| YouTube Channel

प्रतिबोध (pratibodha)

 
शब्दसागरः
English
प्रतिबोध
m.
 (-धः)
1. Waking, awaking.
2. Instructing.
E.
 प्रति before,
बुध् to know, घञ्
aff.
also with ल्युट् प्रतिबोधन ।
Capeller Eng
English
प्रतिबोध
m.
 awaking,
a.
 °धिन्
knowledge,
p.
°वन्त्.
Yates
English
प्रति-बोध (धः) 1.
m.
 Awaking
teaching.
Spoken Sanskrit
English
प्रतिबोध pratibodha
m.
 waking
प्रतिबोध pratibodha
m.
 awaking
प्रतिबोध pratibodha
m.
 instruction
प्रतिबोध pratibodha
m.
 knowledge
प्रतिबोध pratibodha
m.
 perception
प्रतिबोध pratibodha
m.
 admonition
Wilson
English
प्रतिबोध
m.
1 (-धः)
1 Waking, awaking.
2 Instructing.
E.
 प्रति before बुध to know, घञ्
aff.
also with ल्युट्,
प्रतिबोधन.
Apte
English
प्रतिबोधः [pratibōdhḥ], 1 Waking, awaking, being awakened
तदपोहितुमर्हसि प्रिये प्रतिबोधेन विषादमाशु मे
R.*
 8.54
अप्रतिबोध- शायिनी 58 'sleeping not to wake again'
Ki.*
 6.12
12.48.
Perception, knowledge.
Instruction.
Reason, reasoning faculty
किमुत याः प्रतिबोधवत्यः
Ś.*
 5.22.
Recollection
संमोहः खलु विस्मयनीयो न प्रतिबोधः
Ś.*
 6.
Apte 1890
English
प्रतिबोधः 1 Waking, awaking, being awakened
तदपोहितुमर्हसि प्रिये प्रतिबोधेन विषादमाशु मे R. 8. 54
अप्रतिबोधशायिनी 58 ‘sleeping not to wake again’
Ki. 6. 12
12. 48.
2 Perception, knowledge.
3 Instruction.
4 Reason, reasoning faculty
किमुत याः प्रतिबोधवत्यः Ś. 5. 22.
5 Recollection
संमोहः खलु विस्मयनीयो न प्रतिबोधः Ś. 6.
Monier Williams Cologne
English
प्रति-°बोध
m.
 (cf. प्रती-ब्°) awaking, waking,
Ragh.
BhP.
perception, knowledge,
KenUp.
BhP.
instruction, admonition,
Śukas.
N.
 of a man g. बिदादि
Monier Williams 1872
English
प्रति-बोध, अस्, m. awaking, waking
percep-
tion, knowledge
instructing, instruction
admonish-
ing
N. of a man.
—प्रतिबोध-वत्, आन्, अती, अत्,
endowed with knowledge or reason, possessed of
understanding.
—प्रतिबोधी-पुत्र (?), अस्, m., N.
of a teacher.
Benfey
English
प्रतिबोध प्रतिबोध, i. e. प्रति-बुध्
+ अ,
m.
1. Waking, awaking.
2. In-
structing, admonishing, Lass. 38, 13.
3.
Knowledge, Bhāg. P. 2, 7, 47.
Apte Hindi
Hindi
प्रतिबोधः
पुं*
 - प्रति+बुध्+धञ्
"जागना, जागरण, जगाया जाना"
प्रतिबोधः
पुं*
 - प्रति+बुध्+धञ्
"प्रत्यक्षज्ञान, जानकारी"
प्रतिबोधः
पुं*
 - प्रति+बुध्+धञ्
"अनुदेश, शिक्षण"
प्रतिबोधः
पुं*
 - प्रति+बुध्+धञ्
"तर्क, तर्कना, मनःशक्ति"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रतिबोध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಚ್ಚರಿಕೆ /ಜಾಗರಣೆ
निष्पत्तिः - > प्रति + बुध (अवगमने) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "स्वस्थमभिददृशे सहसा प्रतिबोधजृम्भितमुखैर्मृगाधिपैः"
उल्लेखाः - > किरा० १२-४८
प्रतिबोध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರಳುವುದು /ವಿಕಾಸ ಹೊಂದುವುದು
प्रतिबोध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರಿವು /ತಿಳುವಳಿಕೆ
प्रयोगाः - > "सम्मोहः खलु विस्मनीयो न प्रतिबोधः"
उल्लेखाः - > शाकु० ६
प्रतिबोध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಮರಣೆ /ನೆನಪು
प्रतिबोध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೋಧನೆ /ಉಪದೇಶ
L R Vaidya
English
pratiboDa {% m. %} 1. Waking, keeping awake, being awakened, तदपोहितुमर्हसि प्रिये प्रतिबोधेन विषादमाशु मे R.viii.54
2. knowledge
3. instruction
4. reasoning faculty.
Indian Epigraphical Glossary
English
pratibodha (HA), teaching in the Jain doctrine
conversion
to the Jain faith.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रतिबोध
पु०
 प्रति + बुध--भावे घञ् । १ जागरणे २ ज्ञाने चकर्त्तरि अच् । ३ जानरिते ४ ज्ञायिनि च
त्रि०
 । तस्याप-त्यम् विदा० अञ् । प्रातिबोध तदपत्ये यूनि तु हरिता०फक् । प्रातिबोधायन तदीये यून्यपत्ये पुंस्त्री० ।
Capeller
German
प्रतिबोध
m.
 dass., Erkenntnis.
Stchoupak
French
प्रति-बोध-
m.
 réveil, connaissance
-वन्त्- a. qui possède la
connaissance, muni de raison
-न- a. ifc. qui réveille, qui renouvelle
nt. réveil
-ना-
f.
 réveil, fait de reprendre connaissance
-नीय-
a. v. qui doit être réveillé
-इत- a. v. réveillé
-इतवन्त्- a.
v. qui a réveillé
-इन्- a. qui se réveille.