि,
fem.
aff.
 ङीप् ।
Yates
English
प्र-देशिनी (नी) 3.
f.
 The fore-finger.
Wilson
English
प्रदेशिनी
f.
 (-नी) The forefinger.
E.
 प्र before दिश to shew,
aff.
 णिनि, fem.
aff.
 ङीप्.
Apte 1890
English
प्रदेश(शि)नी 1 The fore-finger, the index finger.
2 The corresponding toe.
Monier Williams Cologne
English
प्र-°देशिनी
f.
 the forefinger (or the corresponding toe),
ŚrS.
MBh.
&c.
Monier Williams 1872
English
प्र-देशिनी, f. the index finger, forefinger
the
corresponding toe.
Benfey
English
प्रदेशिनी प्रदेशिनी, i. e. प्र-दिश् + इन्
+ ई,
f.
 The forefinger, Rājat. 5, 206.
Apte Hindi
Hindi
प्रदेशिनी
स्त्री*
 - प्र+दिश्+णिनि+ङीप्
"तर्जनी अंगुली, अभिसूचक अंगुली"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रदेशिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತರ್ಜನೀ ಬೆರಳು /ಅಂಗುಷ್ಠದ ಪಕ್ಕದಹೆದರಿಸುವ ಬೆರಳು
निष्पत्तिः - > प्र + दिश (अतिसर्जने) - "णिनिः" (३-१-१३४) । "ङीप्" (४-१-५)
व्युत्पत्तिः - > प्रदिशति इति
प्रयोगाः - > "अविभ्रमद्भ्रमदननलोल्मुकाकृतिं प्रदेशिनीं जगदिव दग्धमाहुकिः"
उल्लेखाः - > माघ० १७-९
L R Vaidya
English
pradeSa(Si)nI {% f. %} The fore-finger, the index finger.
Bopp
Latin
प्रदेशिनी f. (r. दिश् praef. प्र s. इन् in fem.) digitus in-
dex. MAH. 3. 10452.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तर्जनी, प्रदेशिनी
noun
अङ्गुष्ठसमीपा अङ्गुलिः।
"तस्य दक्षिणहस्तस्य तर्जनी आहता। / विलोक्य भ्रामयामास यमाज्ञामिव तर्जनीम्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
करभोऽस्मादाकनिष्ठं करशाखाङ्गुली समे ।
अङ्गुरिश्चाङ्गुलोऽङ्गुष्ठस्तर्जनी तु प्रदेशिनी ॥ ५९२ ॥
-wordlist-
करभ (पुं), करशाखा (स्त्री), अङ्गुली (स्त्री), अङ्गुरि (स्त्री), अङ्गुल (पुं), अङ्गुष्ठ (पुं), तर्जनी (स्त्री), प्रदेशिनी (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रदेशिनी,
स्त्री,
 (प्रदिशतीति । प्र + दिश् +णिनिः ङीप् ।) तर्ज्जनी । इत्यमरः । २ । ६ । ८१ ॥
(यथा, महाभारते । १ । ८३ । १६ ।“तेऽदर्शयन् प्रदेशिन्या तमेव नृपसत्तमम् ।शर्म्मिष्ठां मातरञ्चैव तथाचख्युश्च दारकाः ॥
”“स्वैरङ्गुलैः पादाङ्गुष्ठप्रदेशिन्यौ द्व्यङ्गुलायते ।प्रदेशिन्यास्तु मध्यमानामिका कनिष्ठिका यथो-त्तरं पञ्चमभागहीना ।” इति सुश्रुते सूत्र-स्थाने ३५ अध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रदेश(शि)नी स्त्री प्रदिश्यतेऽनया प्र + दिश--करणे ल्युट्ङीप् । तर्जन्थां तया हि वस्तु निर्दिश्यते । प्रदेशः अङ्गु-ष्ठादिमध्यस्थाबमस्त्यस्य इनि ङीप् । अत्रैव अमरः ।
Stchoupak
French
प्र-देशिनी-
f.
 index
deuxième orteil.