| YouTube Channel

प्रतिबन्धक (pratibandhaka)

 
शब्दसागरः
English
प्रतिबन्धक
mfn.
(-कः-का-कं)
1. Impeding, obstructing, an obstructor or
opposer.
2. Binding.
m.
(-कः) A branch, a shoot.
n.
(-कं) An im-
pediment.
E.
प्रतिबन्ध obstacle,
aff.
कन्
Capeller Eng
English
प्रतिबन्धक
f.
°न्धिका obstructing, impeding
(—°).
Yates
English
प्रति-बन्धक (कः) 1.
m.
A branch.
n.
Obstacle.
a. Impeding.
Spoken Sanskrit
English
प्रतिबन्धक - pratibandhaka -
adj.
- preventing
प्रतिबन्धक - pratibandhaka -
adj.
- resisting
प्रतिबन्धक - pratibandhaka -
adj.
- obstructing
प्रतिबन्धक - pratibandhaka -
m.
- branch
प्रतिबन्धक - pratibandhaka -
m.
- impediment
प्रतिबन्धक - pratibandhaka -
m.
- obstacle
Wilson
English
प्रतिबन्धक
mfn.
(-कः-का-कं) Impeding, obstructing, an obstructor
or opposer.
m.
(-कः) A branch, a shoot.
n.
(-कं) An impediment.
E.
प्रतिबन्ध obstacle,
aff.
कन्.
Apte
English
प्रतिबन्धक [pratibandhaka],
a.
(-न्धिका
f.
)
Binding, fastening.
Impeding, obstructing, hindering.
Resisting, opposing. -कः A branch, shoot.
Apte 1890
English
प्रतिबंधक a. (धिका f.) 1 Binding, fastening.
2 Impeding, obstructing, hindering.
3 Resisting, opposing.
कः A branch, shoot.
Monier Williams Cologne
English
प्रति-°बन्धक a (ifc. )
=
°बन्ध, impediment, obstacle,
MBh.
प्रति-°बन्धक mf(इका)n. obstructing, preventing, resisting,
MBh.
Rājat.
TPrāt.
, Sch.
प्रति-°बन्धक
m.
a branch,
L.
प्रति-°बन्धक b
m.
N.
of a prince,
VP.
Monier Williams 1872
English
प्रति-बन्धक, अस्, इका, अम्, binding or tying
to
obstructing, obstructive, hindering, impeding,
being an obstacle
resisting
(अस्), m. a branch,
shoot
N. of a prince
(at the end of a comp.) an
obstacle, impediment, hinderance.
Benfey
English
प्रतिबन्धक प्रति-बन्ध् + अक,
I.
adj.
Impeding, obstructing, Bhāṣāp. 146.
II.
m.
A branch.
III. At the end of
comp.
adj.
= प्रतिबन्ध।
Apte Hindi
Hindi
प्रतिबन्धक
वि* - प्रति+बंध्+ण्वुल्
"बांधने वाला, जकड़ने वाला"
प्रतिबन्धक
वि* - प्रति+बंध्+ण्वुल्
"रुकावट डालने वाला, अवरोध करने वाला, विघ्नकारक"
प्रतिबन्धक
वि* - प्रति+बंध्+ण्वुल्
"मुकाबले करने वाला, विरोध करने वाला"
प्रतिबन्धकः
पुं*
- प्रति+बंध्+ण्वुल्
"शाखा, अंकुर"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रतिबन्धक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಡ್ಡಿ ಪಡಿಸುವ /ತಡೆಯೊಡ್ಡುವ
निष्पत्तिः - > प्रति + बन्ध (बन्धने) - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
प्रयोगाः - > "त्यागिनो निष्कलङ्कस्य को दोषोऽस्य महीपतेः ममापुण्यं तु तन्निन्द्यं यच्छ्रेयःप्रतिबन्धकम्"
प्रतिबन्धक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವವನು
L R Vaidya
English
pratibaMDaka {% (I) a. (f. धिका) %} 1. Binding
2. obstructing, hindering, impeding
3. resisting.
pratibaMDaka {% (II) m. %} A branch, a shoot.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
रोधक, प्रतिबन्धक
adjective
यः प्रतिबन्धं करोति।
"मृत्तिकायाः कश्चित् प्रकारः विद्युतः रोधकः अस्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रतिबन्धकः,
पुं,
(प्रतिबध्नातीति प्रति + बन्ध +ण्वुल् ।) विटपः इति शब्दचन्द्रिका
प्रति-रोधके, त्रि
(यथा, राजतरङ्गिण्याम् १९९ ।“त्यागिनो निष्कलङ्कस्य को दोषोऽस्य महीपतेः ।ममापुण्यन्तु तन्निन्द्यं यच्छेयःप्रतिबन्धकम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रतिबन्धक
त्रि०
प्रतिबन्धाति प्रति + बन्ध + ण्वुल् प्रतिरो-धके स्त्रियां टाप् कापि अत इत्त्वम् “बलवद्द्विष्टहे-तुत्वमतिः स्यात् प्रतिबन्धिका” भाषा० विटपे शब्दच०प्रतिबन्धकत्वञ्च कारणोभूताभावप्रतियोगित्वम् तच्चमणाद्यभावत्वेन तु प्रतिबन्धकाभावत्वेनेति नान्यो-न्याश्रयः एवं प्रतिबन्धकाभावकूट एव कारणं तेनमणिसद्भावे मण्याद्यभावेऽपि कार्य्यमिति” अनुमा०चि० अतिरिक्तशक्तिनिरासे तच्च पञ्चधा भवति यथातद्वत्ताबुद्धिं प्रति तदभाववत्तानिश्चयत्वेन प्रतिबन्धक-त्वस् तदभावव्याप्यवत्तानिश्चयत्वेन तदभावावच्छेदक-तया गृहीतधर्मवत्तानिश्चयत्वेन तदसमानाधिकरण-धर्मवत्तानिश्चयत्वन तद्व्यापकतावच्छेदकतया गृहीतधर्मावच्छिन्नाभाववत्तानिश्चयत्वेन चेति तत्राद्य यथाह्रदो वह्निमानिति बुद्धिं प्रति ह्रदो वह्निमानितिनिश्चयस्य प्रतिबन्धकत्वम् द्वितीयं ह्रदो वह्न्यभावव्या-प्यवानिति निश्चयस्य तृतीयं जलवान्वह्न्यभाववानितिनिश्चयविशिष्टस्य जलवान् ह्वदः इति निश्चयस्य चतुर्थंवह्न्यसमानाधिकरणजलवान् ह्रद इति निश्चयस्य प-ञ्चसं ह्रदो धूमवानिति बुद्धिं प्रति धूमव्यापकतावच्छेदक-तया गृहीतं यद्वह्नित्वं तादृशवह्नित्वावच्छिन्नाभाववान्ह्रद इति निश्चयस्येति कार्य्यमात्रं प्रति तु कामिनीजिज्ञासायाः स्वातन्त्र्येण प्रतिबन्धकत्वम् क्वचित् मणि-मन्त्रादिन्यायेन प्रतिबन्धकत्वम् यथा दाहं प्रति मणेःप्रतिबन्धकत्वम् इति
Capeller
German
प्रतिबन्धक
f.
°न्धिका (—°) hemmend.