प्रतिपत्ति (pratipatti)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रतिपत्ति f.
  (-त्तिः)
	 1. Fame,  renown,  reputation. 
	 2. Gaining,  getting, 
obtaining,  acquirement.
	 3. Action,  wordly practice or activity,  as
opposed to religious contemplation. 
	 4. Use,  application,  profit.
5. Arrogance,  audacity,  confidence.
	 6. Knowledge,  perception, 
observation,  determination,  ascertainment.
	 7. Elevation,  exalta-
tion,  promotion,  acquirement of rank or dignity.
	 8. Acknowledg-
ment,  assent,  admission,  acceptance.
	 9. Inspiring trust or confi-
dence,  satisfying,  shewing in proof. 
	 10. Respectful or affectionate
behaviour.
	 11. Purpose,  design. 
	 12. Comprehending,  includ-
ing.
	 13. Distribution,  disposal.
	 14. Giving,  presentation. 
	 15. Inte-
llect,  intelligence.
	 16. Inclination,  tendency.
	 17. Method,  means.
18. Promotion,  preferment.
	 19. Proof,  conviction. 
	 20. Under-
taking,  commencement.
	 21. Resolution. 
	 22. Procedure,  act of
proceeding.
	 23. Knowledge of what to do.
	 24. Blinding,  mislead-
ing,  deceiving.
	 25. Throwing Ghee on the fire,  or images into
a sacred stream,  or any similar rite from which no advantage
is expected.
 E.
  प्रति severally or towards,  &c. पद् to go,  aff.
   क्तिन् ।

Capeller Eng

English

 प्रतिपत्ति f.
  acquiring,  getting,  perceiving, 
understanding,  wisdom,  intelligence,  supposition,  assertion,  statement
agreement,  admission
 giving,  bestowing on (loc.  or —°)
 honouring, 
respecting
 causing,  effecting
 undertaking,  beginning,  proceeding at or
with (gen.   or loc.
 )
 means against (gen.  ) to (loc. ).

Yates

English

 प्रति-पत्ति (त्तिः) 2.
f.
  Fame
 gaining
action
 use
 arrogance
 know-
ledge
 elevation
 assent
 pur-
pose
 convincing
 including
giving up
 deceiving.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  granting
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  bestowing on
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  acceptance
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  statement
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  means for
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  effecting
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  ascertainment
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  reign
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  high rank or dignity
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  causing
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  acknowledgment
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  welcome
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  observation
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  expedient against
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  assertion
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  resource
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  homage
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  conclusion
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  acquiring
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  obtaining
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  gaining
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  assurance
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  supposition
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  respectful reception or behaviour
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  intellect
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  confidence
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  action
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  perception
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  giving
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  beginning
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  confession
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  rule
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  knowledge
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  determination
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  admission
प्रतिपत्ति 	-	 pratipatti 	-	 f.
  	-	  procedure in or with

Wilson

English

 प्रतिपत्ति
f.
  (-त्तिः)
1 Fame,  reputation. 
2 Gaining,  getting,  obtaining,  acquirement.
3 Action,  worldly practice or activity,  as opposed to religious contemplation. 
4 Use,  application,  profit.
5 Arrogance,  audacity,  confidence.
6 Knowledge,  determination,  ascertainment.
7 Elevation,  exaltation,  promotion,  acquirement of rank or dignity.
8 Acknowledgment,  assent,  admission. 
9 Inspiring trust or confidence,  satisfying,  shewing in proof. 
10 Respectful or affectionate behaviour to.
11 Purpose,  design. 
12 Comprehending,  including.
13 Distribution,  disposal.
14 Giving,  presentation. 
15 Blinding,  misleading,  deceiving.
16 Throwing Ghee on the fire,  or images into a sacred stream,  or any
similar rite from which no advantage is expected.
E.
  प्रति severally or towards,  &c. पद to go,  aff.
   क्तिन्.

Apte

English

प्रतिपत्तिः [pratipattiḥ],  f.
 

Getting
 acquirement,  gain
 चन्द्रलोक- प्रतिपत्तिः
 स्वर्ग˚ &c.
 

Perception,  observation,  consciousness,  (right) knowledge
 वागर्थप्रतिपत्तये R.*
  1.1
 तयोरभेदप्रतिपत्तिरस्ति मे Bh.*
  3.99
 गुणिनामपि निजरूपप्रतिपत्तिः परत एव संभवति Vās.

Assent,  compliance,  acceptance
 प्रतिपत्तिपराङ्मुखी Bk.*
  8.95 'averse from compliance,  unyielding'.

Admission,  acknowledgment.

Assertion,  statement.

Undertaking,  beginning,  commencement.

Action,  proceeding,  course of action,  procedure
 वयस्य का प्रतिपत्तिरत्र M.*
  4
 Ku.*
  5.42
 विषाद- लुप्तप्रतिपत्तिविस्मितं सैन्यम् R.*
  3.4 'which did not know what course of action to follow through dismay'.

Performance,  doing,  proceeding with
 प्रस्तुतप्रतिपत्तये R.*
  15.75.

Resolution,  determination
 कैकेय्याः प्रतिपत्तिर्हि कथं स्यान्मम वेदने Rām.*
  2.22.16
 व्यवसायः प्रतिपत्तिनिष्ठुरः R.*
  8.65.

News,  intelligence
 कर्मसिद्धावाशु प्रतिपत्तिमानय Mu.*
  4
 Ś.*
  6.

Honour,  respect,  mark of distinction,  respectful behaviour
 सामान्यप्रतिपत्तिपूर्वकमियं दारेषु दृश्या त्वया Ś.*
  4.17
7.1
 R.*
  14.22
15.12
 तत् कस्मादेतस्मिन् महानुभावे प्रतिपत्तिमूढा तिष्ठसि Nāg.1
 यत्स महानुभावो वाङ्मात्रेणापि अकृतप्रतिपत्तिः अदक्षिणेति मां संभावयिष्यति Nāg.2.

A method,  means.

Intellect,  intelligence.

Use,  application. 

Promotion,  preferment,  exaltation. 

Fame,  renown,  reputation. 

Boldness,  assurance,  confidence.

Conviction,  proof. 

A rite from which no advantage accrues.

The concluding portion of an action.  (In Daṇḍaviveka,  G. O. S.*
  52,  p.259,  it means punishment of an offence.)

Disposing of a matter or a thing which has served the purpose of something else
 यद् येन प्रयोजनेन सम्बद्ध- मुत्पद्यते तत् तदर्थमेव न्याय्यम् । तस्यान्यत्र गमने प्रतिपत्तिरित्येतदुपपद्यते ŚB. on MS.*  4.2.19. Also cf.
   यष हि न्यायो यदन्यत्र कृतार्थ- मन्यत्र प्रतिपाद्यत इति ŚB. on MS.*  4.2.22
 cf.
   also प्रतिपत्तिश्च विविक्तकरणेन उपकरोति ŚB. on MS.*  6.4.3. Hence प्रतिपत्ति- कर्मन् means 'a mere disposal' (as opposed to अर्थकर्मन्)
 किं शाखाप्रहरणं प्रतिपत्तिकर्म उतार्थकर्मेति ŚB. on MS.*  4.2.1.

giving (दान)
 अपात्रे प्रतिपत्तिः
 Mb.
 *  12.26.31
 दानवारि- रसिकाय विभूतेर्वश्मि ते$स्मि सुतरां प्रतिपत्तिम् N.*
  21.63.

Remedy (प्रतिविधान)
 प्रतिपत्तिं कां प्रत्यपद्यन्त मामकाः Mb.
 *  7.46. 3. Comp.
   -दक्ष a.
  knowing how to act. -पटहः a kind of kettle drum.  -पराङ्मुख a.
  obstinate,  unyielding
 Bk. -प्रदानम् Conferring promotion.  -भेदः difference of view. -विशारद a.
  knowing how to act,  skilful,  clever
 वायव्यमभिमन्त्र्याथ प्रतिपत्तिविशारदः Mb.
 *  1.227.16.

Apte 1890

English

 प्रतिपत्तिः f. 1 Getting,  acquirement,  gain
 चंद्रलोकप्रतिपत्तिः
 स्वर्ग° &c. 
2 Perception,  observation,  consciousness,  (right) knowledge
 वागर्थप्रतिपत्तये R. 1. 1
 तयोरभेदप्रतिपत्तिरस्तिमे Bh. 3. 99
 गुणिनांमपि निजरूपप्रतिपत्तिः परत एव संभवति Vās. 
3 Assent,  compliance,  acceptance
 प्रतिपत्तिपराङ्मुखी Bk. 8. 95 ‘averse from compliance,  unyielding’. 
4 Admission,  acknowledgment. 
5 Assertion,  statement. 
6 Undertaking,  beginning,  commencement. 
7 Action,  proceeding,  course of action,  procedure
 वयस्य का प्रतिपत्तिरत्र M. 4
 Ku. 5. 42
 विषादलुप्तप्रतिपत्ति सैन्यं R. 3. 40 ‘which did not know what course of action to follow through dismay.’ 
8 Performance,  doing,  proceeding with
 प्रस्तुतप्रतिपत्तये R. 15. 75. 
9 Resolution,  determination
 व्यवसायः प्रतिपत्तिनिष्ठुरः R. 8. 65. 
10 News,  intelligence
 कर्मसिद्धावाशु प्रतिपत्तिमानय Mu. 4
 Ś. 6. 
11 Honour,  respect,  mark of distinction,  respectful behaviour
 सामान्यप्रतिपत्तिपूर्वकमियं दारेषु दृश्या त्वया Ś. 4. 16
 7. 1
 R. 14. 22
 15. 12. 
12 A method,  means. 
13 Intellect,  intelligence. 
14 Use,  application. 
15 Promotion,  preferment,  exaltation. 
16 Fame,  renown,  reputation. 
17 Boldness,  assurance,  confidence. 
18 Conviction,  proof. 
19 A rite from which no advantage accrues. 
Comp. 
दक्ष a. knowing how to act. 
पटहः a kind of kettle-drum. 
भेदः difference of view. 
विशारद a. knowing how to act,  skilful,  clever. 

Monier Williams Cologne

English

 प्रति-°पत्ति f.
  gaining,  obtaining,  acquiring,  Gaut.
 
 Śaṃk.
 

 perception,  observation,  ascertainment,  knowledge,  intellect,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 supposition,  assertion,  statement,  Bhartṛ.
 
 Tattvas.

 admission,  acknowledgment,  Yājñ.
 

 giving,  granting,  bestowing on (loc.   or comp. ),  MBh.
  
 Kām.

 causing,  effecting,  Kām.
  

 beginning,  action,  procedure in or with (loc.   gen.
   or comp. ),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
   (तत्र का प्रतिपत्तिः स्यात्,  what is to be done there? MBh.
  
 का तस्य प्रतिपत्तिः. what is to be done with it? Kull.
 )

 respectful reception or behaviour,  homage,  welcome,  ib. (°त्तिं-√ दा,  to show honour,  Śak.
 )

 confidence,  assurance,  determination,  R.
  (cf.   अ-प्रत्प्°)

 resource,  means for (loc.  ),  expedient against (gen.  ),  Jaim.
  

 high rank or dignity,  rule,  reign,  Cat.
 

 conclusion,  ĀśvŚr.
  

Monier Williams 1872

English

 प्रति-पत्ति,  इस्,  f. gaining,  getting,  obtaining, 
acquirement,  gain
 becoming aware of,  perception, 
observation,  ascertainment,  determination,  knowledge
intelligence,  intellect
 assertion,  affirmation,  state-
ment,  opinion
 acknowledgment,  admitting,  admis-
sion,  assent
 undertaking,  beginning,  commence-
ment
 doing,  acting,  action,  proceeding
 worldly
action
 mode of acting,  procedure
 method,  means
use,  application
 giving,  imparting,  bestowing,  pre-
sentation
 causing
 elevation,  exaltation,  promotion, 
preferment
 acquirement of rank or dignity,  repu-
tation,  fame,  renown
 honouring,  worshipping, 
honour,  respectful behaviour
 inspiring trust or con-
fidence
 resoluteness,  boldness,  assurance,  reliance, 
confidence
 comprehending,  including,  conclusion
conviction,  proof
 misleading,  deceiving (?)
 a rite
from which no advantage is expected (?).
—प्रति-
पत्ति-कर्मन्,  अ,  n.,  Ved. a concluding rite or
ceremony.
—प्रतिपत्ति-दक्ष,  अस्,  आ,  अम्,  know-
ing how to act,  knowing what is to be done.
—प्र-
तिपत्ति-दर्शिन्,  ई,  इनी,  इ,  showing what ought to be
done.
—प्रतिपत्ति-निष्ठुर,  अस्,  आ,  अम्,  hard to
understand,  difficult to be understood.
—प्रतिपत्ति-
पटह,  अस्,  m. a kind of kettle-drum,  the state drum
allowed only to chiefs of a certain rank
 [cf. प्रति-
पत्-तूर्य below.]
—प्रतिपत्ति-पराङ्मुख,  अस्, 
ई,  अम्,  averse from compliance,  obstinate,  unyielding.
—प्रतिपत्ति-प्रदान,  अम्,  n. the giving of pre-
ferment,  conferring promotion.
—प्रतिपत्ति-भेद, 
अस्,  m. diversity of views,  difference of opinions.
—प्रतिपत्ति-मत्,  आन्,  अती,  अत्,  possessing appro-
priate knowledge,  knowing what is to be done
 in-
telligent
 active,  prompt
 celebrated,  high in rank.
—प्रतिपत्ति-विशारद,  अस्,  आ,  अम्,  knowing how
to act,  knowing what is to be done,  expert,  clever.

Benfey

English

 प्रतिपत्ति प्रतिपत्ति,  i. e. प्रति-पद्
+ ति,  f.
 
 1. Obtaining,  acquirement, 
Böhtl. Ind. Spr. 2801.
 2. Perception, 
1747.
 3. Knowledge,  Ragh. 8,  4.
 4. Ac-
knowledgment,  Böhtl. Ind. Spr. 2159.
 5. Admitting,  Yājñ. 2,  283.
 6. Proceed-
ing,  acting,  MBh. 13,  2461.
 7. A means, 
Mālav. 48,  6.
 8. Respectful behaviour, 
honouring,  worshipping,  Pañc. 117, 
12
 MBh. 7,  7467.
 9. Giving, 
Böhtl. Ind. Spr. 2659.
 10. Causing, 
Kām.  Nītis. 1,  40.
 11. Confidence.

Hindi

(स्त्री) (संज्ञा क्रिया) (क्रियावाचक संज्ञा)

Apte Hindi

Hindi

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"हासिल करना,  अवाप्ति,  उपलब्धि"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"प्रत्यक्षज्ञान,  अवक्षेण,  चेतना,  ज्ञान"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"हामी भरना,  आज्ञा पालन,  स्वीकरण"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"माल लेना,  अभिस्वीकृति"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"दृढ़ोक्ति,  उक्ति"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"समारंभ,  शुरु,  उपक्रम"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"कार्यवाही,  प्रगमन,  क्रियाविधि"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"अनुष्ठान,  करना,  प्रगमन करना"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"दृढ़ संकल्प,  निश्चित धारणा"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"समाचार,  गुप्त वार्ता"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"सम्मान,  आदर,  पूजनीयता का चिह्न,  आदरयुक्त व्यवहार"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"प्रणाली,  उपाय"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"बुद्धि,  प्रज्ञा"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"रिवाज,  प्रयोग"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"उन्नति,  तरक्की,  उच्चपद प्राप्ति"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"यश,  प्रसिद्धि,  ख्याति"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"साहस,  भरोसा,  विश्वास"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रति+पद्+क्तिन्
"सम्प्रत्याय,  प्रमाण"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
"प्राप्ति,  अवाप्ति"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
"प्रत्यक्षीकरण,  अवेक्षण"

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
यथार्थ ज्ञान

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
स्वीकृति

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
आरम्भ

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
सङ्कल्प

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
समाचार

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
उपाय

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
बुद्धि

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
उन्नति

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
प्रयोग

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
प्रसिद्धि

प्रतिपत्तिः
स्त्री*
  - प्रतिपद्+क्तिन्
विश्वासी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೌರವ /ಮರ್ಯಾದೆ
निष्पत्तिः - > प्रति + पद (ग्तौ) - "क्तिन्" (३-३-९४)
प्रयोगाः - > "सामान्यप्रतिपत्तिपूर्वकमियं दारेषु दृश्या त्वया भाग्यायत्तमतःपरं न खलु तद्वाच्यं वधूबन्धुभिः"
उल्लेखाः - > शाकु० ४-१६
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇತಿ ಕರ್ತವ್ಯತಾ ಜ್ಜಾನ /ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಬುದ್ಧಿ
प्रयोगाः - > "वपुरादरातिशयशंसि पुनः प्रतिपत्तिमूढमपि बाढमभूत्"
उल्लेखाः - > माघ० ९-७७
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಪ್ತಿ /ಸಂಪಾದನೆ /ಹೊಂದುವಿಕೆ
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರವೃತ್ತಿ /ನಡವಳಿಕೆ /ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುವ ವಿಧಾನ
प्रयोगाः - > १)"भवत्यनिष्टादपि नाम दुःसहान्मनस्विनीनां प्रतिपत्तिरीदृशी" २)"प्रतिपत्तिरधःकृतैनसो जनताभिस्तव साधु वर्ण्यते"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-४२,  माघ० १६-८
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರ್ತಮಾನ /ಸುದ್ದಿ /ಸಮಾಚಾರ
प्रयोगाः - > "स्वनगराय प्रस्थितं मां प्रिया सबाष्पमाह कियच्चिरेणार्यपुत्रः प्रतिपत्तिं दास्यतीति"
उल्लेखाः - > शाकु० ६
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಪಾಯ /ಯುಕ್ತಿ
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಗೀಕಾರ /ಒಪ್ಪಿಗೆ /ಸಂಮತಿ
प्रयोगाः - > "चिरेणानुगुणं प्रोक्ता प्रतिपत्तिपराङ्मुखी"
उल्लेखाः - > भट्टि० ८-९५
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಞಾನ /ತಿಳಿವಳಿಕೆ
प्रयोगाः - > "वागर्थाविव सम्पृक्तौ वागर्थः प्रतिपत्तये । जगतः पितरौ वन्दे पार्वतीपरमेश्वरौ ॥"
उल्लेखाः - > रघु० १-१
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಗಲ್ಭ್ಯ /ದಿಟ್ಟತನ
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ /ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ /ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "कविमाह्वाययामास प्रस्तुतप्रतिपत्तये"
उल्लेखाः - > रघु० १५-७५
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿ
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪದಪ್ರಾಪ್ತಿ
विस्तारः - > "प्रतिपत्तिः प्रवृत्तौ च प्रागल्भ्ये गौरवेऽपि च । सम्प्राप्तौ च प्रबोधे च पदप्राप्तौ च योषिति ॥" - मेदि०
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುನಃ ಪಡೆಯುವುದು /ಮತ್ತೆ ಹೊಂದುವುದು
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತಿಭೆ /ಹೊಸಹೊಸದಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ಬುದ್ಧಿ
प्रतिपत्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೀರ್ತಿ /ಯಶಸ್ಸು

L R Vaidya

English

 pratipatti {% f. %} 1. Perception,  observation,  knowledge,  गुणिनामपि निजरूपप्रतिपत्तिः परत एव संभवति Vas.D.,  R.i.1
acquirement,  gain
admission,  acknowledgement
intellect,  intelligence
undertaking,  commencement
resolution,  determination
 See R.viii.65,  and Mall. on it
inclination,  tendency,  K.S.v.42
procedure,  act of proceeding,  प्रस्तुतप्रतिपत्तये R.xv.75
knowledge of what to do,  विषादलुप्तप्रतिपत्ति (सैन्यम्) R.iii.40
method,  means
promotion,  preferment
fame,  renown
proof,  conviction
honouring,  worshipping,  respectful behaviour,  R.xiv.22
assent,  acceptance,  Bt.viii.95.

Bopp

Latin

 प्रतिपत्ति f. (r. पद् praef. °ति s. ति)
1) impetratio,  adep-
tio. RAGH. 1. 1.
2) reverentia. RAGH. 14. 22.
3) actio
accipiendi hospitem,  cibus potusque,  quo aliquis excipi-
tur,  Bewirthung. RAGH. 15. 12.
4) intellectus,  intelli-
gentia,  comprehensio. RAGH. 8. 64.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 pratipatti,  f. (not far in mg. from Skt. id.,  BR s.v. 5
 but closer to Pali paṭipatti),  behavior,  practice,  performance,  esp. good behavior,  religiously
 opp. to vipratipatti,  q.v.
 here are included some passages previously misinterpreted (esp. those from SP): pratipatti (acc.) darśeti bahuprakāraṃ (v.l. °rāṃ) SP 〔120.5〕 (vs),  (the Buddha) shows (to men of various sorts) good behavior in many ways,  or the various sorts of good behavior
 pratipattyā ca saṃpādayet 〔395.12〕 (prose),  and (who) shall put into effect (this sūtra) by his behavior (conduct,  in practice)
 ye tubhya dharma śrutvā pratipattim eṣyatī hi LV 〔355.12〕 (vs),  who,  having heard the dharma from you,  will arrive at proper behavior (i.e. will put it into practice)
 °ttīya saṃpanno Mv 〔ii.357.20〕,  perfect in behavior
 ārādhyate satpratipattimadbhir dharmo Jm 〔106.19〕,  by those having virtuous behavior
 °tti-guṇasauṣṭhavāc ca 〔142.17〕,  °tti-śobhayā 20
 vācayā yatha vadanti te budhās tatra caiva pratipattiyā (in actual practice) sthitāḥ RP 〔11.1〕 (vs)
 śrutvā ca tasmin pratipattiye sthito 〔36.12〕 (vs),  and having heard it he remains steadfast in it by his behavior
 °ttiś ca mayāpi bhāṣitā iha sūtre 〔59.10〕 (vs)
 pratipattitu Śikṣ 〔4.16〕,  thru their holy behavior
 sarvabodhisattvaśikṣā-pratipattayaḥ Gv 〔461.9〕 (Bhvr.,  characterized by practice of …)
 °ttiṣu vyādhinirghātanasaṃjñā Gv 〔464.10〕,  misquoted śatrunirghātana° Śikṣ 〔36.4〕,  to good behavior (should be applied) the name of destroyer of diseases
 bhūtapratipattiḥ śramaṇaḥ KP 〔125.1〕,  a monk of true (correct) behavior
 Bbh 〔3.22〕
 〔4.2〕 (see s.v. pratipanna)
 [Page364-b] 〔213.18〕
 pratipatti-kāmo Dbh.g. 〔16(352).17〕
 Dbh 〔25.13 ff.〕
 note esp. line 15,  … anavakāśo yad ātmā vipratipattisthitaḥ parān samyak-pratipattau sthāpayet …,  it is inconceivable that myself remaining in evil behavior should establish others in good behavior
 pratipatti-vipratipattisthitānā(ṃ) sattvānām anutsargaḥ (not dismissing) ekāṃśavacanatā (speaking to them in the same way) KP 〔25.7〕
 (eteṣu …) dharmeṣu pratipattir na vipratipattiḥ Samādh 〔p. 14 line 2〕,  good,  not bad,  behavior
 sarvatragāminī-pratipattijñāna-balam Dharmas 〔76〕,  see s.v. pratipad,  which is here and often interchangeable with pratipatti. In MSV 〔ii.86.10〕 read with ms. amuko bhikṣuḥ sa bhagavatā pratipa(t)tyeva vyākṛtaḥ (ed. °tāḥ,  doubtless misprint): pratipattyā iva,  as it seems by his intellectual realization (so Skt. pratipatti),  or with confidence due to experience (so AMg. paḍivatti)
 the ed. em. to pratipadyeva,  stating in note that Tib. reads sṅa nas,  which means formerly and which I cannot relate to either reading. Is there a corruption?

Indian Epigraphical Glossary

English

 pratipatti,  cf. pratipattau (LP),  explained as ‘convincing’
but actually ‘during the administration of … ’.

Lanman

English

 pratipatti,  f. the acquiring. [√pad +
prati.]

Abhyankara Grammar

English

प्रतिपत्ति  knowledge,  understanding
 cf. तस्मादनभ्युपायः शब्दानां प्रातिपत्तौ प्रतिपद- प्राठः। M.Bh. on Ahn. 1 
 also cf. MBh. on P. I. 1. 20. Vart.5 I.1  44, 46 etc.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 प्रतिपत्ति °Adv. mit Bezug auf die Fußsoldaten,  H XVI,  21.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khong du chud pa
१) अधिगत २) अधिगम ३) अधिगमन ४) अनुप्रविष्ट ५) अर्थम् ६) अवगति ७) अवगम ८) अवबुद्ध ९) अवबुद्ध्यन्ते १०) अवबोध ११) अवसित १२) अवस्यत्१३) अवस्यति १४) उपगत १५) गत १६) गति १७) गतिंगतः १८) गम्यते १९) चेतना २०) पर्याप्त २१) प्रज्ञा २२) प्रतिपत्ति २३) प्रतिवेध २४) प्रतीति २५) बुद्ध २६) बोद्ध्र २७) बोध २८) बोधित २९) विवेचयति ३०) वेदित ३१) व्युत्पत्ति ३२) व्युत्पादन

khong du chud par bya ba
१) अनुगच्छत २) अभिसमय ३) निरुक्त ४) प्रतिपत्तव्य ५) प्रतिपत्ति ६) प्रतिपादन ७) प्रतिपादयितव्य ८) प्रतीति ९) विबोध

gos byed
प्रतिपत्ति

bsgrub pa
१) अर्जन २) ३) निर्हार ४) प्रतिपत्ति ५) प्रतिपद् ६) विधान ७) विधि ८) ९) समुदागत १०) समुदानयन ११) साधक १२) साधन १३) साधित १४) साध्य १५) सिद्धि १६)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

प्रतिपत्ति
प्रतिपत्ति,  प्रगल्भता
सङ्कथान्योन्यसङ्गीतिः प्रतिपत्तिः प्रगल्भता ।
verse 4.1.1.779
page 0089

प्रतिपत्
प्रतिपत्,  प्रतिपत्ति
प्रतिपत्प्रतिपत्तावपि शादः शष्पे घृणा जुगुप्सायाम् ।
verse 5.1.1.800
page 0092

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रतिपत्तिः,  स्त्री,
   (प्रतिपदनमिति । प्रति + पद् +क्तिन् ।) प्रवृत्तिः । (यथा,  कुमारे । ५ । ४२ ।“मनस्विनीनां प्रतिपत्तिरीदृशी ॥
”)प्रागल्भ्यम् । गौरवम् । (यथा,  युक्तिकल्पतरौचारलक्षणे ।“सुभक्तो राजसु तथा कार्य्याणां प्रतिपत्तिमान् ॥
”)संप्राप्तिः । (यथा,  रघुः । १ । १ ।“वागार्थाविव संपृक्तौ वागर्थप्रतिपत्तये ।जगतः पितरौ वन्दे पार्व्वतीपरमेश्वरौ ॥
”)प्रबोधः । (यथा,  भागवते । ३ । ६ । १४ ।“चक्षुषांशेन रूपाणां प्रतिपत्तिर्यतो भवेत् ॥
”)पदप्राप्तिः । इति मेदिनी । ते,  २०९ ॥
 मीमां-सकमते फलशून्यकर्म्माङ्गम् । यथा । देव-तोद्देशेन यागादौ त्यक्तहविरादेरग्नौ निःक्षेपः ।पूजितप्रतिमादेर्जले विसर्जनमित्यादि । श्राद्धादौसर्व्वशेषाङ्गकर्म्म यथा । प्रतिपत्तिरूपकर्म्माङ्गएव प्रतिपाद्याभावे तन्निवृत्तिः । इति तिथ्यादि-तत्त्वम् ॥
 * ॥
 निर्व्वाहिताङ्गकद्रव्यकरणकाङ्गत्वंप्रतिपत्तिरूपकर्म्माङ्गत्वम् । प्रतिपत्तिकर्म्मउत्तरा क्रिया । यत्र एकेन द्रव्येण कर्म्म-द्वयं निर्व्वाह्यते तत्र उत्तरं कर्म्म प्रतिपत्तिकर्म्म ।तन्निर्व्वाहकञ्च प्रतिपाद्यम् । इति तट्टीकायांकाशीरामवाचस्पतिः ॥
 * ॥
 अथ प्रतिपत्त्यधि-करणम् । शकृन्निरस्यति लोहितं निर-स्यति गुदेनोपयजति सर्व्वं जुहोति । इत्य-ग्नीसोमीयपशौ श्रूयते । शकृन्निरस्यतीति दृष्टा-न्तार्थम् । यथा पशोरुदरवर्त्तिशकृत् त्यजतितथा लोहितमपि त्यजति । अन्यत्र पशोःशीर्षमांसोपक्रमेण होमः । अत्र तु गुदमांसोप-क्रमेणेति । तत्र च यज्ञशेषमृत्विग्भ्यो ददातीतिपरिभाषया मांसस्योत्तरा प्रतिपत्तिः प्राप्ता ।अत्र सर्व्वहवनेन प्रतिपत्त्यभावात् कर्म्मवैगुण्यंस्यादिति । अत्र सिद्धान्तः । यदिकारादुपपत्ति-रिति । यदि प्रतिपाद्यं स्यात् तदा प्रतिपत्ति-रङ्गमित्यर्थः । इति रामकृष्णीयाघिकरण-कौमुदी ॥
 * ॥
 अपि च ।“उपांशुयाजद्रव्येण शेषकार्य्यं भवेन्न वा ।भवेद्धविर्भ्यः सर्व्वेभ्य इत्युक्त्या प्रापितत्वतः ॥
उक्ताज्यद्रव्यशेषस्तु भाव्युपस्तरणादिकृत् ।अतो न प्रतिपत्त्यर्हः शेषकार्य्यं ततः कथम् ॥
”इति माधवीयाधिकरणमालायाम् ५ पादे प्रथ-माधिकरणम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रतिपत्ति स्त्री प्रति + पद--क्तिन् । १ प्रवृत्तौ २ प्रानल्भ्ये३ गौरवे ४ प्राप्तौ ५ पदप्राप्तौ ६ कर्त्तव्यताज्ञाने च मेदि० ।“विषादलुप्तप्रतिपत्तिविस्मितम्” इति रथुः । मीमांसकमते७ फलशून्यकर्माङ्गभेदे यथा श्राद्धादौ दत्तदूव्यस्य कुशमय-ब्राह्मणपक्षे जलादौ निक्षेपः । पूजितप्रतिमादेश्च जलादौनिक्षेपः । ८ स्थापनमात्रे च कात्या० श्रौत०

Capeller

German

 प्रतिपत्ति f.
  Erlangung,  Gewinnung,  Gewahrwerdung, 
Erkenntnis,  Einsicht, 
Klugheit,  Entschlossenheit,  Zuversicht, 
Annahme,  Behauptung,  Zugeständnis, 
Verleihung,  Spendung zn (Loc. o. —°), 
Beehrung,  Verehrung,  Inangriffnahme, 
Beginn,  Mittel,  Ausweg.

Burnouf

French

 प्रतिपत्ति प्रतिपत्ति f.
  (पद्
 sfx. ति) acquisition
d'une chose qconque: d'un gain,  d'une dignité,  de la renommée,  d'une
connaissance,  etc.].
		 Réception d'un hôte:
 ce qu'on
lui offre en le recevant.
		 Qqf.  audace,  confiance en soi
		 action
mondaine [par oppos. à la méditation pieuse].
प्रतिपत्तिपतह m.
  sorte de tambour.

Stchoupak

French

 प्रति-पत्ति-
 f.
  fait d'obtenir 
 perception,  observation,  connaissance, 
intelligence 
 supposition 
 affirmation 
 fait de donner,  d'accorder à
(loc. ifc.) 
 d'entreprendre,  action,  conduite 
 moyen 
 accueil respectueux, 
hommage 
 (का °पत्तिः que faire ?) -इं दा- honorer,  rendre hommage
 
 -मन्त्- a. qui sait ce qu'il faut faire,  actif,  avisé.
°दक्ष- a. qui connaît ce qu'il faut faire.
°निष्ठुर- a. difficile à comprendre.
°प्रदान- nt. fait de rendre hommage.
°विशारद- a. = °दक्ष-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.