| YouTube Channel

प्रतिसारण (pratisAraNa)

 
शब्दसागरः
English
प्रतिसारण
n.
 (-णं)
1. Repelling, repulsion.
2. Applying remedies to
a wound.
3. An instrument for anointing a wound.
E.
 प्रति, सृ to go,
causal v., ल्युट्
aff.
Yates
English
प्रति-सारण (णं) 1.
n.
 Repelling
curing, applying remedies.
Spoken Sanskrit
English
प्रतिसारण pratisAraNa
n.
 dressing and anointing the edges of a wound
Wilson
English
प्रतिसारण
n.
 (-णं)
1 Repelling, repulsion.
2 Applying remedies to a wound.
E.
 प्रति, सृ to go, causal v., ल्युट्
aff.
Apte
English
प्रतिसारणम् [pratisāraṇam], 1 Dressing the edges of a wound.
An instrument used for anointing a wound.
Apte 1890
English
प्रतिसारणं 1 Dressing the edges of a wound.
2 An instrument used for anointing a wound.
Monier Williams Cologne
English
प्रति-°सारण
n.
 (fr.
Caus.
 ) dressing and anointing the edges of a wound (or an instrument for doing so),
Suśr.
N.
 of a partic. process to which minerals (esp. quicksilver) are subjected,
Cat.
Monier Williams 1872
English
प्रति-सारण, अम्, n. dressing or anointing the
edges of a wound
an instrument used for anointing
a wound.
Benfey
English
प्रतिसारण प्रतिसारण, i. e. प्रति
-स्रि, Caus., + अन,
n.
1. Repelling.
2. Applying remedies to a wound.
Apte Hindi
Hindi
प्रतिसारणम्
नपुं*
 - प्रति+सृ+णिच्+ल्युट्
घाव के किनारों की मल्हमपट्टी करना
प्रतिसारणम्
नपुं*
 - प्रति+सृ+णिच्+ल्युट्
घाव में मल्हम लगाने का उपकरन
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रतिसारण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆರಳ ತುದಿಯಿಂದ ನಾಲಿಗೆ ಹಲ್ಲು ಮುಂತಾದುವಕ್ಕೆ ಸುಗಂಧ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದು (ಉಜ್ಜುವುದು)
निष्पत्तिः - > प्रति + सृ (गतौ) + णिच् - "ल्युट्" (३-३-११५)
विस्तारः - > "अङ्गुल्यग्रेण चूर्णाद्यैः घर्षणं प्रतिसारणम्" - वैज० "दन्तजिह्वामुखानां यच्चूर्णकल्कावलेहकैः । शनैर्घर्षणमङ्गुल्या तदुक्तं प्रतिसारणम् ॥" - भावप्र०
प्रतिसारण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೂರ ಮಾಡುವುದು /ದೂರ ತಳ್ಳುವುದು
प्रतिसारण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಾಯದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
प्रतिसारण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಾಯಕ್ಕೆ ಮುಲಾಮು ಹಚ್ಚುವ ಒಂದು ಸಾಧನ
निष्पत्तिः - > प्रति + सृ (गतौ) + णिच् - अधि० "ल्युट्" (३-३-११७)
प्रतिसारण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜರುಗಿಸುವುದು /ತಳ್ಳುವುದು
प्रतिसारण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೂರಮಾಡುವ /ದೂರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ
प्रतिसारण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೂರಕ್ಕೆ ಓಡಿಸುವ
निष्पत्तिः - > प्रति + सृ (गतौ) + णिच् - "ल्युः" (३-१-१३४)
L R Vaidya
English
pratisAraRa {% m. %} 1. Dressing a wound
2. an instrument for anointing a wound.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रतिसारण
त्रि०
 प्रतिसारयति प्रति + सृ--णिच् ल्यु । १ अप-सारके २ दूरीकारके । भावे ल्युट् । २ दूरीकरणे । करणेल्युट् । सुश्रुतोक्ते ३ अग्निकार्यभेदे । बलयविन्दुविलेखा प्र-तिसारणानीति दहनविशेषाः । व्रणचिकित्साङ्गे ३ उप-क्रमभेदे “मासादूर्द्ध्वं ततस्तेन कृष्णमालेपयेद्व्रणम् ।कुक्कुटाण्डकपालानि कतकं मधुकं समम् । तथासमुद्रमण्डूकीं मणिचूर्णञ्च दापयेत् । गुटिकामूत्रपि-ष्टास्ता व्रणानां प्रतिसारणम्” सुश्रुतः । प्रतिसारणंव्रणस्य स्वस्थानात् स्थानान्तरनयनम् इत्यर्थः “दन्तजि-ह्वामुखानां यच्चूर्णकल्कावलेहकैः । शनैर्धर्षणमङ्गुल्यातदुक्तं प्रतिसारणम् । वैरस्यं मुखदौर्गन्ध्यं मुखशोषंतथा तृषाम् । अरुचिं दन्तपीडाञ्च निहन्ति प्रतिसार-णम् । हीने जाड्यकफोत्क्लेशावरसंज्ञानमेव च । अति-योगान् मुखे पाकः शोषस्तृष्णा वमिः क्लमः” भावप्र०उक्ते ४ दन्तघर्षणभेदे ।