| YouTube Channel

प्रत्यभिवाद (pratyabhivAda)

 
शब्दसागरः
English
प्रत्यभिवाद
m.
 (-दः) Returning a salute or obeisance, the benediction
of a teacher.
E.
 प्रति (re), अभिवाद salute
also प्रत्यभिवादन ।
Capeller Eng
English
प्रत्यभिवाद
m.
 °न
n.
 regreet, return of
salutation.
Yates
English
प्रत्य_भि-वाद (दः) 1.
m.
 Returning a
salutation, teacher's blessing.
Wilson
English
प्रत्यभिवाद
m.
 (-दः) Returning a salute or obeisance, the
benediction of a teacher.
E.
 प्रति (re), अभिवाद salute
also प्रत्यभिवादनः.
Apte
English
प्रत्यभिवादः [pratyabhivādḥ] प्रत्यभिवादनम् [pratyabhivādanam], प्रत्यभिवादनम् Returning a salutation
यो न वेत्त्यभिवादस्य विप्रः प्रत्यभिवादनम्
Ms.*
 2.126.
Apte 1890
English
प्रत्यभिवादः, प्रत्यभिवादनं Returning a salutation
Ms. 2. 126.
Monier Williams Cologne
English
प्रत्य्-°अभिवाद
m.
 return salutation,
Pāṇ.
 viii, 2, 83.
Monier Williams 1872
English
प्रत्य्-अभिवाद, अस्, m. returning a salutation or
greeting
acknowledging a benediction.
Benfey
English
प्रत्यभिवाद प्रत्यभिवाद, i. e. प्र-
ति + अभि-वद् + अ,
m.
1. Returning a
salute.
2. The benediction of a
teacher.
Apte Hindi
Hindi
प्रत्यभिवादः
पुं*
 - प्रति+अभि+वद्+णिच्+घञ्
नमस्कार के बदले नमस्कार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रत्यभिवाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಡಿದ ನಮಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಆಶೀರ್ವಾದ
निष्पत्तिः - > प्रति + अभि + वद (व्यक्तायां वाचि) + णिच् - "घञ्" (३-३-१८)
L R Vaidya
English
pratyaBivAda {% m. %} Returning a salutation, M.ii.126.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रत्यभिवादः,
पुं,
 (प्रति + अभि + वद् + णिच् +भावे घञ् ।) अभिवाद्यस्य गुरोराशीर्व्वच-नम् । इति गोयीचन्द्रः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रत्यभिवाद
पु०
 प्रति + अभि + वद--णिच्--घञ् । अभिवादकस्यतत्प्रतिरूपे आशीर्वचनादौ । भावे ल्युट् । प्रत्यभिवादनतत्रार्थे
न०
 । तत्प्रकारः मनुना कुल्लूकभट्टेन च दर्शितोयथा “आयुष्मान् भव सौम्येति वाच्यो विप्रोऽभिवादने ।अकारश्चास्य नाम्योऽन्ते वाच्यः पूर्वाक्षरः प्लुतः । यो नवेत्त्यभिवादस्य विप्रः प्रत्यभिवादनम् । नाभिवाद्यः सविदुषा यथा शूद्रस्तथैव सः” “अभिवादने कृते प्रत्य-भिवादयित्रा अभिवादको विपादिः आयुष्मान् भवसौम्येति वाच्यः । अस्य चाभिवादकस्य यश्चाम त-स्यान्ते योऽकारादिः स्वरो नाम्नामकारान्तत्वनियमाभा-वात् स प्लुतः कार्य्यः स्वरापेक्षञ्चेदकारान्तत्वं व्यञ्जना-न्तेऽपि नाम्नि सम्भवति स्वरान्तरस्य च व्यञ्जनान्तेनाम्नोऽसम्भवात् आह पूर्वाक्षर इति । पूर्वनामगतम-क्षरं संश्लिष्टं यस्य स पूर्वाक्षरः तन नामाक्षरं पकृव्य चा-कारादिः स्वरः प्लुतः कार्यः । एतच्च वाक्यस्य टेः प्लुतउदात्तः इत्यस्यानुवृत्तौ “प्रत्यभिवादेऽशूद्रे” इति प्लुतंस्मरन् पाणिनिः स्फुटमुक्तवान् । व्याख्यातञ्च वृत्तिकृतावामनेन टेरिति किं व्यञ्जनान्तस्यैव टेः प्लुतो यथास्यादिति । तस्मादीदृशं प्रत्यभिवादनवाक्यम् आयुष्मान् भवसौम्य! शुभशर्म ३ न्! एवं क्षत्रियस्य वलवर्म ३ न् एवंवैश्यस्य वसुभूते ३” “प्लुतो राजन्यविशां वेति कात्यायनव-चनात् क्षत्रियवैश्ययोः पक्षे प्लुतो न भवति । शूद्रस्यप्लुतो न कार्यः अशूद्र इति पाणिनिवचनात् । “स्त्रिया-मपि निषेध” इति कात्यायनवचनात् स्त्रियामपि प्रत्य-भिवादनवाक्ये न प्लुतः” ।
Capeller
German
प्रत्यभिवाद
m.
 ,
°न
n.
 Gegengruß.