| YouTube Channel

प्रतिपक्षित (pratipakSita)

 
शब्दसागरः
English
प्रतिपक्षित Adj.
1. Containing a contradiction.
2. Nullified by a
contradictory premiss, (as a Hetu.)
Spoken Sanskrit
English
प्रतिपक्षित - pratipakSita -
adj.
- contradictory
अपनीत - apanIta -
adj.
- contradictory
अश्लिष्टार्थ - azliSTArtha -
adj.
- contradictory
द्वन्द्विन् - dvandvin -
adj.
- contradictory
बाधित - bAdhita -
adj.
- contradictory
विभिन्न - vibhinna -
adj.
- contradictory
विगीत - vigIta -
adj.
- contradictory
विरोधभाज् - virodhabhAj -
adj.
- contradictory
विरोधिन् - virodhin -
adj.
- contradictory
व्याहत - vyAhata -
adj.
- contradictory
हीनवादिन् - hInavAdin -
adj.
- contradictory
अप्रतीप - apratIpa -
adj.
- not contradictory
अविसंवादिन् - avisaMvAdin -
adj.
- not contradictory
अव्याहत - avyAhata -
adj.
- not contradictory
प्रतिकूलव्चन - pratikUlavcana -
n.
- contradictory speech
साक्षिद्वैध - sAkSidvaidha -
n.
- contradictory evidence
देशविरुद्ध - dezaviruddha -
adj.
- contradictory as to time
देशविरोधिन् - dezavirodhin -
adj.
- contradictory as to time
प्रतिपक्षिता - pratipakSitA -
f.
- being self-contradictory
वाक्यभेद - vAkyabheda -
m.
- contradictory statements
अप्रत्याम्नाय - apratyAmnAya -
m.
- not a contradictory statement
विरुद्धोक्ति - viruddhokti -
f.
- adverse or contradictory speech
विरुद्धमतिकारिन् - viruddhamatikArin -
adj.
- suggesting contradictory notions
प्रतिपक्षित - pratipakSita -
adj.
- nullified by a contradictory premiss
सङ्कुल - saGkula -
n.
- inconsistent or contradictory speech
हीनवाद - hInavAda -
m.
- insufficient or contradictory evidence
विरुध्यते { विरुध् } - virudhyate { virudh } - verb pass. - be at variance with or contradictory to
सावमर्द - sAvamarda -
adj.
- painful or disagreeable or contradictory
गुणवाद - guNavAda -
m.
- statement contradictory to other arguments
ख्यातिविरुद्धता - khyAtiviruddhatA -
f.
- state of being contradictory to general opinion
विरुद्धमतिकारिता - viruddhamatikAritA -
f.
- figure of speech which suggests contradictory notions
प्रतिपक्षित pratipakSita
adj.
contradictory
प्रतिपक्षित pratipakSita
adj.
nullified by a contradictory premiss
प्रतिपक्षित pratipakSita
adj.
containing a contradiction
प्रतिपक्षित pratipakSita
adj.
nullified by a contradictory premiss
Monier Williams Cologne
English
प्रति—प°क्षित
mfn.
containing a contradiction, contradictory, Bhāṣāp.
nullified by a contradictory premiss (one of the 5 kinds of fallacious middle terms),
MW.
Monier Williams 1872
English
प्रतिपक्षित, अस्, आ, अम्, containing a contra-
diction
nullified by a contradictory premiss (one of
the five kinds of fallacious middle terms).
Benfey
English
प्रतिपक्षित प्रतिपक्ष + इत,
adj.
,
f.
ता, Nullified by a contradictory premiss
(one of the five kinds of fallacious
middle-term), Bhāṣāp. 70.
Apte Hindi
Hindi
प्रतिपक्षित
वि* प्रति-पक्षित -
विरोध से युक्त
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रतिपक्षित
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹೇತು /ಐದು ವಿಧ ಹೇತ್ವಾಭಾಸಗಳಲ್ಲೊಂದು ಭೇದ
निष्पत्तिः - > "इतच्" (५-२-३६)
व्युत्पत्तिः - > प्रतिपक्षोऽस्य सञ्जातः
प्रयोगाः - > "अनैकान्तो विरुद्धश्चाप्यसिद्धः प्रतिपक्षितः कालात्ययोपदिष्टश्च हेत्वाभासाश्च पञ्चधा ॥"
उल्लेखाः - > भाषाप०
L R Vaidya
English
prati-pakzita {% a. %} 1. containing a contradiction
2. nullified by a contradictory premiss (as a Hetu).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रतिपक्षित
पु०
प्रतिपक्षो जातोऽस्य तारका० इतच सत्-प्रतिपक्षरूपदोषयुक्ते हेतौ हेत्वाभासभेदे “अनैकान्तो वि-रुद्धश्चाप्यसिद्धः प्रतिपक्षितः कालात्ययोपदिष्टश्च हेत्वा-भासाश्च पञ्चधा” भाषा० “सत्प्रतिपक्षे तु प्रतिहेतुः सा-ध्याभावसाधकः अत्र तु हेतुरेवेति विशेषः साध्या-भावसाघक एव साध्यासाधकत्व उषन्यस्त इत्यशक्ति-विशेषोपस्थापकत्वाच्च विशेषः सत्प्रतिपक्षः साध्याभा-वव्याप्यवान् पक्षः अगृहीताप्रामाण्यकतया साध्यव्या-प्यवत्त्वेनोपस्थितिकालीनायाः साध्यामावव्याप्यवत्त्वेनो-पस्थितेर्विषयस्तथा इत्यन्ये अत्र परस्पराभाव-व्याप्यवत्ताज्ञानात् परस्परानुमितिप्रतिवन्धः फलम् ।अत्र केचित् यथा घटाभावव्याप्यवत्ताज्ञाने विद्यमानेऽपिघटचक्षुःसंयोगे सति थटवत्ताज्ञानं जायते यथा चसत्यपि पीतत्वाभावव्याप्यशङ्खत्ववत्ताज्ञाने पित्तादिदोषेणपीतः शङ्ख इति धीर्जायते एवं कोटिद्वयव्याप्यवत्तादर्शनेकोटिद्वयप्रत्यक्षरूपः संशयो भवति तथा सत्प्रतिपक्षस्थलेसंशयरूपानुमितिर्भवत्येव यत्र चैककोटिव्याप्यदर्शनं तत्रा-धिकवलतया द्वितीयकोटिभानप्रतिबन्धान्न संशयः फल-यलेन चाधिकसमबलाभावः कल्प्यते इति वदन्ति तन्नतदभावव्याप्यवत्ताज्ञाने मति तदपनीतभावविशेषशाब्द-योधादेरनुदयात् लौकिकसन्निसर्षाजन्यदोषविशेषाजन्य-ज्ञानमात्रे तस्य प्रतिबन्धकता लाधवात् तूपनीत-भावविशेषे शाब्दबोधे पृथक् प्रतिबन्धकता गौर-वात् तथा प्रतिवन्धकसत्त्वात् कथमनुमितिः नहि लौकिकसन्निकर्षस्थसे प्रत्यक्षमिव सत्प्रतिपक्षस्थलेसंशयानुमितिः प्रामाणिकी येनानुमितिभिन्नत्वेनापिविशेषणीयम् यत्र कोटिद्वयव्याप्यवत्ताज्ञानं तत्रोभयत्राप्रामाण्यज्ञानात् संशयो नान्यथाऽगृहीताप्रामाणक-स्यैव विरोधिज्ञानस्य प्रतिबन्धकत्वादिति” सि० मु०