प्रतिज्ञा (pratijJA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रतिज्ञा f.
  (-ज्ञा)
	 1. Promise,  agreement,  engagement,  assent.
	 2. Admi-
ssion,  acknowledgment.
	 3. Declaration,  affirmation. 
	 4. (In logic, )
The proposition,  the assertion to be proved.
	 5. A plaint,  (in law.)
E.
  प्रति mutually,  ज्ञा to know,  aff.
   अङ् ।

Capeller Eng

English

 प्रतिज्ञा f.
  = seq.
  + plaint,  indictment (j. ).

Yates

English

 प्रति-ज्ञा (ज्ञा) 1.
f.
  Promise
 acknow-
ledgment
 proposition. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	 vow
स्वर 	-	 svara 	-	 m.
  	-	 vowel
सन्धा 	-	  sandhA 	-	 f.
  	-	 vow
शंस 	-	  zaMsa 	-	 m.
  	-	 vow
अभिग्रह 	-	  abhigraha 	-	 m.
  	-	 vow
नियम 	-	  niyama 	-	 m.
  	-	 vow
बन्धक 	-	  bandhaka 	-	 m.
  	-	 vow
शपथ 	-	  zapatha 	-	 m.
  	-	 vow
सत्यसंश्रव 	-	  satyasaMzrava 	-	 m.
  	-	 vow
ऋत 	-	  Rta 	-	 n.
  	-	 vow
प्रणिधान 	-	  praNidhAna 	-	 n.
  	-	 vow
सत्य 	-	  satya 	-	 n.
  	-	 vow
शंसति  { शंस् } 	-	  zaMsati  { zaMs } 	-	 verb 	-	 vow
व्यक्ति 	-	  vyakti 	-	 f.
  	-	 vowel
वर्ण 	-	  varNa 	-	 m.
  	-	 vowel
अक्षर 	-	  akSara 	-	 n.
  	-	 vowel
अक्षरक 	-	  akSaraka 	-	 n.
  	-	 vowel
घोष 	-	  ghoSa 	-	 m.
  	-	 vowels
गुण 	-	  guNa 	-	 m.
  	-	 vowels a
महानियम 	-	  mahAniyama 	-	 m.
  	-	  great vow

प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	 promise
वचन 	-	 vacana 	-	 n.
  	-	 promise
पालयति  { पाल् } 	-	  pAlayati  { pAl } 	-	 verb 	-	  keep  [ promise ]
अभिसन्धा 	-	  abhisandhA 	-	 f.
  	-	 promise
अङ्गीकृति 	-	  aGgIkRti 	-	 f.
  	-	 promise
प्रतिश्रुत् 	-	  pratizrut 	-	 f.
  	-	 promise
प्रतिश्रुति 	-	  pratizruti 	-	 f.
  	-	 promise
सन्ध्या 	-	  sandhyA 	-	 f.
  	-	 promise
सत्यक्रिया 	-	  satyakriyA 	-	 f.
  	-	 promise
आस्था 	-	  AsthA 	-	 f.
  	-	 promise
सन्धा 	-	  sandhA 	-	 f.
  	-	 promise
सङ्गिर् 	-	  saGgir 	-	 f.
  	-	 promise
शंस 	-	  zaMsa 	-	 m.
  	-	 promise
अङ्गीकार 	-	  aGgIkAra 	-	 m.
  	-	 promise
अभ्युपाय 	-	  abhyupAya 	-	 m.
  	-	 promise
उपगम 	-	  upagama 	-	 m.
  	-	 promise
नियम 	-	  niyama 	-	 m.
  	-	 promise
बन्धक 	-	  bandhaka 	-	 m.
  	-	 promise
प्रतिश्रव 	-	  pratizrava 	-	 m.
  	-	 promise
संश्रव 	-	  saMzrava 	-	 m.
  	-	 promise

प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	 promise
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	 acknowledgment  [ pol. ]
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	 vow
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  complaint
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  agreement
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  proposition
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  indictment
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  statement
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  assertion or proposition to be proved
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  allegation
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  prosecution
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  assertion
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  first member or avyaya of the five-membered nyAya syllogism
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  admission
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  declaration
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  plaint
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  assent
प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	  affirmation
प्रतिजानाति  { प्रतिज्ञा } 	-	  pratijAnAti  { pratijJA } 	-	 verb 	-	  learn
प्रतिजानाति  { प्रतिज्ञा } 	-	  pratijAnAti  { pratijJA } 	-	 verb 	-	  approve

प्रतिज्ञा 	-	 pratijJA 	-	 f.
  	-	 vow
यान 	-	 yAna 	-	 n.
  	-	 van
संवृतयान 	-	 saMvRtayAna 	-	 n.
  	-	 van
महन् 	-	 mahan 	-	 adj.
  	-	 vast
नाडी 	-	 nADI 	-	 f.
  	-	 vein
सिरा 	-	 sirA 	-	 f.
  	-	 vein
प्रवेशानुमति 	-	 pravezAnumati 	-	 f.
  	-	 visa
अति 	-	 ati 	-	 indecl.
  	-	 very
अतीव 	-	 atIva 	-	 indecl.
  	-	 very
धातु 	-	 dhAtu 	-	 m.
  	-	 root  [ verb root,  Skrt. Grammar ]
दुराचार 	-	 durAcAra 	-	 m.
  	-	 vice
दृश्य 	-	 dRzya 	-	 m.
  	-	 view
सिक्थ 	-	 siktha 	-	 n.
  	-	 vase
अवगुण्ठन 	-	 avaguNThana 	-	 n.
  	-	 veil
क्रियापद 	-	 kriyApada 	-	 n.
  	-	 verb
पाप 	-	 pApa 	-	 n.
  	-	 vice
मन 	-	 mana 	-	 n.
  	-	 view
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	 view
मत 	-	 mata 	-	 n.
  	-	 vote
अस्पष्ट 	-	 aspaSTa 	-	 adj.
  	-	 vague

प्रतिज्ञा 	-	  pratijJA 	-	 f.
  	-	  first member or avyaya of the five-membered nyAya syllogism

प्रतिज्ञा 	-	  pratijJA 	-	 f.
  	-	  first member or avyaya of the five-membered nyAya syllogism

 
   प्रतिज्ञा  pratijJA f.
   proposition   
   वाद  vAda m.
   proposition    
   महावाक्य  mahAvAkya n.
   great proposition   
   शाब्दिक प्रस्थापना  zAbdika prasthApanA f.
   verbal proposition    
   सांश्लेषिक-प्रस्थापना  sAMzleSika-prasthApanA f.
   synthetic proposition  [ Logic ]  
   प्रत्याम्नाय  pratyAmnAya m.
   proposition re-stated   
   वैश्लेषिक प्रस्थापना  vaizleSika prasthApanA f.
   analytical proposition   
   देश्य  dezya n.
   proposition or statement   
   अननुभाषण  ananubhASaNa n.
   not repeating a proposition   
   अन्वय  anvaya m.
   or proposition and conclusion   
   अनवस्था  anavasthA f.
   non-finality (of a proposition)  [ philos. ]  
   प्रतिज्ञालक्षण  pratijJAlakSaNa n.
   characteristic of a proposition    
   वादवाद  vAdavAda adj.
   an assertion about a proposition   
   उत्तरपक्ष  uttarapakSa m.
   minor proposition in a syllogism   
   पक्षता  pakSatA f.
   essential nature of a proposition   
   अन्वयव्यतिरेक  anvayavyatireka n.
   positive and negative proposition    
   प्रतिज्ञाहानि  pratijJAhAni f.
   giving up a proposition or argument  
   बहुप्रतिज्ञ  bahupratijJa adj.
   containing more than one proposition    
   प्रतिज्ञासंन्यास  pratijJAsaMnyAsa m.
   abandonment of one's own proposition   
   प्रतिज्ञा  pratijJA f.
   assertion or proposition to be proved   
   पक्ष  pakSa m.
   proposition to be proved in a syllogism  
   प्रतिज्ञान्तर  pratijJAntara n.
   subsequent proposition on failure of the first   
   स्थापन  sthApana n.
   establishment or dialectical proof of a proposition   
   प्रतिज्ञाविरोध  pratijJAvirodha m.
   contradiction between a logical proposition and the argument   
   प्रतिप्रयोग  pratiprayoga m.
   counter-application or parallel setting forth of a proposition   
   वादरत  vAdarata adj.
   adhering to or following any particular proposition or doctrine   
   व्याप्तिग्रह  vyAptigraha m.
   apprehension of a general proposition or of universal concomitance  
   विनिग्रह  vinigraha m.
   antithesis which implies that when two propositions are antithetically stated peculiar stress is laid on one of them     
            

 
   प्रतिज्ञा  pratijJA f.
   allegation   
   उक्ति  ukti f.
   allegation    
   दोषारोप  doSAropa m.
   allegation   
   वचनोपन्यास  vacanopanyAsa m.
   allegation  [ insinuation ]   
   मिथ्याभियोग  mithyAbhiyoga m.
   allegation   
   व्याज  vyAja m.
   allegation    
   व्यपदेश  vyapadeza m.
   allegation   
   छद्मन्  chadman n.
   allegation    
   सव्यभिचार  savyabhicAra m.
   allegation proving too much     
            

 
   प्रतिज्ञा  pratijJA  f.
    acknowledgment   [ pol. ]  
   प्रतिपत्ति  pratipatti f.
   acknowledgment    
   ग्रहण  grahaNa n.
   acknowledgment   
   दुवोयु  duvoyu ind.
   out of acknowledgment      
            

 
   प्रतिज्ञा  pratijJA  f.
    vow   
   यान  yAna  n.
    van    
   संवृतयान  saMvRtayAna  n.
    van   
   महन्  mahan  adj.
    vast    
   नाडी  nADI  f.
    vein   
   सिरा  sirA  f.
    vein    
   प्रवेशानुमति  pravezAnumati  f.
    visa   
   अति  ati  indecl.
    very    
   अतीव  atIva  indecl.
    very   
   धातु  dhAtu  m.
   root  [ verb root,  Skrt. Grammar ]   
   दुराचार  durAcAra  m.
    vice   
   दृश्य  dRzya  m.
    view    
   सिक्थ  siktha  n.
    vase   
   अवगुण्ठन  avaguNThana  n.
    veil    
   क्रियापद  kriyApada  n.
    verb   
   पाप  pApa  n.
    vice    
   मन  mana  n.
    view   
   दर्शन  darzana  n.
    view    
   मत  mata  n.
    vote   
   अस्पष्ट  aspaSTa  adj.
    vague        

 
   प्रतिज्ञा  pratijJA f.
   prosecution   
   अभियोग  abhiyoga m.
   prosecution      
            

 
   प्रतिज्ञा  pratijJA f.
   indictment   
   अभ्यारोप  abhyAropa m.
   indictment      
            

Wilson

English

 प्रतिज्ञा
f.
  (-ज्ञा)
1 Promise,  agreement,  engagement,  assent.
2 Admission,  acknowledgment.
3 (In logic, ) The proposition,  the assertion to be proved.
E.
  प्रति mutually,  ज्ञा to know,  aff.
   क.

Apte

English

प्रतिज्ञा [pratijñā],  9 Ā.

To promise,  declare solemnly,  engage,  agree,  vow
 हरचापारोपणेन कन्यादानं प्रतिजानीते P.
  R.*
  4.

To state,  affirm,  assert,  maintain,  allege.

To bring forward or introduce,  adduce.

To admit,  own,  acknowledge.

To confirm. 

To approve,  consent.

To observe,  learn,  discern. 

To propose.

To remember with regret.

To become aware of
 कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति Bg.*
  9.31.

प्रतिज्ञा [pratijñā],  1 Admission,  acknowledgment.

A vow,  promise,  engagement,  solemn declaration
 दैवात् तीर्णप्रतिज्ञः Mu.*
  4.12
 तीर्त्वा जवेनैव नितान्तदुस्तरां नदीं प्रतिज्ञामिव तां गरीयसीम् Śi.*
  12.74.

A statement,  assertion,  declaration,  affirmation. 

(In Nyāya phil.
 ) A proposition,  statement of the proposition to be proved,  the first member of the five-membered Indian syllogism
 साध्यनिर्देशः प्रतिज्ञा यथा पर्वतो वह्निमान् Gautamasūtram
 see under न्याय
 (पर्वतो वह्निमान् is the usual instance).

(In Law) A plaint,  an indictment. Comp.
   -अन्तरम् (in logic) a subsequent proposition on failure of the first. -पत्रम्,  -पत्रकम् a bond,  written contract or document. -परिपालनम्,  -पालनम् keeping one's word.-पारणम् fulfilment of a vow. -भङ्गः breach of promise.

विरोधः breaking an agreement,  acting contrary to promise.

denial of a logical proposition.  -विवाहितa.  betrothed.

संन्यासः breaking a promise.

(in logic) abandonment of the original proposition
 also प्रतिज्ञाहानि in this sense
 प्रतिज्ञानार्थाय नयनं प्रतिज्ञासंन्यासः.

Apte 1890

English

 प्रतिज्ञा {c9c} A. 1 To promise,  declare solemnly,  engage,  agree,  vow
 हरचापारोपणेन कन्यादानं प्रति जानीते P. R. 4. 
To state,  affirm,  assert,  maintain,  allege. 
To bring forward or introduce,  adduce. 
To admit,  own,  acknowledge. 
To confirm. 
To approve,  consent. 
To observe,  learn,  discern. 
To propose. 
To remember with regret. 

 प्रतिज्ञा 1 Admission,  acknowledgment. 
2 A vow,  promise,  engagement,  solemn declaration
 दैवात्तीर्णप्रतिज्ञः Mu. 4. 12
 तीर्त्वा जवेनैव नितांतदुस्तरां नदीं प्रतिज्ञामिब तां गरीयसीं Śi. 12. 74. 
3 A statement,  assertion,  declaration,  affirmation. 
4 (In Nyāya phil.) A proposition,  statement of the proposition to be proved,  the first member of the fivemembered Indian syllogism
 see under न्याय
 (पर्वतो वह्निमान् is the usual instance). 
5 A plaint,  an indictment. 
Comp. 
अंतरं (in logic) a subsequent proposition on failure of the first. 
पत्रं,  
पत्रकं a bond,  written contract or document. 
भंगः breach of promise. 
बिरोधः {1} breaking an agreement,  acting contrary to promise. {2} denial of a logical proposition. 
विवाहित a. betrothed. 
संन्यासः {1} breaking a promise. {2} (in logic) abandonment of the original preposition
 also प्रतिज्ञाहानि in this sense. 

Monier Williams Cologne

English

 प्रति-√ ज्ञा a P.
  Ā. -जानाति,  -जानीते,  to admit,  own,  acknowledge,  acquiesce in,  consent to,  approve,  RV.
  
 AV.
  
 MBh.
  
to promise (with gen.
   dat.
  or loc.
   of pers.,  and acc.
   with or without प्रति,  or dat.
  of thing,  also with inf.
   MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  
 with वाक्यम् and gen.
   ‘to promise fulfilment of a person's word’,  MBh.
  
 with सत्यम् ‘to promise verily or truly’,  ib.)
 (Ā.) to confirm,  assert,  answer in the affirmative,  ŚBr.
  
 ĀśvGṛ.
 
 MBh.
   &c.
  
to maintain,  assert,  allege,  state,  MBh.
  
 R.
  &c.
   (शब्दं नित्यत्वेन,  ‘to assert the eternity of sound’,  Pāṇ.
  i,  3,  22,  Sch.)
 (Ā.) to bring forward or introduce (a topic),  Nyāyam.
  ,  Sch.
to perceive,  notice,  learn,  become aware of MBh.
  
 Hariv.
 
to remember sorrowfully (only in this sense P.
  by,  Pāṇ.
  i,  3,  46
 but really Ā. MBh.
   xii,  8438).

 प्रति-°ज्ञा b f.
  See below.

 प्रतिज्ञा c f.
  admission,  acknowledgment,  assent,  agreement,  promise,  vow,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 a statement,  assertion,  declaration,  affirmation,  ib.

 (in logic) a proposition,  the assertion or proposition to be proved,  the first member or अव्यय of the five-membered Nyāya syllogism,  IW.
   61

 (in law) a plaint,  complaint,  indictment,  prosecution,  Yājñ.
 

Monier Williams 1872

English

 प्रतिज्ञा 1. प्रति-ज्ञा,  cl. 9. A. (ep. also P.)
-जानीते,  -जानाति,  -ज्ञातुम्,  to admit,  own,  acknow-
ledge,  recognise,  allow,  take in good part
 to ap-
prove,  consent
 to promise (with gen.,  dat.,  or loc.
of the person,  and acc. or dat. of the thing)
 to
maintain,  uphold,  assert,  affirm,  allege
 to bring
forward or introduce (a topic)
 to perceive,  observe, 
learn,  discern,  become aware of
 (A.) to confirm, 
assent,  answer in the affirmative
 to propose
 (P. A.)
to remember with regret,  remember sorrowfully.

 2. प्रति-ज्ञा,  f. admission,  acknowledgment
 as-
sent
 a solemn declaration,  agreement,  engagement, 
promise,  vow
 a statement,  assertion,  affirmation, 
declaration,  allegation
 (in logic) a proposition,  the
assertion to be proved,  the first member or अवयव
of the five-membered Nyāya syllogism (in the usual
standing example = ‘this hill is fiery’)
 (in law) a
plaint,  complaint,  indictment
 (अया),  ind. by ex-
press rule
 in the manner laid down.
—प्रतिज्ञान्-
तर (°ज्ञा-अन्°),  अम्,  n. (in logic) a subsequent
proposition on failure of the first.
—प्रतिज्ञा-
पत्त्र or प्रतिज्ञा-पत्त्रक,  अम्,  n. a promissory
note,  a written contract,  bond.
—प्रतिज्ञा-परि-
शिष्ट,  अम्,  n.,  N. of a treatise by Kātyāyana.
—प्रतिज्ञा-भङ्ग,  अस्,  m. the breaking or breach
of a promise.
—प्रतिज्ञाभङ्ग-भीरु,  उस्,  उस्,  उ, 
fearful or apprehensive of breaking a promise.
—प्र-
तिज्ञा-विरोध,  अस्,  m. acting contrary to promise
or agreement
 denial of a logical proposition.
—प्र-
तिज्ञा-विवाहित,  अस्,  आ,  अम्,  promised in marriage, 
betrothed.
—प्रतिज्ञा-सन्न्यास,  अस्,  m. breaking
a promise
 abandonment of the original proposition
(in logic).
—प्रतिज्ञा-हानि,  इस्,  f. giving up the pro-
position or argument.

Macdonell

English

 प्रतिज्ञा prati-jñā,  f.
  agreement,  understanding,  🞄assent
 promise
 assertion,  declaration
 🞄prosecution,  action (leg.)
 announcement 🞄of a proposition in an argument (logic)
 🞄-jñāta,  pp. promised,  agreed
 propounded,  🞄proposed
 n.
  promise
 -jñāna,  n.
  admission,  🞄assent
 promise
 assertion
 propounding a 🞄subject.

Benfey

English

 प्रतिज्ञा प्रति-ज्ञा,  f.
 
Promise, 
Rām.  4,  13,  31.
Assent,  Rām.  1,  4, 
Gorr.
Agreement,  MBh. 4,  177.
Assertion,  Śāk. 23,  12 v. r.

Apte Hindi

Hindi

प्रतिज्ञा
क्र्या*उभ* प्रति-ज्ञा -
प्रतिज्ञा करना

प्रतिज्ञा
क्र्या*उभ* प्रति-ज्ञा -
पुष्ट करना

प्रतिज्ञा
क्र्या*उभ* प्रति-ज्ञा -
"बताना,  अभिपुष्टि करना,  दावा करना"

प्रतिज्ञा
स्त्री*
  - प्रति+ज्ञा+अङ्+टाप्
"मानना,  अंगीकार करना"

प्रतिज्ञा
स्त्री*
  - प्रति+ज्ञा+अङ्+टाप्
"व्रत,  वचन,  वादा,  औपचारिक घोषणा"

प्रतिज्ञा
स्त्री*
  - प्रति+ज्ञा+अङ्+टाप्
"उक्ति,  दृढोक्ति,  घोषणा,  प्रकथन"

प्रतिज्ञा
स्त्री*
  - प्रति+ज्ञा+अङ्+टाप्
"प्रस्थापना,  सवाक्य पंचागी अनुमान का प्रथम अंग,  दे* न्याय के अन्तर्गत"

प्रतिज्ञा
स्त्री*
  - प्रति+ज्ञा+अङ्+टाप्
"अभियोग,  आरोपपत्र"

प्रतिज्ञा
स्त्री*
  - प्रति+ज्ञा+अङ्+टाप्
निश्चित समझना

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रति + ज्ञा = प्रतिजानीते ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡು /ಶಪಥ ಮಾಡು
प्रयोगाः - > "प्रतिजज्ञे वधं चापि सर्वक्षत्रस्य भारत"
उल्लेखाः - > भा० वन० ११८-६
प्रति + ज्ञा = प्रतिजानीते ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸು /ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿರುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಹೇಳು
प्रयोगाः - > "साध्यनिर्देशः प्रतिज्ञा"
उल्लेखाः - > गौतमसू०

प्रतिज्ञा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಚನ /ವಾಗ್ದಾನ /ಕೊಟ್ಟ ಮಾತು
निष्पत्तिः - > प्रति + ज्ञा (अवबोधने) - "अङ्" (३-३-१०६)
व्युत्पत्तिः - > प्रतिज्ञायते इति
प्रयोगाः - > "तीर्त्वा जवेनैव नितान्तदुस्तरां नदीं प्रतिज्ञामिव तां गरीयसीम्"
उल्लेखाः - > माघ० १२-७४
प्रतिज्ञा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಪಥ
प्रयोगाः - > १) "निस्तीर्णोरुप्रतिज्ञाजलनिधिगहनः क्रोधनः क्षत्रियोऽस्मि" २)"दैवात् पूर्णप्रतिज्ञः पुनरपि नकरोत्यायतिज्यानिभीतः"
उल्लेखाः - > वेणी० ६-३७,  मुद्रा० ४-१२
प्रतिज्ञा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > (ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ) ನ್ಯಾಯದ ಐದು ಅವಯವಗಳಲ್ಲೊಂದು
विस्तारः - > प्रतिज्ञा,  हेतुः,  उदाहरणम्,  उपनयः,  निगमनम् ಇವು ಐದು ಅವಯವಗಳು.
प्रतिज्ञा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರಾರು /ಒಪ್ಪಂದ

L R Vaidya

English

 pratijYA {% f. %} 1. Admission,  acknowledgment
a vow,  a promise,  प्रतिज्ञामारोढुं पुनरपि चलत्येष चरणः Mud.iii.
declaration,  affirmation
statement of the proposition to be proved (the first member of the five-membered syllogism) (in logic),  See न्याय (12)
a plaint,  an indictment (in law).

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

सङ्गर
पु
सङ्गर,  प्रतिज्ञा,  सङ्ग्राम
प्रतिज्ञा सङ्गरो ज्ञेयः सङ्ग्रामः सङ्गरो मतः ।
verse 2.1.1.39
page 0010

सन्धा
स्त्री
सन्धा,  अवधि,  प्रतिज्ञा
शरीरोत्सेधयोः कायः सन्धावधिप्रतिज्ञयोः ।
verse 3.1.1.3
page 0013

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 pratijñā (= Pali paṭiññā,  ifc. Bhvr. -paṭiñña,  in samaṇa-pa° … brahmacāri-pa° Vin. 〔ii.236.25〕,  same phrase as below),  claim,  profession (to be something,  with implication of falseness and presumption
 cf. Skt. jñā with prati in BR,  mg. 4),  only noted in comp.,  pratijñā-bhikṣu Mvy 〔8751〕,  a monk by (his own) claim (only),  Tib. here and below khas ḥche ba,  promise with the mouth
 otherwise only at end of cpds.,  esp. in cliché (as in Pali above) aśramaṇaḥ śramaṇapratijñaḥ,  abrahmacārī brahmacāripratijñaḥ Mvy 〔9143〕 and 〔9144〕 (text °cārī-prati°,  both edd.
 Mironov °pratijñāḥ both times,  as if pl.!)
 Śikṣ 〔67.20〕
 MSV 〔i.50.8〕
 plural thruout,  same phrase,  Śikṣ 〔64.4—5〕
 ṣaṭ śāstṛpratijñāḥ,  the six false,  self-alleged teachers,  Pūraṇa (q.v.) etc.,  Av 〔ii.134.10〕
 ṣaṭ śāstāra-pratijñā(ḥ) (id.) Mv 〔iii.383.15〕
 gen. ṣaṇṇāṃ śāstārapratijñānāṃ 17.

Lanman

English

 pratijñā,  f. promise. [√jñā + prati.]

Abhyankara Grammar

English

प्रतिज्ञा  प्रतिज्ञान also
 hypothesis,  express tenet in a Sastra or convention: cf. अाडः स्थः प्रतिज्ञान इति वक्तव्यम् | अस्ति सकारमातिष्टते | आगमौ गुणवृद्धी अतिष्ठते | विकारौ गुणवृद्धीं आतिष्ठते Mf.Bh. on P.I.3. 22
 cf also प्रतिज्ञानुनासिक्याः पाणिनीयाः Kas. on P.I.3.2, VII.1.1,  प्रतिज्ञास्वरिताः पाणिनीया: Kas.on P.I.3.11.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  प्रतिज्ञा,  प्रतिपद्,  ज्ञा,  अभिज्ञा,  समभिज्ञा
verb
 
महत्त्वस्वीकारानुकूलः व्यापारः।
 "प्रतिजाने अहं यत् त्वं गृहविज्ञानं सम्यक् जानासि।"

Synonyms:
  प्रतिज्ञा,  प्रतिज्ञानम्,  समयः,  संश्रवः,  प्रतिश्रवः,  वचनम्,  संविद्,  संवित्,  नियमः,  संगरः,  सङगरः,  सङ्केतः,  अभिसंधा,  अभिसन्धा,  अभ्युपगमः,  स्वीकारः,  उररीकारः,  अंगीकारः,  अङ्गीकारः,  परिपणनं,  समाधिः,  आगूः,  आश्रवः,  सन्धा,  श्रवः
noun
 
कञ्चित् दृढतापूर्वकं कथनं यत् इदं कार्यम् अहम् अवश्यं करिष्यामि अथवा कदापि न करिष्यामि इति।
 "आधुनिके काले अल्पीयाः जनाः प्रतिज्ञां पूरयन्ति।"

Synonyms:
  शप्,  अभिशप्,  शपथं कृ,  शपथं शप्,  शपथपूर्वं कथ्,  शपथपूर्वं वद्,  प्रतिज्ञा,  संशप्,  बिट्,  बिट्
verb
 
कार्याकार्यसम्बन्धी स्वनिश्चयरूपाभिप्रायस्य परत्राविष्करणनुकूलः व्यापारः।
 "भीष्मः अशपत् आजीवनं ब्रह्मचर्यव्रतम् आचरामि इति।"

Synonyms:
  प्रतिज्ञा,  पणः,  शंसः
noun
 
कृत्यकृत्यसम्बन्धी दृढनिश्चयः।
 "भीष्मेण आजीवनब्रह्मचर्यस्य प्रतिज्ञा कृता।"

Synonyms:
  शप्,  संशप्,  प्रतिज्ञा,  बिट्,  बिट्
verb
 
प्रतिज्ञाम् उच्चार्य यथा उक्तं तथा कार्यं करणार्थे निग्रहस्य वचनानुकूलः व्यापारः।
 "भीष्मः अशपत् आजीवनं ब्रह्मचर्यम् आचरिष्यामि अहम् इति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khas 'che ba
१) ° प्रतिज्ञा २) प्रतिज्ञा

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
संवित्संधाऽऽस्थाऽभ्युपायः संप्रत्याङ्भ्यः परः श्रवः ।
अङ्गीकारोऽभ्युपगमः प्रतिज्ञागूश्च संगरः ॥ २७८ ॥
-wordlist-
 
संविद् (स्त्री),  सन्धा (स्त्री),  आस्था (स्त्री),  अभ्युपाय (पुं),  संश्रव (पुं),  प्रतिश्रव (पुं),  आश्रव (पुं),  अङ्गीकार (पुं),  अभ्युपगम (पुं),  प्रतिज्ञा (स्त्री),  आगू (स्त्री),  सङ्गर (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

आगू
आगू,  सङ्गर,  सन्धा,  प्रतिश्रव,  संश्रव,  प्रतिज्ञा
आगूः सङ्गरसन्धाप्रतिश्रवाः संश्रवः प्रतिज्ञा च ।
verse 4.1.1.715
page 0082

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  प्रतिज्ञा
Root:  प्रतिज्ञा
Gender:  undefined
Number:  undefined
Meaning(s): 
⇒ vow
⇒ limit
⇒ union
⇒ treaty
⇒ design
⇒ compact
⇒ promise
⇒ mixture
⇒ boundary
⇒ intention
⇒ condition
⇒ agreement
⇒ association
⇒ fixed state
⇒ intimate union
⇒ preparation of a beverage
Shloka(s): 
3|3|102|2 ► सन्धा प्रतिज्ञा मर्यादा श्रद्धासम्प्रत्ययः स्पृहा॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|167|1 ► कर्बुरेऽथ प्रतिज्ञाजिसंविदापत्सु सङ्गरः। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|3|102|2 ⇢ सन्धा (सन्धा) (स्त्री) ⇒ vow, limit, union, treaty, design, compact, promise, mixture, boundary, intention, condition, agreement, association, fixed state, intimate union, preparation of a beverage
➠ 3|3|167|1 ⇢ सङगरः (सङ्गर) (पुं) ⇒ fight, assent, combat, treaty, bargain, conflict, knowledge, devouring, agreement, swallowing up, agreeing together, battle with or for, transaction of sale
Related word(s): 
जातिः ➡ शब्दः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रतिज्ञा,  स्त्री,
   (प्रतिज्ञायते इति । प्रति + ज्ञा +“आतश्चोपसर्गे ।” ३ । ३ । १०६ । इति अङ् ।टाप् ।) कर्त्तव्यत्वप्रकारकज्ञानानुकूलव्यापारः ।इत्यनुमितिगादाधरी ॥
 साध्यनिर्द्देशः । इतिगोतमसूत्रम् ॥
 साध्याभिधायिका वाक् । इतिव्यवहारतत्त्वम् ॥
 तत्पर्य्यायः । आम् २ प्रति-ज्ञानम् ३ अङ्गीकारः ४ पतिश्रवः ५ ओँ ६समाधिः ७ संवित् ८ आगूः ९ आश्रवः १०संश्रवः ११ नियमः १२ अभ्युपगमः १३ वाढम्१४ आत्मा १५ । इति शब्दरत्नावली ॥
 सन्धा१६ सङ्गरः १७ संश्रावः १८ उररीकारः १९श्रवः २० । इति जटाधरः ॥
 * ॥
 (यथा,  गो०रामायणे । २ । ११० । ४ ।“पूर्व्वन्तु रामस्तमिहानुयुज्यश्रुत्वा च वाक्यं भरतस्य तस्य ।चिकीर्षमाणो रघुनन्दनस्तांपितुः प्रतिज्ञां स बभूव तूष्णीम् ॥
”)प्रतिज्ञारोधो न कर्त्तव्यः । यथा,  --“त्वयास्य दैत्याधिपते वाच्यं साम यतो फलम् ।प्रतिज्ञा नावरोद्धव्या स्वल्पकेऽपि च वस्तुनि ॥
”इत्यग्निपुराणम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रतिज्ञा स्त्री प्रति + ज्ञा--भावे “आतश्चोपसर्गे” पा० अङ् ।१ कर्त्तघ्यत्वप्रकारकज्ञानानुछलव्यापारे स च करिष्यामी-त्यादिवाक्यरूपः “साध्यनिर्देशः प्रतिज्ञा” गौ० सू० उक्तेसाध्यवत्त्वेन पक्षनिर्देशरूपे २ पञ्चाङ्गन्यायावयवभेदे “यथाप्रर्वतो वह्निमान् इत्यादिवाक्यम् तत्र भाष्यम् “प्रज्ञाप-नीयेन धर्मेण विशिष्टस्य परिग्रहवचनम् । साध्यनिर्देशःप्रतिज्ञा यथा शब्दोऽनित्य इति” । अवयवग्रन्थे अनु-मानचिन्तामण्यादिदीधितौ विस्तारः । व्यवहारे पक्षा-भिधायके ३ पूर्वपक्षभाषाद्यपरपर्य्याये वाक्ये यथा ममेदंद्रव्यमनेन गृहीतं न ददातीत्यादि । पूर्वपक्षशब्दे४४०६ पृ० दृश्यम् । ४ अङ्गीकारे अमरः भावे ल्युट् ।प्रतिज्ञानं तत्रार्थे न०
  ।

Burnouf

French

 प्रतिज्ञा प्रतिज्ञा f.
  reconnaissance
 distinction. 
Décision,  résolution
		 promesse
 convention. 
प्रतिज्ञान n.
  mms.
प्रतिज्ञापत्रक n.
  contrat écrit.
प्रतिज्ञेय (pf.  ps. de ज्ञा). -- S. m.
  héraut,  celui
qui lit une proclamation
		 poète,  panégyriste.

Stchoupak

French

 १ प्रति-ज्ञा-
 admettre,  reconnaître,  approuver,  consentir à 
promettre à qq'un (gén.  dat.,  rar. loc.) qqch. (acc.,  acc. avec प्रति, 
dat. inf. ) 
 répondre affirmativement,  confirmer 
 déclarer,  affirmer 
apprendre,  faire l'expérience de 
 rappeler avec tristesse 
 °ज्ञात-
admis,  reconnu 
 promis,  accepté 
 déclaré,  affirmé 
 proposé.

 २ प्रति-ज्ञा-
 f.
  admission,  reconnaissance 
 promesse 
 parole 
 vœux 
agrément 
 affirmation,  déclaration. 
°पार-ग- a. qui tient sa parole.
°पारण- nt. accomplissement d'un vœu.
°पालन- nt. fait de tenir sa parole.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.