| YouTube Channel

प्रतुद (pratuda)

 
शब्दसागरः
English
प्रतुद
m.
 (-दः)
1. A bird of game, a falcon, a hawk, or rather one that
kills or strikes with his beak, including also the owl, parrot,
crow, raven, peacock, &c.
2. An instrument for pricking.
E.
प्र before, तुद् to torment, (with the beak, ) and क
aff.
Capeller Eng
English
प्रतुद
m.
 pecker (a kind of bird).
Yates
English
प्र-तुद (दः) 1.
m.
 A bird of game, a
pecker, a falcon, &c.
Wilson
English
प्रतुद
m.
 (-दः) A bird of game, a falcon, a hawk, or rather one that
kills or strikes with his beak, including also the owl, parrot, crow, raven,
peacock, &c.
E.
 प्र before तुद to torment, (with the beak, ) and क
aff.
Apte
English
प्रतुदः [pratudḥ], 1 An epithet of a class of birds (such as hawks, parrots, crows
&c.
 )
Ms.*
 5.13
हारितो धवलः पाण्डुश्चित्रपक्षो बृहच्छुकः । पारावतः खञ्जरीटः पिकाद्याः प्रतुदाः स्मृताः ॥ प्रतुद्य भक्षयन्त्येते तुण्डेन प्रतुदास्ततः
An instrument for pricking.
Apte 1890
English
प्रतुदः 1 An epithet of a class of birds (such as hawks, parrots, crows &c.).
2 An instrument for pricking.
Monier Williams Cologne
English
प्र-°तुद
m.
 id.,
Gaut.
Mn.
Yājñ.
Suśr.
an instrument for piercing,
Suśr.
Monier Williams 1872
English
प्र-तुद, अस्, m. ‘pecker, ’ epithet of a class
of birds (including the falcon, hawk, owl, parrot,
crow, raven, peacock, &c.)
an instrument for
pricking.
Macdonell
English
प्रतुद pra-tuda,
m.
 pecker (a class of birds)
🞄goad
-tuṣṭi,
f.
 satisfaction: -da,
a.
 giving 🞄pleasure to (—°)
-tṛd,
a.
 cleaving
-todá, 🞄m. goad
-tolī,
f.
 broad road, main street.
Benfey
English
प्रतुद प्र-तुद् + अ,
m.
 A bird of
game, one that kills with his beak,
Man. 5, 13.
Apte Hindi
Hindi
प्रतुदः
पुं*
 - प्र+तुद्+क
पक्षियों की एक जाति
प्रतुदः
पुं*
 - प्र+तुद्+क
चुभोने का उपकरण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रतुद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಕಿತ್ತು ಹಿಂಸಿಸಿ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿ, ಕಾಗೆ, ರಣಹದ್ದು ಮುಂತಾದುವು
विस्तारः - > "प्रतुद्य भक्षय्न्त्येते तुण्डेन प्रतुदाः स्मृताः"
L R Vaidya
English
pratuda {% m. %} 1. Name of a bird
2. an instrument for pricking.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रतुदः,
पुं,
 (प्रतुदतीति । प्र + तुद् + कः ।)गृध्रादिः । आदिना श्येनः । कङ्कः । काकः ।द्रोणकाकः । उलूकः । मयूरः । इति राज-निर्घण्टः ॥
अस्यमांसगुणाः ।“लावाद्या विष्किरो वर्गः प्रतुदा जाङ्गला मृगाः ।लघवः शीतमधुराः कषायाश्च हिता नृणाम् ॥
”इति राजवल्लभः ॥
(यथा च चरके सूत्रस्थाने सप्तविंशाध्याये ।“शतपत्रो भृङ्गराजः कोयष्टी जीवजीवकः ।कैरातः कोकिलोऽत्यूहो गोपापत्रः प्रियात्मजः ॥
लट्वा लट्वाषको वभ्रुर्वटहा डिण्डिमानकः ।जटी दुन्दुभिवाक्कावलोहपृष्ठकुलिङ्गकाः ॥
कपोतशुक्लशारङ्गश्चिरिटीककुयष्टिकाः ।शारिकाकलविङ्कश्च चटकोऽङ्गारचूडकः ॥
पारावतः पाण्डविक इत्युक्ताः प्रतुदा द्विजाः ॥
”यथा च सुश्रुते सूत्रस्थाने ४६ अध्याये ।“कपोतपारावतभृङ्गराजपरभृतकोयष्टिककुलिङ्ग-गृहकुलिङ्गगोक्षोडकडिण्डिमानकशतपत्रकमा-तृनिन्दकभेदाशिशुकसारिकावल्गुलीगिरिशाल-ह्वालदूषकसुगृहीखञ्जरीटकहारीतदात्यूहप्रभृ-तयः प्रतुदाः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रतुद
पु०
 प्र + तुदःक । खगभेदे “हारीतो धवलः पाण्डु-श्चित्रपक्षो वृहच्छुकः । पारावतः खञ्जरीटः पिकाद्याःप्रतुदाः स्मृताः” । “प्रतुद्य भक्षयन्त्येते तुण्डेन प्रतुदास्ततः” “प्रतुदा मधुराः पित्तकफव्नास्तुवरा हिमाः ।लघवो बद्धवर्चस्का किञ्चिद्वातकराः स्मृताः” भावप्र० ।
Burnouf
French
प्रतुद प्रतुद
m.
 (तुद्) oiseau de chasse, faucon,
épervier.
Stchoupak
French
प्र-तुद-
m.
 classe d'oiseaux qui frappent avec le bec (comprenant le
faucon, le perroquet, le corbeau, le paon, etc.).