प्रत्यवाय (pratyavAya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रत्यवाय m.
  (-यः)
	 1. Sin. 
	 2. Disappearance,  either of what exists or non-
production of what does not exist.
	 3. Reverse,  contrary course or
proceeding.
	 4. Disappointment.
	 5. Disarrangement.
 E.
  प्रति and
अव before,  इण् to go,  aff.
   अच् ।

Capeller Eng

English

 प्रत्यवाय m.
  decrease,  diminution
 inversion,  inverted
order
 annoyance,  uneasiness
 offence,  sin. 

Yates

English

 प्रत्य-वाय (यः) 1.
m.
  Sin
 non-appear-
ance
 reverse,  disappointment.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  sinfulness
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  conduct
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  offence
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  reversal
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  contrary course
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  opposite
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  decrease
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  diminution
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  reverse
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  drop
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  disappearance of what exists or non-production of what does not exist
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  sin
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  annoyance
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  disappointment
प्रत्यवाय 	-	 pratyavAya 	-	 m.
  	-	  backsliding

 
   प्रत्यवाय  pratyavAya m.
   reversal   
   परावर्त  parAvarta m.
   reversal of a sentence     
            

 
   प्रत्यवाय  pratyavAya m.
   backsliding     

Wilson

English

 प्रत्यवाय
m.
  (-यः)
1 Sin. 
2 Disappearance,  either of what exists,  or non-production of what does not
exist.
3 Reverse,  contrary course or proceeding.
4 Disappointment.
5 Disarrangement.
E.
  प्रति and अव before इण to go,  aff.
   अच्.

Apte

English

प्रत्यवायः [pratyavāyḥ],  1 Decrease,  diminution. 

An obstacle,  impediment
 danger
 कुमारेण बहुप्रत्यवाये$स्मिन् प्रदेशे कुतूहलिना न स्थातव्यम् Nāg.4
 U.*
  1.8.

A contrary or opposite course,  contrariety
 उत्तमानुत्तमान् गच्छन् हीनान् हीनांश्च वर्जयन् । ब्राह्मणः श्रेष्ठतामेति प्रत्यवायेन शूद्रताम् ॥ Ms.*
  4.245.

A sin,  an offence,  sinfulness
 अनुत्पत्तिं तथा चान्ये प्रत्यवायस्य मन्वते Jābāli
 नेहाभिक्रमनाशो$स्ति प्रत्यवायो न विद्यते Bg.*
  2.4

Disappointment.

Disappearance of an existing thing.

Non-production of what does not exist.

Apte 1890

English

 प्रत्यवायः 1 Decrease,  diminution. 
2 An obstacle,  impediment
 U. 1. 8. 
3 A contrary or opposite course,  contrariety
 Ms. 4. 245. 
4 A sin,  an offence,  sinfulness
 अनुत्पत्तिं तथा चान्ये प्रत्यवायस्य मन्वते Jābāli. 
5 Disappointment. 
6 Disappearance of an existing thing. 
7 Non-production of what does not exist. 

Monier Williams Cologne

English

 प्रत्य्-°अवाय m.
  decrease,  diminution,  KātyŚr.
  
 MBh.
  

 reverse,  contrary course,  opposite,  conduct,  Mn.
   iv,  245

 annoyance,  disappointment,  Śak.
 
 Prab.

 offence,  sin,  sinfulness,  Āpast.
 
 Vedāntas.

 disappearance of what exists or non-production of what does not exist,  W.
 

Monier Williams 1872

English

 प्रत्य्-अवाय,  अस्,  m. decrease,  diminution,  pri-
vation,  detriment,  harm
 reverse,  opposite course, 
contrary course or proceeding,  contrariety,  opposition
(Manu IV. 245)
 annoyance,  disagreeableness
 dis-
appointment,  disarrangement
 offence,  sin,  sinfulness
disappearance of anything that exists
 non-production
of what does not exist.

Macdonell

English

 प्रत्यवाय prati‿avāya,  m.
  decrease,  diminution
 🞄reverse,  contrary course,  opposite conduct
 🞄unpleasantness
 disadvantage
 disappointment
 🞄sin
 -avekṣaṇa,  n.
 ,  -avekṣā,  🞄f.  looking after,  care,  attention,  trouble
 🞄-avekṣya,  fp. to be regarded or paid attention 🞄to
 -asta-gamana,  n.
  setting (of the 🞄sun)
 -astam,  ad. with gam,  set,  cease
 -astam-aya,  m.
  cessation
 -astra,  n.
  countermissile
 🞄-aha,  a.
  daily: -m,  ad. every day.

Benfey

English

 प्रत्यवाय प्रत्यवाय,  i. e. प्रति-अव
-इ + अ,  m.
 
 1. Decrease,  Bhag. 2,  40.
 2. Disappearance.
 3. Disappointment, 
Daśak. in Chr. 188,  10.
 4. Reverse, 
contrary course,  Man.  4,  245.
 5. Disad-
vantage,  Prab. 12,  13.
 6. Sin,  Vedāntas.
in Chr. 202,  15.

Apte Hindi

Hindi

प्रत्यवायः
पुं*
  - प्रति+अव+अय्+घञ्
"ह्रास,  न्यूनता"

प्रत्यवायः
पुं*
  - प्रति+अव+अय्+घञ्
"अवरोध,  रुकावट"

प्रत्यवायः
पुं*
  - प्रति+अव+अय्+घञ्
"विरुद्ध या विपरीत मार्ग,  वैपरीत्य"

प्रत्यवायः
पुं*
  - प्रति+अव+अय्+घञ्
"पाप,  अपराध,  पापमयता"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रत्यवाय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾಪ /ದುರಿತ
निष्पत्तिः - > प्रति + अव + अय (गतौ) - "घञ्" (३-३-१९)
व्युत्पत्तिः - > प्रत्यवय्यते
प्रयोगाः - > "क्षयं केचिदुपात्तस्य दुरितस्य प्रचक्षते । अनुत्पत्तिं तथाचान्ये प्रत्यवायस्य मन्वते ॥"
उल्लेखाः - > जाबालिं
प्रत्यवाय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದುರಾಚಾರ /ವಿಪರೀತವಾದ ಆಚಾರ /ವಿರುದ್ಧವಾದ ಆಚಾರ /ಶಾಸ್ತ್ರವಿರುದ್ಧವಾದ ನಡವಳಿಕೆ
प्रयोगाः - > "उत्तमानुत्तमान् गच्छन् हीनात् हीनांश्च वर्जयन् । बाह्मणः श्रेष्ठतामेति प्रत्यवायेन शूद्रताम् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ४-२४५
प्रत्यवाय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಹಿತವಾದುದನ್ನು ಆಚರಿಸದಿರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ದೋಷ
प्रयोगाः - > "यावदर्हकरणं किल साधोः प्रत्यवायधुतये न गुणाय"
उल्लेखाः - > नैष० ५-९

L R Vaidya

English

 pratyavAya {% m. %} 1. Decrease,  diminution
 2. contrariety,  opposition,  M.iv.245
 3. sin,  sinfulness,  e.g. अनुत्पत्तिं तथा चान्ये प्रत्यवायस्य मन्वते.

Bopp

Latin

 प्रत्यवाय m. (r. इ praef. °ति + अव) detrimentum? BH.
2. 40.

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

विधुर
विधुर,  प्रत्यवाय,  विश्लेष
प्रत्यवायेऽपि विश्लेषे विधुरं स्मर्यते बुधैः ॥ ८२४ ॥
verse 5.1.1.824
page 0095

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रत्यवायः,  पुं,
   (प्रत्यवाय्यते इति । प्रति + अव +अय गतौ + घञ् ।) पापम् । दुरदृष्टम् । यथा, “क्षयं केचिदुपात्तस्य दुरितस्य प्रचक्षते ।अनुत्पत्तिं तथा चान्ये प्रत्यवायस्य मन्वते ॥
”इत्येकादशीतत्त्वे जावालवचनम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रत्यवाय पु०
  प्रति + अव--इण--करणे अच् । १ पापे “अनुत्-पत्तिं तथा चान्ये प्रत्यवायस्य मन्वते” जावालिः ।भावे अच् । २ वैमत्याचरणे मनुः ४ । २४५ ।

Capeller

German

 प्रत्यवाय m.
  Abnahme,  Verminderung
Widerwärtigkeit,  Sünde.

Burnouf

French

 प्रत्यवाय प्रत्यवाय m.
  (अव
 इ
 sfx. अ)
séparation,  départ
		 perte,  dommage.

Stchoupak

French

 प्रत्य्-अवाय-
 m.
  diminution 
 conduite contraire 
 désagrément, 
contrariété,  difficulté.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.