| YouTube Channel

प्रतिसङ्ख्या (pratisaGkhyA)

 
शब्दसागरः
English
प्रतिसंख्या
f.
 (-ख्या) Consciousness.
E.
 प्रति + सम + ख्या-भावे अङ् ।
Spoken Sanskrit
English
प्रतिसङ्ख्या pratisaGkhyA
f.
 consciousness
Apte 1890
English
प्रतिसंख्या Consciousness.
Monier Williams Cologne
English
प्रति-सं-√ ख्या a (only
ind.
p.
 ख्याय), to count or reckon up, number,
ŚBr.
KātyŚr.
प्रति-°संख्या b
f.
 consciousness
Monier Williams 1872
English
प्रतिसङ्ख्या 1. प्रति-सङ्-ख्या (-सम्-ख्या),
cl. 2. P. -ख्याति, -ख्यातुम्, Ved. to count or reckon
up, count, number.
2. प्रति-सङ्ख्या, f. consciousness.
—प्रतिसङ्-
ख्या-निरोध, अस्, m. (with Buddhists) conscious
cessation of existence
wilful destruction of any
existent thing (?).
L R Vaidya
English
pratisaMKyA {% f. %} Consciousness.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
pratisaṃkhyā (= Pali paṭisaṃkhā
see apratisaṃkhyā), careful (point by point) consideration, thorough knowledge, in °khyā-nirodha, suppression (of rebirth) by …, one of the 3 asaṃskṛtāni (see asaṃskṛta)
it is a synonym of nirvāṇa: Mvy 〔2185〕
Dharmas 〔32〕
see esp. LaVallée Poussin, AbhidhK. 〔i.8—9〕 (suppression due à la sapience). In Mv 〔ii.283.14〕 Senart reads by em. -jñānadarśanapratisaṃkhāya (for °khyāya) for mss. °saṃlāpa, or acc. to note °saṃlāya
but the em. is not supported and seems implausible
the parallels Mv 〔i.228.12, ii.132.16〕 read °pratilābhāya or °ye
LV 〔344.7〕 °sākṣātkriyāyai.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रतिसंख्या स्त्री प्रति + सम् + ख्या--भावे अङ् । १ प्रसख्याने२ सांख्यादिसिद्धे ज्ञानभेदे च तस्य पञ्चविंशतिसंख्यान्वितत-त्त्वनिरूपणात् तदीयज्ञानस्य संख्यानियतत्वेन तथात्वम् ।