प्रतीची (pratIcI)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English प्रतीची pratIcI west
Apte
Englishप्रतीची [pratīcī], The west.
ईशः, पतिः of Varuṇa.
Ocean.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishMacdonell
EnglishHindi
Hindi(स्त्री) पश्चिम
Apte Hindi
Hindiप्रतीची
- प्रति+अञ्च्+क्विन्+ङीप्
पश्चिम दिशा
Shabdartha Kaustubha
Kannadaप्रतीची
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕು /ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರಾದಿಗಳು ಅಸ್ತ ಹೊಂದುವ ದಿಕ್ಕು
निष्पत्तिः - > "क्विन्" (३-२-५९) । "ङीप्" (४-१-६)
व्युत्पत्तिः - > प्रति पश्चात् दिगान्तेऽञ्चति सूर्यम्
प्रयोगाः - > १)"प्रतीचीसिन्धुवीचीव दिनोङ्कारे सुधाकरम्" २)"अग्रेवणं वर्तमाने प्रतीच्यां चन्द्रमण्डले"
उल्लेखाः - > नैष० २०-२, भट्टि० ९-९३
L R Vaidya
EnglishBopp
LatinWordnet
Sanskrit प्रतीची, पश्चिमदिक्
सा प्राच्याः सम्मुखा दिक्।
"मम गृहं अस्य स्थानस्य प्रतीच्यां दिशि अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritपूर्वा प्राची दक्षिणापाची प्रतीची तु पश्चिमा ।
अपराथोत्तरोदीची विदिक्चोपदिशं प्रदिक् ॥ १६७ ॥
पूर्वा (स्त्री), प्राची (स्त्री), दक्षिणा (स्त्री), अपाची (स्त्री), प्रतीची (स्त्री), पश्चिमा (स्त्री), अपरा (स्त्री), उत्तरा (स्त्री), उदीची (स्त्री), विदिश् (स्त्री), अपदिश (क्लीअ), प्रदिश् (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritवारुणी
वारुणी, प्रतीची
स्याद्वारुणी प्रतीची कौवेरी चोत्तरोदीची ॥ १०१ ॥
verse 1.1.1.101
page 0013
वैजयन्तीकोषः
SanskritWord: प्रतीची
Root: प्रतीची
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ पश्चिमदिक्
Meaning(s):
⇒ West
Shloka(s):
2|1|5|2 ► कौबेर्यादिषु तूदीची प्राच्यवाची प्रतीच्यपि॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|5|2 ⇢ प्रतीची (प्रतीची) (स्त्री) ⇒ West ⇒ पश्चिमदिक्
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ दिक्
जातिः ➡ दिक्
Tamil
Tamilப்ரதீசீ : மேற்கு திசை.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritप्रतीची, (प्रतिदिनान्तं प्रतिदिनान्ते इत्यर्थःअञ्चति सूर्य्यमिति । अञ्चु गतिपूजनयोः +“ऋत्विग्दधृक्स्रग्दिगुष्णिगञ्चुयुजिक्रुञ्चाञ्च ।”३ । २ । ५९ । इति क्विन् अन्लोपो दीर्घश्च ।“उगितश्च ।” ४ । १ । ६ । इति ङीप् ।) पश्चिम-दिक् । इत्यमरः । १ । ३ । १ ॥
(यथा, महा-भारते । ४ । ४१ । १८ ।“येनासौ व्यजयत् कृत्स्नां प्रतीचीं दिशमाहवे ।कलापो ह्येष तस्यासीन्माद्रीपुत्त्रस्य धीमतः ॥
”त्रि, पश्चिमाभिमुखी । यथा, ऋग्बेदे । १ । ९२ । ९“विश्वानि देवी भुवनाभिचक्ष्याप्रतीची चक्षुरुर्विया वि भाति ।विश्वं जीवं चरसे बोधयन्तीविश्वस्य वाचमविदन् मनायोः ॥
”“भुवना भुवनानि भूतजातान्यभिचक्ष्याभि-प्रकाश्य प्रकाशवन्ति कृत्वानन्तरं प्रतीची प्रत्यङ्-मुखी सती ।” इति तद्भाष्ये सायनः ॥
प्रति-निवृत्तमुखी । यथा, ऋग्वेदे । १ । १२४ । ७ ।“अभ्रातेव पुंस एति प्रतीची गर्त्तारुगिव सनयेधनानाम् ॥
”“अभ्रातेव भ्रातृरहितेव पुंसः पित्रादीन् प्रतीचीस्वकीयस्थानात् प्रतिनिवृत्तमुखी ।” इति तद्-भाष्ये सायनः ॥
)
वाचस्पत्यम्
SanskritNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.