| YouTube Channel

प्रतिलोमज (pratilomaja)

 
शब्दसागरः
English
प्रतिलोमज
mfn.
(-जः-जा-जं) Born in the inverse order of the classes, as
of a Kshetriya father and Brāhman mother, of a Vaisya father
and Kshetriya or Brāhman mother, &c.
E.
प्रतिलोम, and born.
Yates
English
प्रति-लोम-ज (जः-जा-जं)
a Of mixed caste.
Wilson
English
प्रतिलोमज
mfn.
(-जः-जा-जं) Born in the inverse order of the
classes, as of a Kṣatriya father and Brahman mother, of a Vaiśya
father and Kṣatriya or Brahman mother, &c.
E.
प्रतिलोम, and born.
Monier Williams Cologne
English
प्रति—लोम—ज
mfn.
born in the inverse order of the classes (as of a Kṣatriya father and Brāhmaṇī mother, or of a Vaiśya and Kṣatriyā or m°, in which cases the wife is of a higher caste than the husband
cf.
Mn.
x, 16),
W.
Benfey
English
प्रतिलोमज प्रतिलोम-ज,
adj.
Born
in the inverse order of the castes (cf.
प्रतिलोम), Man. 10, 25.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रतिलोमज
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಿಮ್ನವರ್ಗದವನಿಂದ ಜನಿಸಿದ
L R Vaidya
English
prati-loma˚ja {% a. %} born in the inverse order of castes, i.e. born of a mother higher in caste than the father. See M.x.16.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रतिलोमजः, त्रि, (प्रतिलोमात् जायते इति प्रति-लोम + जन् + डः ।) प्रतिलोमजातः उत्तम-वर्णायां अधमवर्णाज्जातः यथा, --“संकीर्णयोनयो ये तु प्रतिलोमानुलोमजाः ।अन्योन्यव्यतिषक्ताश्च तान् प्रवक्ष्याम्यशेषतः
”इति मानवे १० अध्याये
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रतिलोमज पुंस्त्री० प्रतिलोमात् जातः जन--ड उत्तम-वर्णस्त्रियाम् अधमवर्णात् जाते सङ्कीर्णवर्णे ते मनु-नोक्ता १० २५ षट् तथा याज्ञ० “ब्राह्मण्यां क्षत्त्रि-यात् सूतो वैश्याद्वैदेहक स्तथा शूद्राज्जातस्तु च-ण्डालः सर्वधर्मबहिष्कृतः क्षत्त्रिया मागधं वैश्या-च्छूद्रात् क्षत्तार गेव तु शूद्रादायोगवं वैश्या जनया-मास वै सुतम्” विष्णुना नामान्तरं वृत्तिश्चैषामुक्ता यथा“तत्र वैश्यापुत्रः शूद्रेणायोगवः पुक्वसमागधौ ३क्षत्रियापुत्रौ वैश्यशूद्राभ्याम् चाण्डालवैदेहकसूताश्च४ व्राह्मणीपुत्राः शूद्रविट्क्षत्रियैः सङ्करसङ्कराश्चा-संख्येयाः रङ्गावतरणमायोगवानाम् व्याधता पुक्व-सानाम् स्तुतिक्रिया मागधानाम् बध्यथातित्वंचाण्डालानाम् स्त्रीरक्षा तज्जीवनञ्च वैदेहकानाम्अश्वसारय्यं सूतानाम् चाण्डालानां बहिर्ग्रामनिवसनंमृतचेलधारणमिति विशेषः” कर्त्तरि क्त प्रतिलोम-जातोऽप्यत्र