प्रतिश्यायः (pratizyAyaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiप्रतिश्यायः
- "प्रति+श्यै+क+टाप्, ल्युट्, ण वा"
"जुकाम, सर्दी"
Wordnet
Sanskrit पीनसः, प्रतिश्यायः, काशः, कफः, श्लेष्मन्
नासिकारोगविशेषः।
"तेन पीनसस्य भेषजं क्रीतम्/स्वरवर्णविशुद्धिश्च पक्वपीनसलक्षणम्"[श.क]"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritप्रतिश्यायः, (प्रतिक्षणं श्यायते इति । प्रति +श्यै + “श्याद्वधास्रुसंम्व्रतीणेति ।” ३ । १ । १४१ ।इति णः ।) पीनसरोगः । इत्यमरः । २ । ६ । ५१ ॥
(यथा, सुश्रुते सूत्रस्थाने ४५ अध्याये ।“पार्श्वशूले प्रतिश्याये वातरोगे गलग्रहे ॥
”अस्य सकारणलक्षणं सम्प्राप्तिश्च यथा, --“सन्धारणाजीर्णरजोऽतिभाष्य-क्रोधर्त्तुवैषम्यशिरोऽभितापैः ।प्रजागरातिस्वपनाम्बुशीतै-रवश्यया मैथुनवाष्पधूमैः ॥
संस्त्यानदोषे शिरसि प्रवृद्धोवायुः प्रतिश्यायमुदीरयेत्तु ।घ्राणार्त्तितोदैः श्वयथुर्जलाभःस्रावोऽनिलात् सस्वनमूर्द्ध्वरोगः ॥
नासाग्रपाकज्वरवक्त्रशोष-तृष्णोष्णपीतस्रवणानि पित्तात् ।कासारुचिस्रावनयनप्रसेकाःकफाद्गुरुः स्रोतसि चापि कण्डूः ॥
सर्व्वाणि रूपाणि तु सन्निपातात्स्युः पीनसे तीव्ररुजेऽतिदुःखे ।सर्व्वोऽतिवृद्धोऽहितभोजनात्तुदुष्टप्रतिश्याय उपेक्षितः स्यात् ॥
”इति चरके चिकित्सास्थाने षड्विंशेऽध्याये ॥
)
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.