प्रत्यङ्गं (pratyaGgaM)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritप्रत्यङ्गं, (प्रतिगतमङ्गमिति ।) अवयव-विशेषः । यथा, शब्दचन्द्रिकायाम् ।“प्रत्यङ्गं कर्णनासाक्षिलिङ्गाङ्गानिकरादिकम् ॥
”(यथा, रामायणे । २ । ७४ । १४ ।“अङ्गप्रत्यङ्गजः पुत्त्रो हृदयाच्चापि जायते ।तस्मात् प्रियतरो मातुः प्रिया एव तुबान्धवाः ॥
”“अतः परं प्रत्यङ्गानि वक्ष्यन्ते । मस्तकोदर-पृष्ठनाभिललाटनासाचिवुकवस्तिग्रीवा इत्येताएकैकाः । कर्णनेत्रनासाभ्रूशङ्खांसगण्डकक्षस्तन-वृषपार्श्वस्फिग्जानुबाहूरुप्रभृतयो द्वे द्बे विंशति-रङ्गुलयः । स्रोतांसि च वक्ष्यमाणानि । एष-प्रत्यङ्गविभाग उक्तः ॥
” इति सुश्रुते शारीर-स्थाने पञ्चमेऽध्याये ॥
अप्रधानम् । यथा, निरुक्ते । ७ । १ । ५ ।“एक आत्मा बहुधा स्तूयते एकस्यात्मनोऽन्येदेवाः प्रत्यङ्गानि भवन्त्यपि ॥
” अङ्गं अङ्गं प्रति ।यथा, गीतगोविन्दे । ११ । ११ ।“ध्वान्तं नीलनिचोलचारुसुदृशां प्रत्यङ्गमालि-ङ्गति ॥
”तथा च मनुः । ८ । २०८ ।“यस्मिन् कर्म्मणि यास्तु स्युरुक्ताः प्रत्यङ्ग-दक्षिणाः ।स एव ता आददीत भजेरन् सर्व्व एव वा ॥
”नृपविशेषे, । यथा, महाभारते । १ । १ । २३५ ।“महापुराणसम्भाव्यः प्रत्यङ्गः परहा श्रुतिः ।एते चान्ये च राजानः शतशोऽथ सहस्रशः ।श्रूयन्तेऽयुतशश्चान्ये संख्याताश्चैव पद्मशः ॥
”)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.