| YouTube Channel

प्रत्न (pratna)

 
शब्दसागरः
English
प्रत्न
mfn.
(-त्नः-त्ना-त्नं)
1. Old, ancient.
2. Traditional, customary.
E.
प्र for
प्रगे here said to mean old, त्न
aff.
and गे rejected.
Capeller Eng
English
प्रत्न॑
a.
former, old, ancient
traditional, customary.
Yates
English
प्रत्न (त्नः-त्ना-त्नं)
a. Old, ancient.
Spoken Sanskrit
English
प्रत्न - pratna -
adj.
- preceding
प्रत्न - pratna -
adj.
- customary
प्रत्न - pratna -
adj.
- traditional
प्रत्न - pratna -
adj.
- former
प्रत्न - pratna -
adj.
- old
प्रत्न - pratna -
adj.
- ancient
प्रत्न - pratna -
n.
- kind of metre
Wilson
English
प्रत्न
mfn.
(-त्नः-त्ना-त्नं) Old, ancient.
E.
प्र for प्रगे here said to mean old, त्न
aff.
, and गे
rejected.
Apte
English
प्रत्न [pratna],
a.
Old, ancient
आदित्प्रत्नस्य रेतसः Ch.
Up.*
3. 17.7.
Former.
Traditional, customary. -त्नम् A kind of metre.
Apte 1890
English
प्रत्न a. 1 Old, ancient.
2 Former.
3 Traditional, customary.
Monier Williams Cologne
English
प्र-त्न॑ mf(आ॑)n. former, preceding
ancient, old
traditional, customary,
RV.
AV.
TS.
Br.
BhP.
प्र-त्न॑
n.
a kind of metre,
RPrāt.
Monier Williams 1872
English
प्रत्न प्रत्न, अस्, आ, अम् (fr. 1. प्र), former,
preceding, anterior
old, primeval, ancient
hitherto
prevalent, traditional, customary
(अम्), n. a kind
of metre.
—प्रत्न-वत्, आन्, अती, अत्, Ved. containing
the word प्रत्न
(वत्), ind. as formerly, in the
usual manner.
Macdonell
English
प्रत्न pra-tná,
a.
ancient, old: (á) -thā, -vát, 🞄ad. as formerly, in the wonted manner.
Benfey
English
प्रत्न प्र + त्न,
adj.
,
f.
ना, Old.
Apte Hindi
Hindi
प्रत्न
वि* - प्र+त्नप्
"पुराना, प्राचीन"
प्रत्न
वि* - प्र+त्नप्
पहला
प्रत्न
वि* - प्र+त्नप्
"परम्परा प्राप्त, प्रथागत"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रत्न
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪುರಾತನವಾದ /ಹಳೆಯದಾದ /ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ
निष्पत्तिः - > प्र - "त्नप्" (वा० ५-४-२५)
प्रयोगाः - > १)"प्रत्नं वेतण्डरत्नं सततपरिचलत्कर्णतालप्ररोहत्" २)"प्रत्नस्य विष्णो रूपं यत् सत्यस्यर्तस्य ब्रह्मणः"
उल्लेखाः - > चं० भा०, भाग० ५-२०-५
L R Vaidya
English
pratna {% a. (f. त्ना) %} 1. Old, ancient
2. traditional, customary.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
रूढ, निरूढ, प्रचलित, व्यावहारिक, उचित, नियत, प्रचल, सामयिक, नियम, धर्म्य, वैयवहारिक, सांकेतिक, सामयाचारिक, प्रत्न, लोक्य, लौकिक
adjective
लोके लोकेषु वा प्रचलितः.
"अस्य शब्दस्य रूढः अर्थः कः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नवं नवीनं सद्यस्कं प्रत्यग्रं नूत्ननूतने
नव्यं चाभिनवे जीर्णे पुरातनं चिरंतनम् १४४८
पुराणं प्रतनं प्रत्नं जरन्मूर्तं तु मूर्तिमत्
-wordlist-
नव (क्ली), नवीन (क्ली), सद्यस्क (क्ली), प्रत्यग्र (क्ली), नूत्न (क्ली), नूतन (क्ली), नव्य (क्ली), अभिनव (क्ली), जीर्ण (क्ली), पुरातन (क्ली), चिरन्तन (क्ली), पुराण (क्ली), प्रतन (क्ली), प्रत्न (क्ली), जरत् (त्रि), मूर्त (क्ली), मूर्तिमत् (त्रि)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
जीर्ण
जीर्ण, जरत्, पुराण, प्रत्न, प्रतन, पुरातन
जीर्णं जरत्पुराणं प्रत्नं प्रतनं पुरातनं प्रोक्तम्
verse 4.1.1.711
page 0082
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रत्नः, त्रि, (प्र + “नश्च पुराणे प्रात् ।” इतिचकारात् त्नप् ।) पुरातनः इत्यमरः ।७७
(यथा, भागवते २० ।“प्रत्नस्य विष्णो रूपं यत् सत्यस्यर्त्तस्य ब्रह्मणः ।अमृतस्य मृत्योश्च सूर्य्यमात्मानमीमहि
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रत्न
त्रि०
पुराणार्थे प्र + भवार्थे त्न पुरातने अमरः पुराणनामसु निघण्टुः
Capeller
German
प्रत्न॑ ehemalig, alt, antik.
Grassman
German
pratná, a. [von prá], 1〉 früher dagewesen, vormalig
2〉 von Alters her bestehend, uralt.
-a 2〉 rājan {830, 1} (agne)
{480, 5} (indra).
-ás 2〉 hótā (agnís) {198, 6}
{117, 1}
{503, 4}
{631, 10}
pitā́ (váruṇas) {785, 3}.
-ám [m.] 2〉 von Agni: {36, 4} (dūtám) = {243, 8}
{362, 1}
{643, 20}. _{643, 25}
{664, 7} (hótāram)
{833, 5} (ṛtvíjam)
v. Indra: {276, 9}
{463, 7}
{486, 19} (yújam)
pitáram {798, 14}.
-ám [n.] 2〉 sakhiám {459, 5}
kā́viam {718, 8}
páyas {754, 4}
sadhástham {819, 5}
jyótis {881, 2}
nákṣatram {914, 13}.
-éna 2〉 sákhyā {462, 7}
mánmanā {626, 11}
{664, 12}
[Page871] {685, 6}
{754, 2}
jánmanā {715, 9}
váyasā {809, 47}.
-ā́ya 2〉 pátye (índrā́ya) {61, 2}
agnáye {917, 13}.
-ā́t 2〉 mā́nāt {785, 6}.
-ásya 1〉 pitúr {87, 5}. 2〉 ókasas {30, 9}
{678, 18}
rétasas {265, 10}
{626, 30}
mahás (savitúr?) {272, 9}
(agnés?) {292, 1}.
-ā́ [du.] 2〉 (aśvínau) {503, 5}.
-ā́sas 1〉 sákhāyas {462, 5}
pitáras {298, 16}
ṛ́ṣayas {346, 1}
ritāyávas {362, 1}. 2〉 sómās {810, 11}
{735, 2}.
-ā́s [m.] 2〉 kārávas {722, 6}.
-ā́ni 2〉 sakhiā́ {108, 5}.
-ā́ [n.] 1〉 śrútiā {462, 6}.
-ébhis 2〉 ádhvabhis {764, 2}
rébhadbhís {829, 6}.
-éṣu 2〉 dhā́masu {633, 20}.
-ā́ [f.] 2〉 ā́hutis {105, 5}.
-ā́m 1〉 dyútam {766, 1}. 2〉 dhíyam {704, 5}.
[du. f.] 2〉 mātárā (ródasī) {458, 7}.
-ā́bhis 2〉 ūtíbhis {633, 24}.
Burnouf
French
प्रत्न प्रत्न a. (sfx. त्न) vieux, ancien. -- S.
n.
une
des 21 विराट्स् de la gāyatri.
Stchoupak
French
प्रत्न-
a. précédent, ancien, vieux
traditionnel.