| YouTube Channel

प्रतीवापः (pratIvApaH)

 
Apte
English
प्रतीवापः [pratīvāpḥ], 1 Adding to, inserting (as an ingredient)
तत्र वीरतर्वादिसिद्धं जलमूषकादि प्रतीवापं पाययेत् Suśr.
Calcining or fluxing metals.
An epidemic disease, a plague.
Apte 1890
English
प्रतीवापः 1 Adding to, inserting (as an ingredient).
2 Calcining or fluxing metals.
3 An epidemic disease, a plague.
Apte Hindi
Hindi
प्रतीवापः
पुं*
 - "प्र+वप्+घञ्, उपसर्गस्य दीर्घः"
जोड़ी जाय या मिलायी जाय
प्रतीवापः
पुं*
 - "प्र+वप्+घञ्, उपसर्गस्य दीर्घः"
धातु को भस्म करना या पिघलाना
प्रतीवापः
पुं*
 - "प्र+वप्+घञ्, उपसर्गस्य दीर्घः"
"छूत की बीमारी, महामारी"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: प्रतीवापः
Root: प्रतीवापः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ runnet
⇒ that which causes coagulation
⇒ coagulation [clotting of blood]
⇒ process of curdling milk into yogurt
Shloka(s):
3|3|115|2 ► आतञ्चनं प्रतीवापजवनाप्यायनार्थकम्॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|3|115|2 ⇢ आतञ्चनम् (आतञ्चन) (नपुं) ⇒ runnet, that which causes coagulation, coagulation [clotting of blood], process of curdling milk into yogurt
Related word(s):
उपाधि ➡ पक्वम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रतीवापः,
पुं,
 (प्रत्युप्यते प्रक्षिप्यते अथवा निषि-च्यतेऽस्मिन्निति । प्रति + वप निषेकादौ + घञ् ।)गलितस्य स्वर्णादेर्द्रव्यान्तरेणावचूर्णनम् । इतिस्वामी ॥
न्यसनम् । निःक्षेपणमिति यावत् ।इति सुभूतिः ॥
उपद्रवः । इति मुकुटः ॥
“आवापस्तु प्रतीवापो मारीरीतिरुपद्रवः ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
इत्यातञ्चनशब्दटीकायां भरतः ॥
पानीयौषध-विशेषः । यथा, --“उषकादि प्रतीवापं पिबेत् संशमनाय वै ॥
”इति विद्रधिचिकित्सायां चक्रपाणिदत्तः ॥
(यथा च सुश्रुते सूत्रस्थाने । ४३ अध्याये ।“मदनफलमज्जक्वाथं वा पिप्पल्यादि प्रतीवापंतच्चूर्णं वा निम्बरूपिका कषाययोरन्यतरेण सन्त-र्पणं कफजव्याधिहरम् ॥
”)