प्रतिताल (pratitAla)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रतिताल m.
  (-लः) A kind of air or melody.
	 f.
  (-ली) The key of a door
or padlock,  or an instrument to open a door.
 E.
  प्रति relating to, 
ताल tune,  or a lock,  fem.  aff.
   ङीप् ।

Yates

English

 प्रति-ताल (लः) 1.
m.
  A melody.
f.
  (ली)
The key of a door or padlock.

Wilson

English

 प्रतिताल
m.
  (-लः) A kind of air or melody.
f.
  (-ली) The key of a
door or padlock,  or an instrument to open a door.
E.
  प्रति relating to,  ताल tune,  or a lock,  fem.  aff.
   ङीप्.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

प्रतितालः [pratitālḥ],  A kind of Tāla in music
 कान्तारः समराख्यश्च वकुण्ठो वाञ्छितस्तथा । कथिताः शङ्करेणैव चत्वारः प्रतितालकाः ॥ Saṁgītasāra. 

Monier Williams Cologne

English

 प्रति—ताल m.
  (in music) a kind of measure

Monier Williams 1872

English

 प्रतिताल प्रति-ताल or प्रति-तालक,  अस्,  m.
(in music) a particular time,  a kind of air or melody
(ई),  f. the key of a door or padlock,  an instrument
to open a door.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रतितालः,  पुं,
   (प्रतिगतस्तालम् ।) तालविशेषः ।यथा,  सङ्गीतदामोदरे ।“कान्तारः समराख्यश्च वैकुण्ठो वाञ्छितस्तथा ।कथिताः शङ्करेणैव चत्वारः प्रतितालकाः ॥
कान्तारो यथा,  --कान्तारः प्रतितालस्तु चन्द्रक्रीडे द्रुतद्वयम् ।दशाक्षरपदेनायं शृङ्गारे वर्त्तते रसे ॥
 १ ॥
समराख्यो यथा,  --लघुद्रुतौ लघुश्चान्ते नृपताल उदाहृतः ।रुद्रसंख्याक्षरपदः समरे वीरके रसे ॥
 २ ॥
वैकुण्ठो यथा,  --रुद्रत्रयस्तु वैकुण्ठे प्रतिताले समीरितः ।अर्कसंख्याक्षरैः पादो हास्ये त्रिपुटतालके ॥
 ३ ॥
वाञ्छितो यथा,  --वाञ्छितस्तृतीये ताले लघुरेको द्रुतस्तथा ।त्रयोदशाक्षरैर्युक्तो रसेऽद्भुते प्रकीर्त्तितः ॥
” ४ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रतिताल पु०
  संगीतसा० उक्ते तालभेदे तल्लक्षणभेदादिकंतत्रोक्तं यथा “कान्तारः समराख्यश्च वैकुण्ठो वाञ्छित-स्तथा । कथिताः शङ्करेणैव चत्वारः प्रतितालकाः ।कान्तारः प्रतितालस्तु चन्द्रक्रीडे द्रुतद्वयम् । दशाक्षर-पदेनायं शृङ्गारे वर्त्तते रसे । १ लघुद्रुतौ लघुश्चान्तोनृपनाल उदाहृतः । रुद्रसंख्याक्षरपदः समरो वीर्केरसे” । २ “रुद्रत्रयस्तु वैकुण्ठे प्रतिताले समीरिताः ।अर्कसंख्याक्षरै पादो हास्ये त्रिपुटतालके” । ३ “वाञ्छि-तस्तृतीय ताले लघुरेको द्रुतस्तथा । बयोदशाक्षरैर्युक्तोरसेऽद्भुते प्रकीर्त्तिनः” ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.